شرنه (پژواک، ٢٣ ميزان ٩٦): شمارى از باشندگان پکتيکا مى گويند که نبود داکتران زن و محدوديت هاى فرهنگى، باعث شده که ماهانه ده ها خانم زندگى خود را در جريان ولادت از دست دهند.
اما مقامات اين ولايت مى گويند که سال گذشته ١٣ خانم در جريان ولادت جان باخته اند.
باشندگان مناطق مختلف اين ولايات، بارها از مشکلات صحى شکايت کرده اند؛ اما هنوز هم به اين مشکل رسيدگى نشده است.
زينب يکى از باشندگان شرنه مرکز اين ولايت، به پژواک گفت که حکومت علاوه بر بخش صحى، در بخش هاى ديگر نيز به اين ولايت توجه نکرده است.
او گفت که در اين ولايت، فقط يک داکتر زن فعاليت مى کند و تداوى مريضان متباقى از سوى افرادى صورت مى گيرد که در اين بخش آموزش نديده و فقط کارهاى عملى انجام داده اند.
او افزود: “خودم تا صنف ١٢ مکتب درس خواندم؛ اما دراينجا زنان را در بخش صحى کمک مى کنم، مانند من دخترهاى زياد وجود دارند که درس داکترى نخوانده اند؛ اما فقط يک اندازه کار عملى انجام داده اند، اکنون در امور صحى کار مى کنند.”
به گفتۀ او، در اين ولايت علاوه بر نبود داکتران زن، موجوديت مشکلات فرهنگى نيز باعث شده که خانواده ها به زنان مريض اجازه ندهند که به داکتر مراجعه کنند.
او گفت: “رفتن زن به داکتر، يک کار بد پنداشته ميشود؛ از همينرو اکثريت زنان به علت نرفتن به داکتر، از بين ميروند و يا دچار مشکلات ميشوند.”
او گفت ماهانه حدود ده زن، زندگى خود را در جريان ولادت در هر ولسوالى از دست مى دهند.
امير محمد بزرگ قومى وزير در ولسوالى برمل به پژواک گفت که در اين ولسوالى سرحدى، فقط يک کلينيک وجود دارد که مسووليت هاى داکتر در آن، از سوى نرس ها انجام ميشود.
او افزود: “کارمندان کلينيک غيرمسلکى هستند، کار آنها باعث شده که همه ساله بيش از ده مريض زندگى خود را از دست دهند.”
اميرمحمد گفت که در پهلوى آنها پاکستان به مردم خود يک کلينيک مجهز ساخته است؛ اما آنها تلاش مى کنند که مريضان خود را به ويژه در زمان ولادت، به شرنه مرکز ولايت انتقال دهند که شمارى از آنها در مسير راه از بين ميروند.
او افزود: “اگر خداوند گردن مرا نگيرد، ماهانه ده خانم در ولسوالى ما در جريان ولادت جان خود را از دست مى دهند.”
عظمت کتوازى يکى از فعالان مدنى ولسوالى خيرکوت اين ولايت نيز اظهارات مشابه داشت و گفت که مشکلات صحى در اين ولايت، از حد بيشتر شده است.
موصوف، به گونۀ مثال يادآور شد که ماهانه بيش از بيست خانم در اثر ولادت در ولسوالى هاى خيرکوت، خوشامند، جانى خيل، ورممى، تروى و وازيخوا از بين مى روند.
کتوازى افزود: “عدم دسترسى به مرکز صحى، مشکلات اقتصادى و خرابى راه، موانع انتقال به ولايات ديگر است که اکثر خانم ها، به علت آن، در زمان ولادت جان خود را از دست مى دهند.”
موصوف، در پاسخ به يک پرسش گفت که خانم هاى قريه، به دست زنان بزرگسال ولادت مى کنند، که اکثراً به مرگ طفل و مادر خاتمه مى يابد.
يعقوب خان منظور معاون دفتر هماهنگى نهادهاى مدنى پکتيکا به پژواک گفت که از يکسو مشکلات صحى در اين ولايت بيشتر شده و از سويى هم شمارى از افراد به اين ولايت دوا قاچاق مى کنند.
او گفت: “دوايى را مى آورند که ضرر آن نسبت به فايده اش زياد است؛ اما مردم از مجبوريت آن را استعمال مى کنند و کسى از آن جلوگيرى نمى کند.”
منظور نيز گفت که اکثريت خانم هاى مرکز و ولسوالى هاى اين ولايت، به داکتران دسترسى ندارند، که اکثر شان زندگى خود را در زمان ولادت از دست مى دهند.
او افزود: “اگر تحقيق دقيق صورت گيرد، شما باور کنيد که ماهانه بيش از ده خانم در جريان ولايت از بين ميروند.”
اخترمحمد باشندۀ ولسوالى خوشامند، يکى از افرادى است که خانم خود را در جريان ولادت از دست داده است.
موصوف داستان خود را چنين بيان نمود: “خانمم ساعت هشت شب، با تکليف ولادت مواجه شد، در ولسوالى کدام کلينيک نسايى- ولادى وجود نداشت، راه مرکز ولايت نيز خيلى نا امن بود، هيچ چاره اى نداشتم.”
او گفت که خانم خود را از مجبوريت، نزد يک پيرزن قريه که در اين بخش تجربه داشت، انتقال داد.
او افزود: “ساعت ها در بيرون از خانه منتظر بودم، انتظار داشتم که طفل متولد شود؛ اما يک خبر بد شنيدم و گفتند که خانم و طفل هردو جان باخته اند.”
وى علاوه کرد که اکنون با چهار طفل ديگر خود، زندگى مى کند و با مشکلات زياد مواجه است.
او افزود: “مادر ندارند، من مادر و پدر شان هستم، خداوند آنهايى را تباه و برباد کند که ما را با اين وضعيت دچار کرده اند.”
به اساس معلومات موصوف، ماهانه بيش از ده زن در جريان ولادت از بين ميروند.
بى بى حوا خوشيوال رييس امور زنان اين ولايت نيز به پژواک گفت که زنان اين ولايت، علاوه بر ولادت، در بخش هاى ديگر نيز با مشکلات زياد مواجه اند.
موصوف مشکلات ياد شده را مشخص نکرد؛ اما افزود:”داکتران ساير ولايات در اينجا وظايف انجام مى دهند؛ چرا که نه امنيت وجود دارد و نه هم زمينه براى اطفال شان مساعد است.”
او نيز گفت که شمارى از خانم ها و اطفال در زمان ولادت مى ميرند؛ ما داکتر گل ولى خروتى رييس صحت عامۀ پکتيکا، اين اظهارات را به شدت رد کرد.
او گفت که در اکثر ولسوالى ها دو قابله را استخدام نموده و اين امر، باعث شده که سطح مرگ طفل و مادر در ولادت پايين شود.
موصوف در اين مورد کدام شماره را ارايه نکرد؛ اما گفت که در اين مورد وزارت صحت عامه معلومات دارد.
به اساس معلومات وزارت صحت عامه، سال گذشته ٣٤٧ خانم در سراسر افغانستان در زمان ولادت جان باخته اند.
ازسويى هم عبدالسلام باورزى مسوول موسسۀ اچ پى ام، به پژواک گفت که سال گذشته در سراسر پکتيکا ١٣ خانم در زمان ولادت جان باخته اند.
به اساس معلومات او، در جريان سال جارى تاکنون فقط شش خانم در جريان ولادت جان داده اند.
اين موسسه در ولايت پکتيکا در بخش صحت طفل و مادر کار مى کند.
از سويى هم يک منبع موثق رياست صحت عامۀ پکتيکا، به پژواک گفت که ماهانه در هر ولسوالى اين ولايت، از ٧ تا ٩ خانم در زمان ولادت جان مى دهند.
او گفت: “نه موسسات و نه هم مقامات در این راستا معلومات درست ارایه می کنند، مى ترسند که از وظيفه برکنار شوند. “
قابل ذکر است که ولايت پکتيکا ١٨ ولسوالى دارد و ٤٤ مرکز صحى دولتى و ٩ مرکز صحى خصوصى در آن فعاليت مى کند.
