هرات(پژواک،٢٨حمل٩٦): يک خانم افغان، براى حل مشکل شوهرش که در کشور ايران برايش پيش آمده بود، حاضر شد تا کليه اش را به فروش برساند و شوهرش را از مشکل نجات دهد.
اين درحاليست که شمارى از افغانها از چالش های مختلف سیاسی، اقتصادی و امنیتی رنج می برند و همچنان در اين اواخر فروش و قاچاق اعضاى بدن انسان، مشکل ديگرى است که افغانها با آن روبه رو اند.
حميده ٣٥ ساله باشندۀ ولايت هرات، از جمله افرادى است که براى حل مشکل خانوادگى اش، حاضر شده تا يکى از اعضاى بدنش را به فروش برساند.
او به آژانس خبرى پژواک گفت که شوهرش در افغانستان بیکار و قرضدار بود و بخاطر کار، به همکارى قاچاقبران به کشور ایران رفته بود.
حمیده با چهرۀ رنگ پریده وقامت نحیفش افزود که شوهرش براى مدتى، به دلیل یک مشاجره در کشور ایران دچار مشکل شده بود.
حميده گفت که از کشور ايران برايش تماس گرفته شد، که اگر ميخواهد شوهرش رها شود، بايد پنجاه ميليون ريال “يک صدهزار افغانى” پول بپردازد.
اما وى افزود: “من براى خوردن خود نان نداشتم، چطور ميتوانستم اين پول را پيدا کنم؟”
حميده افزود با همان مردم که از وى تقاضاى پول نمودند، تماس گرفت و گفت که نميتواند اين مقدار پول را بپردازد.
وى علاوه کرد: “آنها برايم گفتن که گرده ات را بفروش و پيسه را براى ما روان کن تا شوهرت آزاد شود. “
حميده که صاحب چهار طفل است و در يک خانه کرايى در ولايت هرات زندگى ميکند، گفت: “گرده چپ خود را به فروش رساندم، نصف پيسه را براى رهايى شوهرم روان کردم، نصف ديگر آن را به قرضداران پرداختم.”
پيوند کلیۀ این خانم، در بدل دو صد هزار افغانى در کلینیک لقمان حکیم ولایت هرات صورت گرفته است.
حميده اولين کسى نيست که در افغانستان، اجباراً حاضر به فروش يکى از اعضاى بدنش شده است؛ اين اجبار بالاى تعدادى ديگرهم صورت گرفته است.
سید اصغر باشندۀ ديگر ولايت هرات، کلیه اش را بخاطر رفع مشکلات اقتصادى فروخته است.
اصغر، طى يک مصاحبه به پژواک گفت: “اعضاى خانواده ام از گرسنگی میمردند، از مجبوری گرده ام را فروختم.”
سید علی فردی که گرده اصغر را خریده است گفت: “پسر کاکایم از چند سال به اينسو، از بیماری کلیه در کشور ایران رنج می برد و در جستجوی این بودم تا یک کلیه را در ولایت هرات خریداری کنم .”
بنا به گفتۀ وی؛ گردۀ سید اصغر را به مبلغ ١٧٠ هزار افغانی خریداری کرده و براى پسر کاکايش به کشور ايران فرستاد.
همچنان محمد امین ٢٣ ساله باشنده اصلی ولايت بامیان است که برای پیوند گرده، به ولایت هرات آمده و در شفاخانه لقمان حکيم بسترى ميباشد، به پژواک گفت: “از یک فرد که هیچ نسبتی به آن نداریم، به مبلغ ٤٨٠ هزار افغانی گرده خریدیم وحالی هم بخاطر کمخونی بستر هستم و به زودی پیوند گرده صورت می گیرد.”
برادر محمد امین، به پژواک گفت که برادرش در صفوف پولیس کابل وظیفه دارد و حین انجام وظیفه مشکل کلیه به وی رخ داده است.
وی افزود: “وضعیت اقتصادی ما خوب نیست و گرده هم قیمت است، یک نفر شش لک افغانی می فروخت که توانش را نداشتیم و بالاخره یکی از شهروندان که قرضدار بود و مشکلات اقتصادی داشت، در مقابل ٤٨٠ هزارافغانی، گردۀ خود را بالاى ما فروخت و براى پيوند گرده به هرات آمديم.”
محمد سالک ٢٥ ساله در حالیکه در شفاخانه لقمان حکيم در بستر افتاده بود، با رنگ پریده به پژواک گفت که برای پیوند گرده، به کشور پاکستان هم رفته بود؛ اما پیوند در آنجا صورت نگرفت.
اوافزود: “خانمم گرده اش را برایم می دهد که پیوند کنم.”
تنها مشکلات اقتصادى نيست که مردم مجبور مى شوند اعضاى بدن شان را به فروش برسانند، پیوند کلیه بُعد جدیدی از تجارت اعضای بدن انسان است که با نشر اين گزارش، در افغانستان به ثبوت ميرسد.
از سوى ديگر، نهادهاى ذيربط نيز اين مسئله را در کشور تاييد ميکنند.
کميسيون حقوق بشر: اعضاى بدن انسان در بازار سياه به فروش ميرسد
ثریا صبحرنگ کمیشنر کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان گفت که برخی از اطفال ربوده مى شوند و به دست قاچاقبران اعضای بدن می افتند، قاچاقبران اعضای بدن این اطفال را کشیده و در بازارهای سیاه به فروش میرسانند.
او افزود: “اعضای داخلی بدن این اطفال ربوده شده، توسط قاچاقچیان کشیده میشود و برای پیوند کلیه به فروش می رسد.”
وى علاوه کرد که این گروه های جنایتکار، جگر این اطفال را نیز قاچاق میکنند، که این یک موضوع قابل نگرانی برای همه است.
مسوولين شفاحانه لقمان حکيم: بيشتر از يک صد پيوند گرده را تا حال انجام داديم
شفاخانه لقمان حکيم در مرکز ولايت هرات است، و اولين شفاخانه در سطح افغانستان ميباشد که در آن پيوند گرده صورت ميگيرد.
داکتر فرید احمد اعجاز متخصص پیوند اعضاى بدن و رئیس شفاخانه لقمان حکیم هرات، در یک مصاحبه اختصاصی به پژواک گفت که اولین پیوند گرده را از ماه ثور سال ١٣٩٥ آغاز کرده اند.
او افزود که ١٢ تن از داکتران اين شفاخانه، براى مدت شش ماه در شفاخانه منتسری مشهد کشور ايران که یکی از شفاخانه های بزرگ پیوند اعضاى بدن است، آموزش دیده اند.
بربنياد گفته هاى موصوف، طی یک سال گذشته بیش از یک صد پیوند گرده را بالاى ٥٥ زن و .٤٥ مرد انجام داده اند، که تنها يک تن در جريان عمليات، جانش را از دست داده است.
داکتر اعجاز همچنان گفت که اولین پیوند گرده را بالای یک دختر١١ساله انجام داده اند.
رییس شفاخانه لقمان حکیم درادامه افزود که اکثر پیوند های گرده، از اعضای فامیل بوده است وتعداد کمی از افراد، گرده های شانرا در مقابل پول به فروش رسانيده اند .
او علاوه کرد که باید فرهنگ اهدای گرده در کشور، نهادینه شود تا از تلف شدن افراد از نبود گرده جلوگیری گردد.
داکتر اعجازگفت: “از فردی که سن قانونی خود را تکمیل نکرده باشد، گرده او گرفته نمى شود، طبق مقرره وطرزالعمل وزارت عدليه، گرده کسى گرفته مى شود که بيش از ٢٢ سال عمر داشته باشد.”
موصوف علاوه نمود که هر پیوند گرده، دراین شفاخانه پنج تا ده هزار دالر هزينه برميدارد.
از سوى ديگر، در ماده ١٢ قانون مبارزه با قاچاق انسان وقاچاق مهاجران آمده است: “شخصى که عضو و يا انساج مجنى عليه را قطع يا برداشت نموده باشد، و عمل مذکور منجر به مرگ وى نگرديده باشد، به مجازات حبس طويل محکوم ميگردد.”
اما اين ماده تصريح ميکند: “در صورتيکه اين عمل باعث مرگ مجنى عليه گردد، به اعدام محکوم ميگردد.”
کميسيون عالى مبارزه با قاچاق انسان: باندهاى اعضاى قاچاق بدن انسان در افغانستان وجود دارد
عبدالوحید هدایت عضو کميسيون عالى مبارزه با قاچاق انسان و قاچاق مهاجران به پژواک گفت که يقينا در کشوری که قاچاق انسان وجود داشته باشد، درآنصورت باندها و شبکه ها در این راستا فعالیت می کنند و ارتباط آنها با بیرون از کشور ميباشد.
وى افزود که سالانه بیش از ۱۰ تا ۱۲ شبکه قاچاق انسان در جریان عملیات نیروهای وزارت امور داخله و ریاست عمومی امنیت ملی، شناسایی و بازداشت مى گردد.
هدايت افزود: “وقتیکه صحبت ازقاچاق صورت ميگيرد، ابعاد قاچاق وسيع است؛ تعریفی که در قانون از قاچاق انسان داریم، این است عملى که یک فرد، فرد ديگر را به منظوری که از آن منفعت به دست بیاورند، انجام می دهند.”
او علاوه کرد که متاسفاًنه باندها و شبکه هايى در کشور وجود دارند که اعضای بدن انسان را قاچاق ميکنند.
به گفته وى وزارت عدليه در قسمت آگاهی عامه در مورد عواقب ناگوار قاچاق انسان، برنامه هايی را روی دست گرفته است.
همچنان وی گفت که این برنامه ها از طریق ملاامان درخطبه های روز جمعه در مساجد و استادان درمکاتب کشور نيز صورت ميگيرد؛ تا باشد که مردم به ویژه اطفال، از عواقب ناگوار و دسیسه های شوم قاچاقبران آگاه شوند.
وی در اخیر صحبت هایش خاطرنشان ساخت که در قوانین افغانستان، برعلاوۀ اينکه قاچاق انسان جرم است، برای مرتکبين آن جزاهای مختلف پیشبينی گردیده است.
وزارت صحت عامه: يک شفاخانه بزرگ پيوند گرده در ولايت ننگرهار ساخته مى شود.
وحید مجروح سخنگوی وزارت صحت عامه تاييد کرد که درحال حاضر، هزاران تن درسطح کشور به مريضى گرده مبتلا ميباشند.
وى افزود که قبلا به خاطر تداوی این مرض، شفاخانه اختصاصی در کشور وجود نداشت؛ اما رهبری این وزارت تصمیم گرفت تا یک مرکز ملی تداوی کلیه را در ولایت ننگرهار ایجاد نماید.
به گفته وى تعمیر، تجهیزات و آموزش کارمندان اين مرکز به پايان رسيده و تا يک ماه ديگر افتتاح مى شود.
همچنان وى افزود که وزارت صحت عامه، روی مقررۀ پیوند خانوادگى اعضاى بدن کار نموده و آنرا با وزارت عدلیه شريک نموده است.
مجروح علاوه کرد: “اما براى کوتاه مدت، ما يک طرزالعمل را آماده ساختيم تا پيوند اعضاى بدن انجام شود.”
به گفته سخنگوى وزارت صحت عامه؛ یکی از شفاخانه های خصوصی در ولایت هرات، پروسه پیوند کلیه را آغاز کرد ه است و موفقانه اين عمل جراحى را انجام می دهد.
طبق معلومات وى؛ اگر مانع شرعى وجود نداشته باشد، يک شخص به شخص ديگر اگر اعضاى يک خانواده هم نباشند، ميتوانند در قسمت اعضاى بدن همکارى کنند.
از سويى هم در کنوانسيون ٢٠٠٠ پروتوکول پالرمو سازمان ملل متحد نيز از قاچاق انسان براى کشيدن اعضاى بدن شان يادآورى شده است.
در اين پروتوکول آمده است که استخدام، حمل و نقل و يا پناه دادن به افراد براى تن فروشى، بردگى، خدمات اجبارى، سوء استفاده جنسى و يا برداشتن اعضاى بدن شان، نوعى از قاچاق انسان ميباشد.
قابل يادآورى است که فقر و تنگدستى، زندگى افغان ها را با مشکل مواجه ساخته است و تعدادى هم براى به دست اوردن يک لقمه نان و حل مشکلات ديگر؛ دست به فروش اعضاى بدن شان ميزنند.
