کابل (پژواک، ۲٤سرطان۹۷): برخى آگاهان امور می گویند که در حال حاضر، خواست احزاب سیاسی در مورد تغییر سیستم انتخاباتی، از رای واحد غيرقابل انتقال به چند بُعدى و ثبت نام راى دهنده گان به سیستم بایومتریک، عملى نمى باشد.
روز گذشته (٢٣ سرطان) سران احزاب و ائتلاف هاى سياسى در کشور که صلاح الدين ربانی رئيس حزب جمعيت اسلامی، گلبدين حکمتيار رهبر حزب اسلامی، محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، محمد يونس قانونی نماينده جبهۀ حراست و ثبات، باتور دوستم سرپرست حزب جنبش ملی، سيد حامد گيلانی رهبر حزب محاذ ملی، انوارالحق احدی رئيس جبهه ملی نوين افغانستان، اسدالله سعادتی نماينده حزب وحدت اسلامی افغانستان و ضرار احمد مقبل نماينده حامد کرزی شرکت داشتند؛ پروسۀ ثبت نام رای دهندگان انتخابات ٢٨ ميزان ولسى جرگه و شوراهاى ولسوالى را ناقص، زمينه ساز تقلب و بحران آفرين خوانده، خواستار ثبت نام مجدد با استفاده از تکنالوژى بايومتريک شدند.
همچنان آنان طرحی را به منظور برگزاری انتخابات شفاف و تغيير سیستم کنونى (رای واحد غيرقابل انتقال) به نظام چند بُعدی (MDR)، به حکومت و کميسيون مستقل انتخابات پيشنهاد کرده اند.
در سیستم چند بُعدی که انتقال رای یک شخص به شخص دیگر و از حزبی به حزب دیگر ممکن است، چند فرد و یا چند حزب باهم یکجا شده با تشکیل ائتلاف و توافق، یک تن و یا چند تن را در یک حوزه انتخاباتی پیروز می سازند.
اما آگاهان امور اين طرح را در شرايط کنونى عملى نمى دانند.
یوسف رشید رییس بنیاد انتخابات آزاد و عادلانه افغانستان (فیفا)، گفت اگر خواسته های احزابی که در برگیرنده تغییر نظام انتخاباتی، نظارت احزاب از انتخابات و استفاده از تکنالوژی بایومتریک می باشد، بررسی دقیق شود، بدون شک خواسته های معقولی است؛ اما مطرح کردن آن با توجه به باقی ماندن زمان اندک به برگزاری انتخابات، خواسته های خیالی و حیران کننده است.
موصوف افزود که در چنین وضعیت، اگر روند ثبت نام رای دهنده گان باطل اعلان شود، بدان معنی است که احزاب به تمام جریاناتی که در پنج ماه گذشته پول و امکاناتی که مصرف شده و مردم به طرف مراکز رای دهی رفته و ثبت نام کرده اند، خط بُطلان کشیده اند.
به گفته او، برای مبارزه با فساد و زدودن آن، راه های معقول دیگری وجود دارد و احزاب سیاسی با اعمال فشار بالای کمیسیون انتخابات می توانند فهرست رای دهنده گان را به دست بیاورند و آن را مورد بررسی قرار دهند.
وی گفت: «هرگاه احزاب در بین مردم اعضا، هواخواهان و طرفداران خود را دارند، این ليست ها را باید به عنوان طیف هايی که نماینده گی از مردم می کنند، مطالعه و موشکافی بکنند که آیا این ليست ها خیالی یا واقعی است، فساد صورت گرفته یا نگرفته است.»
رشید گفت که هرگاه نتیجه بررسی های احزاب منفی باشد، در آن صورت حق اعتراض و دادخواهی را دارند؛ اما باطل اعلان شدن روند ثبت نام جنجالی، بحرانی و غیر عملی می باشد.
وی خاطر نشان کرد که فیفا، طرفدار نظارت احزاب از انتخابات نه تنها در مرکز، بلکه در سطح ولسوالی ها، محلات و قریه ها می باشد؛ اما احزاب سیاسی تا این دم در پروسه ثبت نام رای دهنده گان کوچکترین نظارتی نداشته اند.
به گفته او، نگرانی احزاب از مشکلات در روند ثبت نام قابل درک است و کمیسیون برای مبارزه با فساد و سوء استفاده، به موقع عمل نکرده است و این اشتباهات سبب شده تا احزاب، چنین دیدگاه هايی را مطرح کنند.
موصوف افزود: «در قسمت تغییرسیستم انتخاباتی، خوب است که احزاب سیاسی همان اشتباهات، نارسایی ها و کمبودی های خود را باید اعتراف بکنند؛ چهار سال از وعده حکومت وحدت ملی مبنی بر اصلاحات انتخاباتی می گذرد؛ اما احزاب سیاسی در این راستا نقش غیرفعال داشته و در موقع دادخواهی نکرده اند.»
وی با تاکید گفت که برای تغییر نظام انتخاباتی حالا ناوقت شده، نامزدان به شمول نماینده گان احزاب سیاسی ثبت نام کرده اند.
به گفته او، احزابی که روز گذشته گردهم آمده بودند، نماینده گان شان در سطح ولایات مختلف به عنوان نامزد معرفی شده اند.
رشید علاوه کرد: «اگر این ها واقعاً طرفدار عوض سیستم بودند، نباید اولاد، برادرزاده، طرفداران و اعضای حزب خود را به عنوان نماینده و کاندید معرفی می کردند؛ از یک طرف کاندید خود را معرفی می کنند که نشان می دهد به خواسته های خود باورمندی ندارند و از طرف دیگر می خواهند در انتخابات شرکت کنند.»
به گفته او، در انتخابات پیش رو استفاده از بایومتریک امکان ندارد.
او افزود که در همچو مسایل ملی، تنها ده حزب نمی توانند تصمیم بگیرند.
محمد کبیر رنجبر آگاه مسایل سیاسی در اين مورد، با اشاره به ماده هشتاد و سوم قانون اساسى گفت: «مطرح شدن چنین خواسته ها مرا به شک می اندازد که آیا این بزرگواران طرفدار تدویر انتخابات هستند یا نیستند؛ زیرا تغییر نظام انتخاباتی بدون تعدیل در قانون اساسی غیرممکن است.»
در مادۀ هشتاد و سوم قانون اساسی آمده است که اعضای ولسی جرگه توسط مردم، از طريق انتخابات آزاد، عمومی، سری و مستقيم انتخاب می گردند.
به گفتۀ رنجبر، هرگاه این احزاب خواستار تغییر نظام انتخاباتی بودند، باید چنین نشستی را یک سال قبل برگزار می کردند و هشدار می دادند که هرگاه از سیستم بایومتریک استفاده نشود، در انتخابات شرکت نمی کنند.
وى بدون ارايه جزييات گفت: «این خواهشات به فرمایش بیرونی ها تعریف می شود.»
وی با بیان اینکه انتخابات یک پروسه ملی است، افزود مشکوک ساختن و بی باورساختن مردم در برابر آن، خدمت به بیگانه ها است.
به باور او، این احزاب در صورتی می توانند مانع برگزاری انتخابات شوند که سلاح بردارند؛ در غیر آن دولت در برابر همچو خواسته ها باید قاطعانه برخورد کند؛ زیرا اظهارات صورت گرفته، جرم و خلاف قانون اساسی است و به نحوی بغاوت علیه یک دولت است.
کميسيون مستقل انتخابات در پاسخ به خواسته های احزاب گفته است که اعتراض و انتقاد، حق احزاب سياسی و شهروندان است؛ اما کميسيون اراده قوی برای برگزاری انتخابات در زمان تعیین شده دارد.
میرزامحمد حق پرست معاون سخنگوی کميسيون مستقل انتخابات، گفت که پروسه ثبت نام رای دهندگان، به شکل شفاف به پيش می رود و به منظور شفافيت بيشتر و جلوگيری از تقلب، درج معلومات رای دهندگان در "بانک معلوماتی رای دهندگان" جريان دارد.
موصوف، در رابطه به پيشنهادات احزاب سياسی در خصوص، تغييرنظام فعلی به نظام چند بُعدی گفت که چند ماه پيش، اعضای کميسيون انتخابات، با احزاب سياسی بحث مفصل داشتند و با درنظر داشت مشوره با آنان، تصميم اتخاذ گرديد و اکنون وقت آن نيست که در مورد موضوع يادشده، تجديد نظر شود.
محمد اشرف غنى رييس جمهور کشور، امروز در يک نشست خبرى در کابل در پاسخ به سوالى در مورد تصميم يادشدۀ احزاب گفت که انتخابات، مطابق قانون برگزار مى شود و در حال حاضر امکان ثبت نام راى دهنده گان به سيستم بايومتريک ممکن نيست.
وى اشتراک احزاب سياسى در انتخابات را ضرورى دانست؛ اما گفت که بايد احزاب نيز مسئوليت هاى خويش را درک کنند و بدانند که افغانستان در چه وضعيتى قرار دارد.
اعضاYou need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.
