باميان (پژواک، ٢٢جوزا ٩٦): جنگ، فقر و ناامنی به عنوان پديده های خشونت زا در چنددهۀ گذشته سبب شده تا اکثريت زنان باميانى، از نعمت سواد محروم شوند؛ اما تلاش براى کاهش ميزان بيسوادى دراين ولايت آغاز شده و هزاران زن تحت پوشش برنامه سوادآموزی قرار گرفته اند.
به اساس معلومات رياست معارف باميان؛ درحال حاضر، ٣٣٨مکتب شامل ٥٩ ابتدائيه، ١٤٣متوسطه و١٣٦ليسه، در اين ولايت فعال مى باشد، که درآن ٧٣٠٢٠ شاگرد ذکور و٦٣٢٣٥ اناث مصروف فراگيرى تعليم اند، که توسط ٣٣٣٣ معلم بشمول ٨٠٥ معلم زن تدريس مى شوند.
رياست معارف ولايت باميان می گوید که تشکيل معلمين باميان، پاسخگوى متعلمين نبوده و دست کم به ٢٣٨٠ معلم ديگر نياز است.
اما در ولايت باميان، رقم زنان بيسواد بيشتر از مردان مى باشد.
علی افضلی يکى از فرهنگيان ولايت باميان، به آژانس خبرى پژواک گفت: "يکی از دلايلى که تعداد مشخصى از شهروندان بیسواداند، اين است که آنان در شرايطى بزرگ شده اند که انقلاب بوده ونتوانسته اند درس بخوانند و اکثریت کسانی که سن شان از ٣٥ سال به بالا مى باشد، بیسواداند."
وى با بيان اينکه تعداد کمى از اين گروه سنی که در مهاجرت بوده و يا زمينه درس خواندن در داخل کشور براى شان مهيا بوده باسواداند، گفت که در ميان بیسوادان در اين گروه سنی، شمار زنان به مراتب بيشتر از مردان مى باشد؛ زيرا در آن شرايط هيچ زمينه برای تحصيل و تعليم زنان مهيا نبوده است.
زليخا دختر جوان که تا صنف شش در مکتب درس خوانده گفت که بعد از صنف شش به دليل فقر؛ مصروف جمع نمودن پلاستيک از سطح بازار و تهيۀ نان خشک از پول به دست آمدۀ آن، نتوانست درس بخواند.
وی افزود: "ما در يک مغاره کوه زندگی مى کنيم و روزگار خود را بايد از يک طريق بگذرانيم؛ هيچ درآمد نداريم، مجبوريم که با جمع نمودن مواد پلاستيک و يا قوطی های خالی نوشابه ازسطح بازار و پول فروش آن، روزگار خودرا سپری کنيم."
اين دختر باميانى گفت که فقر سبب شد تا وى نتواند به مکتب برود؛ درحاليکه امسال همصنفان ديگرش از مکتب فارغ شدند.
اين درحالى است که وزارت معارف کشور، به همکارى برخى نهادهاى بين المللى تلاش ها را آغاز کرده اند تا افراد بيسواد بخصوص زنان درسطح کشور را تحت پوشش برنامه سوادآموزى قرار دهند.
سليمه باشنده ولايت باميان که حدود چهل سال دارد گفت که در کورس سوادآموزی ثبت نام کرده است؛ تا بتواند حداقل سواد خواندن و نوشتن را بياموزد.
وی افزود: "وقتی نامه به خانه ما می آيد، نميتوانم آنرا بخوانم تابلوهايی که در بازار وشهر نصب شده نمى توانم بخوانم؛ به همين علت تصميم گرفتم تا سواد آموزی را شروع کنم. از صنف اول شروع کرديم واميدواراستم که امسال بتوانم سواد خواندن و نوشتن را بلد شوم؛ تا در زندگی روزمره از آن استفاده نمايم."
علاقه مندی به باسواد شدن در باميان به يک فرهنگ تبديل شده است، در ولايت باميان درکنار پوهنتون دولتى، يک موسسه تحصيلات عالى خصوصى نيز فعاليت مى کند و دراين موسسه ديده مى شود که حتى کهن سالان بشمول مقامات دولتى، به ادامه تحصيل مى پردازند.
عبدالرحمن احمدی سخنگوی ولايت باميان گفت که در باميان، نسل جديد (جوانان و نوجوانان) اکثريت باسواد هستند؛ اما نسل قبلی اکثريت سواد ندارند و اداره محلی، در تلاش است تا سهولت هايی را برای علاقه مندان به درس فراهم نمايد؛ تا هرکه علاقه ای به فراگيری درس داشته باشد، بتواند درس بخواند.
وی افزود: "باميان الحمدلله داراى امنيت خوب است ومشکل امنيتی وجود ندارد؛ زمينه درس خواندن بدون تشويش ونگرانی در این ولايت فراهم است."
با اين حال، امسال در ولايت باميان هزاران تن به کورسهای سوادآموزی جذب شده تا حداقل سواد خواندن ونوشتن را بياموزند.
سردار محمد رحيمی معين سواد حياتی وزارت معارف گفت که در سالجاری، شش ولسوالی باميان، تحت پوشش کورسهای نُه ماهۀ سوادآموزی که از طرف يونسکو تطبيق می شود، قرار گرفته است.
وی افزود: "از طريق اين برنامه، ۳۵۰ کورس داير گرديده، که ۱۰ هزار و ۵۰۰ تن شامل آن مى باشندو حدود پنجهزار تن ديگر، در ساير کورسهای سوادآموزی وزارت معارف، شامل اند که در مجموع بيش از ۱۵ هزار تن شامل کورس های سوادآموزی شده اند."
موصوف، با بيان اينکه افراد شامل کورس ها، بالاتر از ١٥سال سن دارند و اکثريت آنان را زنان تشکيل می دهند، گفت که اين وزارت، نظر به بودجه دست داشته، ۱۲۰ ولسوالی را در سراسر کشور، تحت پوشش برنامه سوادآموزی قرار داده است.
به گفته وی، اين دانش آموزان، معادل صنف سوم از کورس ها فارغ می شوند؛ اما اگر آنان علاقه مندی به ادامه تحصيل داشته باشند، پس از ختم کورس به مکتب سواد حياتی معرفی و می توانند به درس های شان ادامه بدهند.
از سويى هم، محمد ايوب اميری سرپرست رياست معارف باميان گفت: "چندين دهه جنگ، خشونت و فقر باعث شده که تعداد زيادی از مردم نتوانند درس بخوانند؛ اما فعلاً علاقه مند شده اند تا حد اقل سوادخواندن و نوشتن را ياد بگيرند."
تحصيلکرده هاى باميان از نبود فرصت هاى کارى شاکى اند.
زينب باشنده ولسوالى ورس باميان که از رشته جامعه شناسى فارغ گرديده است گفت که از دوسال بدينسو دنبال کار مى گردد وحتی برايش شغل معلمی هم ميسر نمى شود. پس از فراغت به بيش از سه نهاددولتى و غيردولتى براى دريافت وظيفه ثبت نام کرده؛ اما در بسياری موارد حتی از وی امتحان هم گرفته نشده است.
وی افزود: "زمانيکه ١٦ سال درس بخوانى وبعد از فراغت بيکار وسرگردان بمانی، بهتر است که فقط تا حد خواندن ونوشتن سواد داشته باشی؛ زيرا خواندن زياد در افغانستان نه کاربرد برای جامعه دارد ونه برای خود شخص."
اما حسين داد احمدی مسوول مجما در باميان گفت: "نبايد خواندن و باسواد شدن را برای پيدا کردن کار ياد گرفت، بلکه به دليل اهميت ومزايای ديگری آن برای تربيه اطفال در امورات زندگی روزمره و در مجموع، برای ترقی وپيشرفت جامعه بايد سواد را آموخت."
وى افزودکه ايجاد اشتغال از طرف دولت ويا گرفتن شغل در دواير دولتی، توقع بسياری از باسوادان است؛ اما دولت ظرفيت اين را ندارد که همه افراد باسواد را به کار دولتی بگمارد. در بسياری از کشورها فيصدی کمی از باسوادان در کارهای دولتی اشتغال دارند و بيشتر از با سوادان در شغل های آزاد کار مى کنند.
راحله شريفی يکی از زنان که شغل تجارت دارد و خود نيز از رشته ادبيات فارغ شده گفت که هرچند سند ليسانس دارد و کار در ادارات دولتی نداشته، با آن هم از درآمدى که در اشتغال آزاد دارد، راضی است.
وى به اين باور است که باسواد شدن، سطح فهم وآگاهی انسان را بالا مى برد ويک شخص باسواد، به مراتب از شخص بيسواد حتی در نفع وضرر و در انجام کارهای روزمرۀ زندگی بهتر عمل مى کند و برنامه هايی که از طرف هرنهاد برای فراگيری سواد بخصوص برای خانم ها باشد، با اهميت بوده و اين مى تواند زندگی زنان را تغيير دهد.
براساس معلومات نهادهاى ملى و بين المللى، دست کم ۱۱ ميليون افغان بالا تر از ۱۸ سال از بیسوادی یا سطح پائين مثل مهارت های خوانش و نوشتار رنج می برند و در کُل بيش از ۶۰ درصد مردم افغانستان بیسواد هستند و ٦٣ درصد مردان و ۹۰ درصد زنان روستايى در کشور از نعمت سواد محروم اند.
اعضاYou need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.










