کابل(پژواک، ۱٨ دلو۹۵): اتحادیۀ ناشران افغانستان می گوید که سالانه حدود ۷۵۰۰عنوان کتاب بدون نظارت حکومت وارد می گردد و نزدیک به ۱۵۰۰ عنوان نیز در داخل کشور چاپ می شود، که اکثر آنها به صورت رسمی ثبت نمی گردد.
اجمل عازم معاون اتحادیۀ ناشران افغانستان، به آژانس خبری پژواک گفت که ۸۰ ناشر کتاب در کشور جواز فعالیت گرفته اند؛ اما به دلیل عمل قانون گریزی در زمینۀ واردات کتاب و چاپ و نشر آن و نبود حمایت حکومت، تنها ۲۵ ناشر فعالیت مستمر دارند.
وی افزود: "تخمین زده می شود که هر سال بین پنج تا ۱۰ هزار عنوان کتاب از بیرون به ویژه ایران و پاکستان بدون نظارت حکومت وارد کشور می شود، باید برای واردات هر عنوان کتاب جواز گرفته شود؛ اما این کار نمی شود و به شکل خودسرانه و بدون اطلاع وزارت اطلاعات و فرهنگ وارد می شود."
عازم در عین حال گفت که بیشتر ناشران، به دلیل ضعف مدیریتی و بی پروایی در وزارت اطلاعات و فرهنگ، به چاپ و نشر کتاب می پردازند و آثار چاپ شده را ثبت نمی کنند.
معاون اتحادیه ناشران افزود: "برآورد می کنیم که هر سال حدود ۱۵۰۰ عنوان کتاب در داخل کشور چاپ می شود که بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ اثر به صورت رسمی ثبت می شوند و شابک(شماره استندرد بین المللی کتاب) دریافت کرده و تعدادی هم کاپی رایت(حقوق مؤلف) می کنند؛ اما وزارت اطلاعات و فرهنگ این مسئله را به صورت جدی پیگیری نمی کند."
وی گفت: "متاسفانه از وضعیت سوء استفاده می شود، واردات خودسرانه کتاب از خارج و حتی چاپ و نشر خودسرانه کتاب در داخل کشور به بازار فروش و حقوق ناشرو مؤلف آسیب زده است و مالیه ناشی از فروش که تا حدود چهار درصد است نیز به خزانه دولت واریز نشود."
معاون اتحادیه ناشران تصریح کرد که این روند، سبب شده است شمار زیادی از ناشران، از فعالیت زیر چتر اتحادیه که باعث قانون مندی کار آنان می شود، خودداری کنند و حتی وزارت اطلاعات و فرهنگ نیز در این زمینه همکاری نمی کند.
شاه ولی سلطانی مسوول "انتشارات محمد رفیق" به پژواک گفت که تا کنون این انتشارات کتاب هایی را که نشر کرده، در وزارت اطلاعات و فرهنگ ثبت نکرده است.
وی افزود: "کسی کتاب های ما را بررسی نکرده و ما هم آنها را ثبت نکردیم؛ بخاطر اینکه مالیه وضع خواهد شد و ما نمی توانیم هم به شاروالی مالیه بدهیم و هم به وزارت مالیه."
به گفتۀ سلطانی، در شرایطی که به دلیل دسترسی مردم به اینترنت، فروش کتاب کاهش یافته است، بجای اینکه حکومت از ناشران و کتاب فروشان مالیات بگیرد، باید از آنان حمایت کند تا فرهنگ کتابخوانی توسعه یابد.
قانون حمایت حقوق مؤلف، مصنف، هنرمند ومحقق، در ۳۱ سرطان ۱۳۸۷ از سوی حامد کرزی رئیس جمهور وقت، طی فرمان تقنینی نافذ گردید؛ اما سپس بخاطر سازگاری با معیارهای داخلی و بین المللی مورد تعدیل قرار گرفت و بعد از توشیح از سوی محمد اشرف غنی رئیس جمهور در ۲۴ میزان ۱۳۹۵ در جریده رسمی نشر شد.
در ماده چهل و پنجم این قانون آمده است که وزارت اطلاعات و فرهنگ، می تواند به منظور تطبیق بهتر احکام این قانون، مقرره ها، لوایح و طرزالعمل هایی را وضع کند.
سیده مژگان مصطفوی معین نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ، در رابطه به شکایت اتحادیه ناشران در زمینه واردات خودسرانه کتاب از بیرون کشور گفت که وزارت اطلاعات و فرهنگ، کتاب هایی را که از طریق گمرک های کشور وارد می شوند، بررسی می کند.
وی بدون اشاره به چگونگی بررسی این کتاب ها گفت که وزارت اطلاعات و فرهنگ آماده است تا برای حفظ حقوق ناشر و مؤلف، برای تمام کتاب هایی که در داخل کشور چاپ می شوند، شابک و کاپی رایت بدهد تا از آثار مربوط به آنها سوء استفاده نشود.
خانم مصطفوی خاطر نشان کرد که در زمینه ثبت کتاب در این وزارت، هیچ گونه اجباری نیست و ناشران می توانند داوطلبانه کتاب های مختلف را پیش از چاپ ثبت کنند و از حقوق آن مستفید شوند.
ذکی الله امیری رئیس اداره ثبت حقوق مؤلف یا( Copy Right) در وزارت اطلاعات و فرهگ تائید کرد که اکثر کتاب های چاپ شده در کشور، بدون اینکه در این اداره به ثبت برسند، نشر می شوند.
وی گفت: "از سال ۱۳۹۱ که کار ما به صورت جدی در زمینه ثبت کتاب شروع شد، تا اکنون حدود یک هزار عنوان کتاب شابک(شماره استندرد بین المللی کتاب) گرفته اند و از سال ۱۳۹۴ تا اکنون ۱۶ عنوان کتاب نیز کاپی رایت دریافت کرده اند."
اما به گفته امیری، نبود آگاهی در مورد حقوق مؤلف، بی باوری به کار دولت، بی توجهی مؤلفین نسبت به حقوق شان و احتمال تقلب در ثبت نام مؤلف از سوی ناشران، سبب شده است که بیشتر کتاب های چاپ شده، به طور رسمی ثبت نشود و یا حقوق مؤلف نادیده گرفته شود.
اعضاYou need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.
