کابل (پژواک، ١٨ حمل ٩٥): رییس هیئت مذاکره کننده حزب اسلامی با دولت افغانستان میگوید که این حزب به خاطر پیشبرد مذاکرات صلح، هیچ شرط و پیش شرط ندارد؛ اما به هیچ وجه از اصل اسلامی بودن نظام عدول کرده نمیتواند.
اين مطلب را انجنير محمد امین کريم رییس هیئت مذاکره کننده حزب اسلامی با دولت افغانستان، شام سه شنبه (١٧ حمل) در مصاحبۀ اختصاصی با آژانس خبری پژواک ابراز نمود.
موصوف، از مذاکرات صلح با دولت خوشبين است؛ اما از فشارهاى بالاى رييس جمهور و سنگ اندازى هاى برخى افراد در مسير روند صلح سخن به ميان آورده، سکوت استاد سياف در مورد اين گفتگوها را معنى دار میداند و میگوید که رييس جمهور را مخلص و متعهد به امر صلح یافته است و رييس اجرايى حکومت نيز در اين مورد حسن نظر دارد.
او با تاکيد بر اينکه اين حزب، به هیچ وجه با استقلال کشور خود معامله کرده نمیتواند مى افزايد که حزب اسلامى اميدوار است خواسته هايش چون حاکميت ملى و دفاع از حقوق مردم، از طریق مذاکرات سیاسی و مسالمت آمیز منحیث یک هدف، نه منحیث یک شرط تامين گردد.
امين کريم، در مورد ضمانت اجرايى بودن توافق احتمالى ميان حزب اسلامى و دولت ميگويد که مجامع و کشورهای دوست افغانستان و یا مجمع ملل متحد، کشورهای مثل ترکیه و سعودی و شوراهای عالی صلح و علماى افغانستان، میتوانند در امر اعتمادسازی و تضمین توافق احتمالی، نقش خوبی را ایفا نمايند.
به گفته موصوف، از دید حزب اسلامی، نقش پاکستان در مذاکرات صلح بین الافغانی، نباید موجود باشد و حکومت افغانستان متعهد شده مشکلاتی را که امریکا در روند صلح تا به حال خلق کرده، آن را رفع مى کند.
متن کامل مصاحبه:
پژواک: مذاکرات صلح حزب اسلامی با دولت افغانستان تا حال چه نتایجی در پی داشته است؟
کریم: قبل از اینکه شورای عالی صلح فعلی امور را به دست بگیرد، حزب اسلامی افغانستان مذاکراتی را با دولت داشت؛ این مذاکرات از طریق معصوم ستانکزی رییس قبلی دارالانشای شورای عالی صلح، حنیف اتمر و محمد اشرف غنی پیش میرفت.
مذاکرات فعلی، تداوم همان صحبتها و سندی بود که قبلاً ميان حکومت و حزب اسلامی تهیه شده بود؛ با پشیرفت مذاکرات و جدی شدن صحبتها، به صورت طبیعی و غیر طبیعی مخالفتهای جدی هم در این مسیر به وجود آمده که به صورت علنی خود را تبارز نمیدهد؛ اما از ورای مطالبی که در صحبتها و مذاکرات مطرح میشود، چنین نتیجه گرفته میتوانیم که عده اى با اصل صلح و روند مسالمت آمیز حل قضیه افغانستان، مخالفتها و مزاحمتهايی را ایجاد میکنند.
این افراد، مخالفتها و مزاحمتهای خود را به صورت مرئی مشخص نمیکنند؛ چون که داعیۀ صلح یک داعیۀ ملی است و اجماع ملی مردم افغانستان تقاضای صلح را دارد؛ بنابر این، این دستها به صورت مرموز و غیرمرئی در امر صلح مزاحمت خلق میکنند.
پژواک: عزم شما چه است که به مذاکرات صلح با دولت افغانستان ادامه میدهید یا خیر و تا چه حد امیدوار به نتایج مثبت مذاکرات هستید؟
کریم: اگر ما امیدوار به نتایج مثبت مذاکرات صلح نمیبودیم و تعهد راسخی را از جانب محمد اشرف غنی رییس جمهور حاصل نمیکردیم، اصلاً به این مذاکرات به خاطر گذشتاندن وقت، وقت خود را سپری نمیکردیم؛ ما کماکان در این روند امیدوار هستیم، از این که مزاحمتها و مخالفتهايی با این روند میشود هم محققاً مطلع بودیم.
ما با درک تمام این موانع و شرایط به دلیل اینکه اقتضای کشور و شرایط بحرانی مملکت ما، اقتضای صلح را دارد و تداوم جنگ منافع علیای کشور ما را با مخاطره جدی قرار میدهد و به خاطر جلوگیری از تکرار وقایع هولناک دهۀ هفتاد، با کمال صداقت به این روند آماده شدیم، اميد جدی داریم که جناب اشرف غنی رییس جمهور هم تن به فشارهايی که بالای آنها به خاطر جلوگیری از صلح وارد میشود، ندهند و کما فی السابق به این روند متعهد باشند؛ تا به امروز ما نشانه و دلیلی را نمیبینیم که جناب رییس جمهور در این روند و مسئله تاویلی داشته باشند.
تا زمانی که آنها (رییس جمهور) به این مسئله پابند باشند، ما هم حاضر هستیم که در این رابطه جدی و مخلصانه حرکت بکنیم.
پژواک: خطوط قرمز حزب اسلامی در مذاکرات صلح کدام ها اند؟
کریم: خطوط قرمز حزب اسلامی، خطوطی است که در مرامنامه و اهداف حزب اسلامی گنجانیده شده؛ به این عبارت که ما به هیچ وجه با استقلال کشور خود معامله کرده نمیتوانیم، به هیچ وجه از اصل اسلامی بودن نظام خود عدول کرده نمیتوانیم، احیا و تامین عدالت و نظام قانونمند را از شرایط لازمی ایجاد یک جامعه به صلح رسیده، میدانیم.
چیزی که به منافع گروهی حزب اسلامی مربوط میشود، هیچ شرط و پیش شرط به خاطر پیشبرد مذاکرات نداریم؛ خواست ما خواست ملت ما است، نه بیشتر از آن و نه کمتر از آن.
پژواک: گفته میشود که از سوی حکومت برخی وزارتها به شما پیشنهاد شده است؛ آیا حقیقت دارد و اگر پیشنهادی وجود داشته باشد، شما میپذیرید؟
کریم: البته ازطرف دولت پیشنهادهايی در این رابطه در دفعات قبل شده؛ اما به صورت مقدماتی ما ترجیح دادیم که بحث حضور در ساختار سیاسی کشور، آخرین بحث بوده باشد؛ قبل از آن، اصولی را که عرض کردم؛ چگونگی تامین عدالت اجتماعی، نظام قانونمند و اعاده استقلال اصول اساسی است، نظامی که قناعت مردم را در ایجاد صلح حاصل بکند.
اگر قرار به این باشد که دولت افغانستان به خاطر بیرون رفت از بحران کنونی، این موقع را به حزب اسلامی بدهد که نظام را به صورت کیفی به طرف عدالت و قانونمندی سوق بدهد، حزب اسلامی حاضر است مسوولیت خود را در این رابطه ایفا بکند.
پژواک: آیا شما با رییس جمهور و رییس اجرایی حکومت ملاقات داشته اید؛ اگر داشته اید کدام یک از اینها را بیشتر علاقمند مذاکرات صلح با حزب اسلامی یافتید؟
کریم: ما با هیئت و شخصاً با رییس جمهور اشرف غنی در دفعات قبل دیدار و مذاکره هايی داشتیم و به همین دلیل آنها را مخلص و متعهد به امر صلح یافتیم؛ در این بار چند روز گذشته با آقای داکتر عبدالله عبدالله رییس اجرایى حکومت ملاقات تعارفی داشتیم و در ضمن این ملاقات معاونین شان که شخصیتهای بزرگ از جمعیت اسلامی و دیگر تنظیم ها هم آنجا حضور داشتند، حسن نیت داکتر عبدالله در امر پیشبرد مذاکرات مشاهده کردیم و امیدوار هستیم که این حسن نظر کماکان در عمل به اثبات برسد و ایشان مانند دیگر شخصیتهای کشوری، در امر صلح همکار همۀ باشند.
در این بار، شخص رییس جمهور را ملاقات نکردیم؛ دلیلش هم این است که ما میخواهیم که اگر خدای ناخواسته در روند مذاکرات با شورای عالی صلح و مخاطبین ما در عقب ایشان در نقطه اى از نقاط این سند، به اصطکاک و مشکلی بر بخوریم، مشکل را به صورت مستقیم و حضوری با جناب رییس جمهور اشرف غنی حل بکینم.
از این رو با تناسبی که این مذاکرات پیش میرود و مشکلات ایجاد میشود، بالاخره در روزهای آینده ملاقات و مذاکراتی با خود آنها (رییس جمهور) داشته باشیم.
پژواک: طرحی را که حزب اسلامی به حکومت حامد کرزی به نام «میثاق ملی» ارایه نموده بود، با طرح فعلی این حزب در مورد صلح، مخصوصاً در مورد خروج نیروهای خارجی از افغانستان چه تفاوتی دارد؟
کریم: هم زمانی که تفاوت کیفی و نهادی ندارد؛ اما تغییراتی که از شش سال به این طرف ایجاد شده مطرح نظر بوده است؛ یکی از آن تغییرات این است که ٩٥ درصد نيروهای خارجی مجبور به ترک کشور شده اند و قدر مسلم این است که خروج وسیع نیروهای خارجی، تنها یک تغییر کمی نه، بلکه یک تغییر کیفی را هم به وجود آورده است.
در شرایط فعلی اگر قرار باشد که به خاطر بیرون راندن متباقی نیروهای خارجی به جنگ ادامه بدهیم، در عمل با قوه های نظامی و انتظامی افغانستان مواجه هستیم؛ یکی از دلایل اصلی که ما این بار به صلح مجدانه و پیگیرانه متعهد هستیم، این است که ما هیچ وقت آرزو نداشتیم و نداریم که به خاطر اعادۀ حاکمیت ملی خود با نیروهای داخلی خود با افغانهای خود روبرو شویم.
شرایط امروزی، قسمی است که امیدوار هستیم که جانب دولت هم با ما به این توافق برسند که هدف ما هدف همۀ افغانها است؛ اعاده حق حاکمیت ملی و دفاع از حق مردم افغانستان، از طریق مذاکرات سیاسی و مسالمت آمیز منحیث یک هدف، نه منحیث یک شرط، به توافق برسند و از آن طریق بتوانند اعمال حقوق بکنند.
پژواک: آیا در دیدگاه تان نسبت به حضور نیروهای خارجی تغییری به میان آمده یا خیر؟
کریم: ما از بدو تاسیس حزب اسلامی افغانستان ٤٨ سال قبل، در امر استقلال و آزادی متعهد بودیم، جزء اهداف انعطاف ناپذیر حزب اسلامی افغانستان است و کماکان به آن پا بند هستیم.
پژواک: اگر احیاناً شما با حکومت افغانستان به توافق برسید، آیا نیاز به ضمانت اجرایی بودن این توافق است یا خیر؟ اگر هست این ضمانت چه بوده میتواند؟
کریم: ما ترجیح میدادیم و میدهیم که موافقتنامه اى که بین افغانها امضا میشود، به آن اعتبار قایل شویم و همه جوانب به آن متعهد باشند. متاسفانه تجارب گذشته نشان داده که برای بعضیها امضاهای در پایين سند، ضمانت اجرایی کامل ندارد؛ به این اساس به خاطر اطمینان و اعتماد متقابل، تضمین مجامع و کشورهای دوست افغانستان و یا مجمع ملل متحد و دیگر عوامل داخلی مثل شورای عالی صلح، شورای علما، کشورهای مثل ترکیه و سعودی، میتوانند در امر اعتمادسازی و تضمین توافق احتمالی، نقش خوبی را ایفا بکنند.
پژواک: ناتو به خصوص ایالات متحده امریکا یک جهت دخیل در قضیه افغانستان است؛ چه فکر میکنید که گفتگوهای حزب اسلامی با دولت افغانستان، بدون حضور امریکا در مذاکرات تا چه حد نتایج مثبت در پی داشته میتواند؟
کریم: درست است که بالاخره یک طرف قضیه ایالات متحده امریکا و متحدینش هستند و این درست است که یک بخش از صلح، بدون توافق امریکا عجالتاً صورت گرفته نمیتواند؛ اما بر اساس تفاهمنامه و مذاکراتی که ما با حکومت داریم، حکومت افغانستان متعهد شده مشکلاتی را که امریکا در روند صلح تا به حال خلق کرده، آن مشکلات را مرفوع بسازد.
بناءً حضور بخش ناتو و امریکا در مذاکرات، از دیدگاه ما منحصر به این است که آنها مداخلات خود را در افغانستان پایان بدهند و بالاخره گفتمان جنگی را که با مخالفین و مقاومت مسلحانه کشور تا به حال داشته اند، از آن لجاجت دست بر دارند.
پژواک: اگر ايالات متحدۀ امريکا در بخش نظامى نه، بلکه در بخش انکشافى در افغانستان فعاليت داشته باشد، حزب اسلامى با آن مخالفت ندارد؟
کریم: در صورتى که منافع ايالات متحدۀ امريکا در افغانستان در تضاد با منافع ملى مردم افغانستان نباشد، نه تنها ما با آن اشکالی نداریم، بلکه ما طرفدار ادامه روابط دوستی و برابری هستیم.
تا زمانی که ایالات متحده امریکا، ملت افغانستان را منحیث یک ملت سرفراز و مستقل به رسمیت نشناسد و روابط حاکم و محکوم را کماکان اعمال بکند، داشتن روابط دوستانه و برابری از نگاه انسانیت و حقوق بین الدول دشوار و پیچیده خواهد بود.
ما انتظار داریم که استراتیژی را که امریکا در طول ١٥ سال گذشته در افغانستان پياده کرده و ادعاهايی را که در مورد حکومت سازی بهتر، نظام مردم سالار، مبارزه با مواد مخدر، مبارزه با تروریزم داشت، حقیقتاً شعارهای بسیار خوب بودند؛ آن شعارها نه تنها در عرصه عمل ایجاد نگردیدند، بلکه عکس خود را در طول این ١٥ سال به نمایش گذاشتند و طورى که آنها مدعی بودند که به مردم افغانستان کار میکنند، عکس آن را در افغانستان ایجاد کردند.
بالاخره این استراتیژی به بن بست خورد، معادلۀ بازنده – بازنده را در کشور ما ایجاد کردند که هم ملت افغانستان درخون و آتش سوخت و هم استراتیژی امریکا به بن بست رسید و ناکام شد.
هنوز که هنوز است موقع این مساعد است که بین ملت افغانستان و ایالات متحدۀ امریکا و متحدین غربی اش، یک رابطه برنده – برنده ایجاد شود و در این رابطۀ برنده – برنده، منافع امریکا که با منافع ملی مردم افغانستان در تضاد و تناقض نباشد، میتواند محفوظ باشد.
ما در افغانستان منافع مشترک زیادی داریم؛ گذار پایپ لاینهای نفتی و انرژی آسیای میانه از طریق افغانستان که یکی از اهداف استراتیژیک ایالات متحدۀ امریکا است، منافع ملی مردم افغانستان را تامین میکند و در این رابطه چنانچه ما اعلان کردیم نه تنها موافق هستیم، بلکه همین حالا که در مخاصمت نظامی قرار داریم، حاضر و آماده هستیم که از این پایپ لاین حمایت بکنیم و نگذاریم که مورد تخریب قرار بگیرد و به همین ترتیب ما مثال های دیگری داریم.
پژواک: در مورد نشستهای چهارجانبه میان افغانستان، پاکستان، چین و ایالات متحدۀ امریکا چه نظر دارید و نقش این کشورها تا چه حد حائز اهمیت بوده میتواند؟
اعضا
You need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.










