پاراخ (پژواک، ۲۳ جدی ۹۸): برخی منابع محلی، از کاوشگری های غیرقانونی در ساحات باستانی ولایت پنجشیر و قاچاق آثار باستانی این ولایت به خارج از کشور، شکایت دارند و می گویند که زورمندان در آن دست دارند.
اما قوماندانی امنیه این ولایت، این سخنان را بی اساس می داند.
به اساس معلومات ریاست اطلاعات و فرهنگ پنجشیر، در این ولایت ۲۹ ساحۀ تاریخی و ۲۳ آبده تاریخی وجود دارد که قدامت تاریخی برخی آنها تا کنون معلوم نیست و نیاز به تحقیق دارد.
منبع بدون ارایه جزییات بیشتر در این مورد، گفت که این آبدات و ساحات تاریخی، باید از سوی نیروهای امنیتی محافظت میشد؛ اما چنین نیست و در برخی این ساحات تاریخی، کاوشگری های غیرقانونی صورت گرفته است.
مردم: زورمندان و خارجی ها در این کاوشگری ها دست دارند
محمد شعیب باشنده قریه تُل ولسوالی پریان پنجشیر گفت که در ساحه تاریخی به نام «شهربلند» در قریه قولندور ولسوالی آب شار، به صورت پنهانی کندنکاری ها جریان دارد و مردم در این ساحه، آثار باستانی چون مجسمۀ حیوان و غیره را یافت کرده اند.
او در حالیکه مدعی است که خارجی ها نیز به نحوی در این کاوشگری های غیرقانونی دست دارند، گفت که مردم، این چنین آثار را به پاکستان قاچاق می کنند.
موصوف از دولت خواست که جلو این کار را بگیرند.
محمدبلال احمدی باشنده قریه "فربل" مرکز پنجشیر نیز ضمن نگرانی از دستبرد و کاوشگری ها در ساحات باستانی این ولایت، گفت که افراد زورمند، در این کاوشگری ها دست دارند.
او بدون اینکه نام کسی را بگیرد، گفت: «زورمندان با پول خود آن را استخراج می کنند و با خود می برند، بیشتر آثار باستانی را همین زورگویان از پنجشیر به خارج از کشور قاچاق می کنند، برای ما قابل نگرانی است و چرا آثار باستانی ما را به خارج از کشور می برند و تاراج می کنند... دولت تا حال جلو آنان را نگرفته است و حتی دولت در آن منطقه زورش نمی رسد تا مانع قاچاق شود.»
محمد احسان احمدی یک تن از متفذین قومی پنجشیر نیز بدون ارایه جزییات گفت که در عقب کاوشگری، دستبرد و قاچاق آثار باستانی، «دست های بزرگ» دخیل می باشند.
او در مورد دخیل بودن دست های بزرگ جزییات نداد و افزود: «دولت مسئولیت دارد که از قاچاق آثار باستانی مردم کشور جلوگیری بکند، اگر جلوگیری نکند، این را مشخص می سازد که خود دولت و زورمندانی که در دولت دست بالا دارند، در این مورد دخیل هستند.»
محمد کتال نژند یک تن از آگاهان امور فرهنگی پنجشیر، با تایید کاوشگری ها در ساحات تاریخی پنجشیر، گفت آثار باستانی پنجشیر که در وضعیت بد قرار دارد، برای هویت تاریخی پنجشیر حایز اهمیت است و باید از آن محافظت شود. او نیز افزود که تا حال حکومت در مورد اقدامات لازم نداشته است.
به گفته وی، برعلاوه ساحات تاریخی ثبت شده در این ولایت، محلات تاریخی چون قلعه اسکاپون یا شکارگاه اسکندر مقدونی در ولسوالی حصه اول این ولایت، قلعه بختیار و قلعه اسپندیار در دره عبدالله خیل و کرامان ولسوالی حصه دوم، یک قلعه در منطقه سفیدچهر ولسوالی حصه اول، قلعه نول آبه در ولسوالی رخه، یک بازار کوچک بنام «نولیج» در قریه بازارک مرکز پنجشیر و غیره نیز در این ولایت موقعیت دارند که هنوز ثبت نشده است.
به گفته او، اگر آبدات تاریخی این ولایت بازسازی و مورد توجه قرار گیرد، توجه گردشگران را به خود جلب خواهد کرد و سبب افزایش عواید دولت از این طریق خواهد شد.
عبدالودود علی مردان رییس اطلاعات و فرهنگ ولایت پنجشیر نیز شکایت های مردم را تایید کرد.
وی علاو کرده که مردم به هدف دست یافتن به آثار تاریخی، در دو ساحه باستانی دیگر(یکی به نام «شهربلند» در قریه قولندور ولسوالی آبشار؛ و دیگری به نام «تپه خاکی» در قریه تُل ولسوالی پریان)، کندنکاری های غیرقانونی می کنند.
موصوف افزود: «از این دو که احتمالاً معبد بوده، ظروف گلی، سنگ های نقاشی شده با استخوان های انسان پیدا می شود و مردم کاوشگری می کنند.»
رییس اطلاعات و فرهنگ پنجشیر، تنها از کاوشگری ها درساحات باستانی نگرانی نمی کند و می گوید که برخی آبدات تاریخی پنجشیر نیز در معرض خطر و از بین رفتن قرار دارند.
او گفت: «یک برج ترصد در قریه آستانه ولسوالی آب شار است، یکی درقریه خجه دره عبدالله خیل ولسوالی حصه دوم و یکی هم در منطقه شتل ولسوالی عنابه و یکی در قریه سنگانه مرکز این لایت، که قدامت تاریخی دارند و در معرض خطر از بین رفتن قرار دارند.»
به گفته علیمردان، «کوتی های خاواک» از مهمترین آبدات تاریخی پنجشیر است.
وی گفت که کوتی های خاواک؛ چهارده اتاق در سرکوتل خاواک ولسوالی پریان این ولایت می باشد، که به گفته او در حال از بین رفتن می باشند.
به گفته او؛ این اتاق ها در قرن ششم هجری شمسی از سنگ های مزین، خشت پخته و گل لخ ساخته شده است.
اقدامات بی نتیجه
رییس اطلاعات و فرهنگ این ولایت گفت که به نهادهای امنیتی پیشنهاد کرده است که برای حفاظت لو ساحات و آبدات تاریخی اقدام کنند؛ اما تا حال این کار نشده است.
او افزود:«ولایت پنجشیر، واقعاً قطعه ای که آثار باستانی را محافظت کند ندارد، ما کوشش می کنیم تا با مردم رابطه و همکاری داشته باشیم و آنان برای ما از موارد دستبرد و قاچاق آثار باستانی اطلاع دهند و ما در هماهنگی با نهادهای عدلی و قضایی و نهادهای امنیتی از این موارد جلوگیری کنیم؛ درغیر آن ریاست اطلاعات و فرهنگ پنجشیر، تشکیلات کلان و زیاد ندارد که برای حفظ میراث های فرهنگی گماشته شوند.»
وی گفت که بازسازی و مرمت آبدات تاریخی را نیز به مقام ولایت پیشنهاد کرده است.
محمد امین صدیقی معاون ولایت پنجشیر نیز تایید کرد که کاوشگری های غیرقانونی در برخی ساحات باستانی از سوی باشنده گان محل، به گونه پنهانی جریان دارد و نگران کننده است.
اما او گفت که به پولیس دستور داده شده است تا برای حفاظت از ساحات و آثار باستانی اقدام کنند.
او در مورد بازسازی آبدات افزود که برخی اتاق های کوتل خاواک بازسازی شده و تلاش ها جریان دارد تا آبدات دیگری که نیاز به بازسازی دارد، نیز مرمت شود.
اما سمونوال عبدالواسع فراجی آمر امنیت قوماندان امنیه پنجشیر، کاوشگری و قاچاق آثار باستانی در این ولایت را نمی پذیرد و از همکاری مردم درعرصه حافظت از آثار باستانی سخن می زند.
به گفته او، پولیس ساحات باستانی پنجشیر را با اطلاعات کشفی و استخباراتی که دارند، تحت کنترول قرار داده و هیچ نوع کاوشگری قانونی و غیرقانونی در این ولایت وجود ندارد.
حفریات خودسرانه، دستبرد و قاچاق آثار باستانی در افغانستان، یکی از معضلات شمرده می شود.
اما وزارت داخله افغانستان می گوید که برای جلوگیری از تاراج آثار تاریخی، شمار زیادی از قاچاقچیان آبدات تاریخی را بازداشت کرده است.
نصرت رحیمی سخنگوی وزارت داخله، در این مورد در صحبت به پژواک بدون ارایه معلومات بیشتر گفت: "در بخش تامین امنیت آثار باستانی، نیروهای امنیتی وظایف محولۀ خویش را به صورت احسن خود انجام داده اند و وقتاً فوقتاً در صورتی که بعضی از قاچاقبران می خواستند آثار تاریخی را از کشور به بیرون انتقال دهند، عاملان و قاچاقبران آثار تاریخی در وقت معین آن، از سوی نیروهای امنیتی شناسایی و به پنجۀ قانون سپرده شده اند."
اعضاYou need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.
