کابل(پژواک،۱۳جوزا۹۹): کمیسیون حقوق بشر، به شمولیت خانواده های قربانیان جنگ در گفتگوی های بین الافغانی صلح و مشوره افغانستان شمول تاکید نموده می گوید که بی توجهی حقوق شهروندان می‌تواند منجر به بازگشت به منازعه شود.
موافقتنامه صلح میان طالبان و ایالات متحده امریکا در ماه حوت سال گذشته در قطر امضا شد که بر اساس آن باید مذاکرات بین الافغانی صلح در زمان کم آغاز میشد و پیش از آن، حکومت افغانستان ۵۰۰۰ زندانی طالبان و طالبان یک هزار زندانی حکومت را آزاد می کردند، اما این روند به درازا کشیده شد و تا حال بیش از دو هزار زندانی طالب و بیش از ۴۰۰ زندانی حکومت آزاد شده اند و تلاش ها برای آغاز گفتگوهای صلح جریان دارد.
در اعلامیه کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان که امروز منشتر شده،آمده است:«گفتگوهای صلح میان‌افغان ها در بحث‌های مرتبط با دسترسی قربانیان به عدالت، حقوق و فراهم‌آوری شرایط التیام درد‌ها و رنج‌های آنان، با مسایلی دشوار مواجه خواهد شد.»
منبع می نویسد که این موضوعات نیاز به بررسی دقیق دارد و هیچ نوع پاسخ یا نتیجۀ آسان یا آشکاری وجود ندارد تا پیشاپیش در نظر گرفته شود.
کمیسیون، چهار راهکار را به منظور افزایش مشارکت مردم و کارشناسان در روند مذاکرات بر محور مسئله قربانیان منازعه و حقوق بشر پیشنهاد نموده و نوشته است که در صورت درخواست طرفین مذاکره‌کننده، کمیسیون می‌تواند گزینه‌ها و مدل‌های تطبیق این چهار راهکار را نیز ارائه کند.
کمیسیون از طرفین مذاکره‌کننده خواست است که به صورت فوری بحث روی این مسایل را آغاز کنند چون این موارد مرتبط با حقوق اساسی شهروندان است و بی‌توجهی به آنها می‌تواند منجر به بازگشت به منازعه شود.
گفتگوی مستقیم قربانیان با طرفین مذاکره‌کننده / شهادت و روایت‌های شفاهی قربانیان
دراعلامیه آمده است:« شماری از قربانیان، از سراسر کشور و قربانیان انواع خشونت‌های مرتبط با منازعه، باید انتخاب شوند تا در مورد تجربه خود از منازعه با طرفین به طور مستقیم صحبت کنند.»
منبع می نویسد:«انتخاب قربانیان باید از طرف نهاد‌های بی‌طرف و مستقل که مورد توافق طرف‌های مذاکره‌کننده باشد یکجا با تسهیل‌کنند گان مذاکرات صورت گیرد. هدف از این بازدیدها برجسته کردن اهمیت موضوع قربانیان برای همه اعضای طرف‌های مذاکره‌کننده و رساندن صدای شماری از نمایندگان قربانیان در این روند است. این اقدام به مردم نشان می‌دهد که طرفین متعهد به پاسخگویی به درد و آلام قربانیان جنگ‌اند.»
مشوره منظم و دوامدار با گروه برگزیده کارشناسان
کمیسیون پیشنهاد می‌کند که طرفین مذاکرات یک کمیته فرعی (جداگانه یا مشترک) را برای ملاقات در فواصل زمانی منظم با یک گروه کارشناسان متشکل از فعالان حقوق بشر و جامعه مدنی شکل دهند.
منبع نوشته است که اعضای این گروه از طریق یک روند مشورتی منصفانه از میان اعضای جامعه مدنی انتخاب می‌شوند وآن‌ها می‌توانند پیشنهادهای مدون خود را به کمیته فرعی مذاکره‌کنندگان ارائه دهند و به پرسش‌های کمیته فرعی در مورد موضوعات خاص مندرج در دستورکار‌مذاکرات پاسخ دهند.
کمیسیون خاطر نشان کرده است که اعضای این گروه باید برای گسترش زمینه مشارکت و مشوره از شبکه‌های گسترده‌تر خود نظر‌خواهی کنند و کمک گیرند.
در اعلامیه اضافه شده است که از کمیته فرعی انتظار نخواهد رفت که اطلاعات محرمانه را به اشتراک بگذارد، اما کمیته می تواند به گونه کلی‌تر معلومات ارائه کند و درباره مواردی که نظرات مردم و دیدگاه‌های بیرونی مفید واقع شود، پرسش‌هایی مشخص را با گروه در میان بگذارد.
پیشنهادهای مدون و کارشناسانه
کمیسیون همچنان می نویسد که جامعه مدنی و سایر نهادها و کارشناسان مستقل در مورد بسیاری از چالش‌های مرتبط با مذاکرات نظراتی مهم و سازنده داده‌اند و این نهادها و افراد باید تشویق شوند که در مورد موضوعات مشخص، پیشنهادهای کتبی همراه با راه‌حل‌های خاص و عملی ارائه دهند.
مشوره سراسری، افغانستان شمول
در صورت مساعد بودن زمینه و شرایط (پساز بیماری کووید -۱۹ )، بهترین گزینه این است که یک جرگه مشورتی ملی قربانیان برای بحث درباره مسائل قربانیان، عدالت و مصالحه برگزار شود.
منبع می نویسد که جرگه مشورتی صلاحیت تصمیم‌گیری ندارد و فرصتی است برای بحث در مورد جوانب مختلف مسایل مربوط به قربانیان.
در اعلامیه تذکر رفته است که افزون بر این طرفین مذاکره باید برای دریافت نظرات عمومی، واکنش‌ها و برداشت‌های مردم، از شبکه‌های موجود، از طریق جامعه مدنی یا سایر گروه‌های اجتماعی، از طریق آنلاین یا برگزاری نشست‌های‌مشخص استفاده کنند.
کمیسیون می افزاید که از این راهکارها می توان‌هم‌چنین برای توضیح برخی از نتایج ابتدایی مذاکرات و دریافت واکنش عمومی به بحث‌ها و نتایج اولیه مذاکرات استفاده کرد.
اعضاYou need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.
