بيش از ٩٠ درصد موترها در ولايت باميان فاقد اسناد است

باميان (پژواک،٢٩ جدى ٩٥): يافته هاى آژانس خبرى پژواک نشان ميدهد که بيش از ٩٠ درصد موترها در ولايت باميان، فاقداسناد بوده و بيشترين آن با نمبرپليت هاى تقلبى گشت و گذار مى کند.

افغانستان بازار مناسب برای موترهای جديد نيست؛ زيرا شمار اندکى افراد ميتوانند از اين گونه وسايط    استفاده کنند و بيشترين موترهايی که در افغانستان وارد می شود، استفاده شده و کهنه است، که پس از رسيدن  به بازار ويش کندهار، به  ساير ولايات کشور انتقال داده ميشود.

باميان نيز از جمله ولاياتى است که بيشترين  وسايط درآن ولايت، فاقد اسناد مى باشد.

لمری څارن سيد عزيز سرپرست و آمرتنظيم مديريت ترافيک باميان، موجوديت وسايط بدون اسناد را درآن ولايت تاييد کرد و وقوع اکثر حوادث ترافيکى را به اين  مسئله نسبت داد.

 او گفت که در سال جاری، ۲۲۰ حادثۀ ترافيکی دراين ولايت صورت گرفته، که ۳۰ کشته برجاى گذاشته است و يکى از علت هاى  وقوع اين حوادث، فعاليت وسايط اشترينگ راستۀ فاقداسناد است، که برخى رانندگان از کنترول آن عاجز مى باشند.

وى با ذکر اينکه ميزان فعاليت وسايط بدون اسناد درسطح کشور، با گذشت هر روز بيشتر ميگردد، ازحکومت مرکزی خواست که در زمينه توجه جدى نمايد؛ چونکه اين موضوع از صلاحيت مقامات محلى خارج است.

وی در مورد ارقام موترهاى بدون اسناد و با اسناد در باميان، آمار دقيق به دست نداد؛ اما گفت که رقم درشتى از وسايط بی اسناد در باميان  فعاليت دارد و تعدادموترهاى داراى اسناد نيز به دليل اينکه بيشتر آنها از ولايات ديگر اسناد گرفته است، در اختيار مديريت ترافيک باميان قرار ندارد.

سرپرست و آمرتنظيم مديريت ترافيک باميان  درادامه گفت احتمال دارد ازجمله هزاران عراده واسطه اى که دراين ولايت فعاليت دارد، بيش از نصف آن فاقد اسناد باشد.

اما خبرنگار پژواک درباميان که دريکى از جاده هاى پرتراکم اين شهر، اين موضوع را دنبال کرده؛ ميگويد که ازجملۀ ١٦٠ واسطۀ درحال تردد، تنها ١٤عراده داراى اسناد قانونى و متباقى فاقد اسناد بوده است.

اين آمار نشان ميدهد که بيش از ٩٠ درصد موترها در ولايت باميان فاقد اسناد مى باشد.

سيد ميرزا حسين باميانی که دريک واسطۀ نوع کرولا روزانه درمسيرهاى  "ريگشاد، ملاغلام و اژدر" از مربوطات مرکز باميان ر انندگى ميکند، به پژواک گفت که در اين لين ها حدوداً يکصد موتر کار مى کند، تنها دو و يا سه موتر اسناد دارد و بقيه همه فاقد اسناداست.

او افزود: "به موترهاى بى اسناد کسى کار ندارد، قيمت آن بسيار پايين است، يکعراده موتر کرولاى  مودل بالا(٢٠٠٥ يا ٢٠٠٦) ويشکى (وارد شدۀ ويش کندهار) از دوصد هزار تا سه صد هزار افغانی فروش ميشود؛ اکثرمردم ازاين موترها استفاده مى کنند."

موصوف ميگويد، همين واسط مودل بالا داراى اسناد قانونى حدود شش صد هزار افغانى خريد وفروش ميگردد .

 حسن رضا باشندۀ ديگر شهرباميان که به گفته خودش، موتر يک کلید (بى اسناد) دارد، به پژواک گفت بخاطرى موتر يک کلید را استفاده مى کند که هم ارزان است و هم جنجال اسناد ندارد.

وی افزود که نه تنها او بلکه هزاران باشندۀ ديگر اين ولايت، از چنين وسايط استفاده مى کنند، کسى به کسى غرض دار نيست.

 بازارفروش موترهاى کهنه (دست دوم) خيلى گرم است.

محمد عظيم يکتن از موترفروشان درباميان، به پژواک گفت که موترهاى دست دوم (ويشکى) در ولايت باميان، به حدى زياد است که جمع آورى آن نيز کار دشوار است.

وی افزود: "اکثرمردم  درباميان توان خريد موترهای با اسناد را ندارند؛ چون قيمت آن نيز بسيار بالا است؛ به همين علت  بازارفروش موترهاى دست دوم و بى اسناد، خيلى گرم است."

مجتبی برعلاوۀ اينکه درشهرباميان موترفروشى دارد، ماهانه چندين عراده واسطه را از ويش کندهار به اين ولايت انتقال ميدهد.

وی گفت: "نمبر پلیت هم در ويش فروخته مى شود، پليت ها به نام هر ولايت وجود دارد؛ اگر مشتری ها خواسته باشند، پلیت هم براى شان مى آوريم؛ اين پليت ها درچين ساخته مى شود و بخاطراينکه وسايط بى اسناد معلوم نشود، مردم اين پليت هاى تقلبى را در موترها نصب ميکنند."

اين فروشنده موترهاى دست دوم درباميان گفت که در انتقال موترهاى بى اسناد به ولايت باميان، مشکل جدى وجود ندارد؛ اگر در بعضى پوسته هاى امنيتى پوليس ممانعت کند، با دادن پولى اندک، اين مشکل حل مى گردد.

بربنياد معلومات اين منبع ،اکثريت وسايطى که از طريق ويش کندهاربه سايرولايات ازجمله باميان وارد ميشوند مادل آن بالاتر ازسال ٢٠٠٠ميلادى بوده ونوعيت آن فيلدر، کرولا، فرونر،سراچه وکمپک ميباشد .

 فعاليت موترهاى فاقداسناد مشکل ايجاد کرده است.

حيات الله حکمت از فعالان مدنى و فرهنگيان ولايت باميان گفت که در ناامنى و جرايم جنايى نيز از وسايط فاقد اسناد استفاده مى گردد، که ازيکسو مصوونيت و امنيت مردم باميان تهديد ميشود و ازطرف ديگر، شناسايى مجرمين براى نهادهاى امنيتى و کشفى  دشوار مى گردد.

 افزون برآن وى علاوه کرد: "با خريدارى چنين موترهاى بى اسناد، اقتصاد مشروع ضربه مى بيند، دريک بخش نامطمين سرمايه گذارى صورت ميگيرد و ميلياردها افغانى عوايد حکومت، به علت ضعف مديريتى و بى قانونى هدر مى رود."

محمد صادق ميرزاد يکی از کارشناسان اقتصادی در ولايت باميان، حکومت را به عدم توجه در اين معضل متهم نموده گفت که حکومت، دراين زمينه پلان اقتصادی ويامديریت اقتصادی ندارد؛ به همين دليل هم سرمايه مردم هدر ميرود و هم حکومت ميلياردها افغانى (که ازطريق توزيع جوازسير به دست مى آورد)، ضرر مى کند.

موصوف افزود که اکنون اين مشکل به حدى بزرگ شده که وزارت داخلۀ کشورهم توان حل آنرا ندارد.

بربنياد گفته هاى اين کارشناس اقتصادى، درحال حاضر از هر ده خانواده در کشور، يک خانواده از اين موترهاى بى اسناد استفاده مى کنند.

اين کارشناس مدعى است که در عقب توريد اين موترها، باندهاى کلان و مافياى اقتصادى قرار دارند که از سوى برخى افراد بلندپايۀ دولتى، در داخل نظام حمايت ميشوند.

وى افزود: "اين  فضاى بی قانونی را دولت و حکومت خود ايجاد و ترويج کرده، مردم در ولايات وقتى مى بينند که در برابر فعاليت موترهاى بى اسناد، هيچگونه ممانعت از سوى حکومت بخصوص پوليس وجود ندارد، موترهای اسناد دار خودرا فروخته و موترهای بی اسناد مى خرند."

پاسخ مسوولان

محمد طاهر زُهيروالی باميان پذيرفت که يکتعداد وسايط بدون اسناد درآن ولايت فعاليت دارد؛ اما گفت که  اين مشکل در تمام ولايات افغانستان به شمول کابل وجود دارد.

اين مقام بلندپايۀ محلى باميان به پژواک گفت: "راه حل اين معضل، بايد از طريق کابينه افغانستان جستجو گردد."

وى درحاليکه فعاليت اين چنين وسايط را ازهرجهت به سود اقتصاد مردم و حکومت افغانستان ندانست؛ اما افزود که اين موترها نظام ترافيک را نيز با چالش روبرو کرده است.

زهير علاوه کرد که طبق معلومات ارگان هاى امنيتى، موترهاى بى اسناد به مسايل امنيتى آسيب رسانده و ميزان حوادث ترافيکى را نيز بيشترساخته است؛ اما جزييات در مورد ارايه نکرد.

والی باميان درادامه صحبت هايش گفت: "توقف دادن صدها هزار موتر بی اسناد که شهروندان از آن استفاده مى کنند، يک معضل است که هم حکومت و هم ترافيک را با مشکل مواجه خواهدساخت و ما  مى توانيم در باميان رفت وآمد موترهای بی اسناد را ممنوع قرار دهيم؛ اما اين کار موثر نيست و بايد به صورت ريشه ای وعمومی در سطح کشور اين مشکل حل گردد."

اعضا

You need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.