کابل (پژواک، ۸ جدی ۹۸): گزارش سالانۀ دفترنی (حمایت کنندۀ رسانه‌های آزاد افغانستان) می رساند که در سال ۲۰۱۹ میلادی، خشونت علیه خبرنگاران و کارمندان رسانه ای کاهش نزدیک به پنجاه درصدی نسبت به سال گذشتۀ میلادی داشته است.
عبدالمجیب خلوتگر رئيس اجرایی نی، امروز در يک نشست خبرى، اين گزارش را با رسانه ها شريک ساخت.
موصوف افزود: "در سال ۲۰۱۹میلادی، شاهد کاهش چشم گیر خشونت ها علیه خبرنگاران و رسانه هستیم. این کاهش نشان می‌دهد که خشونت و به ویژه کشته شدن خبرنگاران، پس از ایجاد کمیتۀ مشترک حکومت و رسانه ها، و کمیته‌های زیر مجموعۀ آن مانند کمیته بررسی قضایای خشونت علیه خبرنگاران، اقدام فورى به دوسیه های خشونت عليه خبرنگاران در بسا موارد عاملان خشونت ها مورد بررسی قرار گرفته اند، که این امر در کاهش خشونت‌ها موثریت به سزایی داشته است."
در بخشى از اين گزارش به چالش های درون سازمانی که دامنگيررسانه ها ودست اندرکاران اين عرصه بوده نيز اشاره گرديده وگفته شده است که شماری از رسانه ها، به دلیل مشکلات مالی مجبور شدند دروازۀ رسانه های شان را ببندند و ازسويى هم عدم پرداخت حقوق کارمندان در موقع معین است، که دراين خصوص ۲۴ مورد شکایت از معاش، و مشکلات درون سازمانی رسانه ها را دیدبان رسانه ها تنها در سال ۲۰۱۹ میلادی ثبت کرده است.
کاهش ۴۲ درصدی خشونت علیه خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای:
براساس آمارهای ثبت شده در دیده بان رسانه‌های دفتر نی، در سال ۲۰۱۹میلادی ۱۰ خبرنگار و کارمند رسانه ای در افغانستان کشته شده و ۲۱ تن دیگر زخمى گردیده اند.
بربنياد معلومات خلوتگر، در مجموع ۱۱۵ مورد خشونت تازمان تهیۀ این گزارش (هشتم جدی ۱۳۹۸) در برابر خبرنگاران که شامل قتل، جراحت، لت و کوب، تهدید و توهین، بازداشت‌های کوتاه مدت، حمله بر رسانه‌ها و عدم دسترسی به اطلاعات که منجر به خشونت شده است، در سال ۲۰۱۹ میلادی از سوی دیده بان رسانه‌ها به ثبت رسیده است.
کشتارهای هدف‌مند:
وی در مورد کشتارهای هدف‌مند گفت که از میان ده خبرنگار و کارمند رسانه ای کشته شده در سال ۲۰۱۹ میلادی؛ یک مورد از سوی طالبان، یک مورد در انفجار بم جاگذاری شده، و یک مورد در درگیری کشته شده اند؛ اما هفت مورد دیگر به گونۀ فردی کشته شده اند.
"شفیق آریا و رحیم الله در ولایت تخار، سلطان محمد خیرخواه در ولایت خوست، مینه منگل در کابل، سخی بلوچ در ولایت زابل، نادرشاه صاحب‌زاده در ولایت پکتیا، و وحید مژده در کابل، کسانی بودند که به صورت فردی ترور شده اند.
لت و کوب خبرنگاران
رئيس اجرایی نی در ادامه صحبت هايش، از ۱۰مورد لت و کوب خبرنگاران نيزياد آور شد و افزود: "در سال گذشتۀ میلادی، ده مورد خبرنگاران و کارمندان رسانه ها در رویداد های مختلف لت و کوب شده اند. محافظان ریاست جمهوری، سربازان پولیس و اردو، و در دو مورد مردم محل به عنوان عاملان لت کوب خبرنگاران به ثبت رسیده اند. در یکی ازین رخ‌دادها، عبدالله خنجانی مدیر مسئول تلویزیون خصوصی یک، از سوی محافظان رئیس جمهور لت و کوب شد."
اسارت خبرنگاران:
خلوتگر در مورد هشت مورد اسارت خبرنگاران از سوی طالبان گفت که علاوه بر خشونت‌های ذکر شده، چالش دیگری که خبرنگاران و رسانه‌ها در سال ۲۰۱۹ میلادی با آن روبرو بودند، مصئون نبودن بزرگراه ها میان ولایت ها بود که در هشت مورد، شاهد اسارت خبرنگاران از سوی گروه های طالبان بوده اند.
وی افزود که در اولین رویداد ازاین دست، طالبان نجییب الله محسنی مدیر مسئول رادیوی محلی چونغر در ولایت بغلان را، به مدت بیست و چهار ساعت اسیر کردند.
به همين گونه وى تصريح کرد که در یک رویداد مشابه دیگر؛در ولایت پکتیا، شش خبرنگار از سوی طالبان ربوده شدند و پس از دو روز آزاد شدند.
مجيب خلوتگر، درادامه همچنان افزود که درآخرین مورد از اسارت خبرنگاران توسط طالبان، قطب الدین کوهی خبرنگار محلی آژانس خبری پژواک در ولایت فاریاب، روز جمعه ۱۹ میزان، از سوی گروه طالبان در بزرگراه فاریاب - بلخ از بس مسافربری پیاده شده و به اسارت گرفته شد.
به گفته موصوف، قطب الدين کوهى در حال سفر از ولایت فاریاب به بلخ بود که گروهی از طالبان در مسیر ولسوالی اندخوی، جاده را مسدود کرده و بس حامل کوهی را توقف دادند. این گروه از طالبان، پس از بررسی آقای کوهی و با دیدن کارت خبرنگاری‌اش، او را با خود بردند؛ اما کوهی پس از ۲۴ ساعت از بند طالبان رها شد.
بازداشت خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای
رئيس اجرایی نی خاطرنشان کرد که ۱۰ مورد بازداشت خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای، در سال روان نيزثبت شده است.
بربنياد معلومات گزارش سالانۀ دیدبان رسانه ها ۱۰ مورد بازداشت کوتاه مدت خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای در سال ۲۰۱۹ میلادی به ثبت رسيده است. این خبرنگاران از سوی امنیت ملی کشور، به گونۀ موقت بازداشت شده اند. در اولین رویداد؛ کارمندان امنیت ملی، اسد الله صمیم مدیر نشرات رادیوی محلی باران در ولایت پکتیکا را از جریان اجرای برنامۀ زنده بیرون کرده و با خود بردند.
وی افزود که مسئولان رادیو باران ادعا کردند که اسدالله صمیم در یک پُست فسبوکی، از مقام ولایت پکتیکا انتقاد کرده بود و این امر، سبب شد که امنیت ملی به دستور والی ولایت پکتیکا، اسدالله صمیم مدیر نشرات این رادیو را به گونۀ غیر قانونی بازداشت کنند.
او علاوه کرد که در یک رویداد مشابه دیگر، عبدالرحیم سکندر خبرنگار محلی رادیو سلام وطندار و حبیب کامران خبرنگار سهار نیوز در ولایت خوست، به اتهام انتقاد از اشرف غنی رئيس جمهور کشور، از سوی امنیت ملی به گونۀ موقت بازداشت شدند؛ اما پس از سه ساعت دوباره رها شدند.
در همین راستا ریاست امنیت ملی در ولایت فراه، درماه جارى نشرات رادیوی محلی تعلیم اسلام را متوقف کرده و شش کارمند این رادیو را با خود بردند
حمله بر رسانه:
آمارهای ثبت شده در دیده بان رسانه های نی، نشان می‌دهد که در سه مورد بالای رسانه ها در ولایت های مختلف حمله شده است.
به نقل ازگزارش سالانه اين نهاد؛ در اولین رویداد، رادیو تلویزیون همیشه بهار در ولایت ننگرهار در۱۵ جدی سال گذشته، مورد حمله قرار گرفت، که در اثر اصابت گلوله، آنتن رادیو خسارت دید و زیان‌های تخنیکی بر رادیو وارد شد.
به همين گونه در یک رویداد مشابه در ولایت فراه، بعد از ظهر دوشنبه ۱۲ حمل، رادیو تلویزیون دنیای نو با پرتاپ بم دستی مورد حمله قرار گرفت، که خوشبختانه به کسی آسیب نرسید و بمب توسط نیروهای امنیتی خنثی شد.
افزون برآن، در همین ماه و در ولایت غور، دفتر ماهنامۀ سام هدف حملۀ افراد مسلح ناشناس قرار گرفت.
کاهش ۴۲ درصدی خشونت علیه خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای:
خلوتگر در اين مورد گفت که آمارهای دفتر نی نشان می‌دهد که در کل، خشونت ها علیه خبرنگاران نسبت به سال گذشتۀ میلادی ۲۰۱۸ کاهش ۴۲ درصدی داشته است.
وى افزود که در سال گذشتۀ میلادی، ۱۹۸ مورد خشونت که شامل ۲۰مورد قتل می‌شود، به ثبت رسیده بود؛ در حالیکه در سال ۲۰۱۹ میلادی، ۱۱۵ مورد خشونت که شامل ۱۰ مورد قتل خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای می‌شود، به ثبت رسیده است.
