کابل(پژواک، ۲۶ جوزا ۹۹):در کابل، آمار کسانی که از اثر بیماری کووید- ۱۹ فوت می کنند، بیشتر از آمار اعلام شده بوده و در برخی قبرستانها حین تدفین این مردهها، تدابیر محافظتی برای جلوگیری از شیوع این بیماری اتخاذ نشده است.
اما یگانه تغییری که به وجود آمده، این است که در مراسم تدفین کسانی که از اثر این بیماری فوت می کنند، شمار کمی مردم شرکت می کنند.
آمار فوت شده گان
به اساس معلومات وزارت صحت عامه، تا دیروز (۲۵ جوزا) در افغانستان ۲۴۷۶۶ تن به ویروس کرونا مبتلا شده و از این جمله ۴۷۲۵ تن صحت یاب شده و ۴۷۱ تن جان باخته اند.
این در حالی است که شماری زیاد مردم که به بیماری یادشده مبتلا می شوند، به شفاخانه ها مراجعه نمی کنند.
وزارت صحت عامه دیروز رقم کسانی که در ۲۴ ساعت گذشته از اثر بیماری یادشده در کابل جان باخته بودند، شش تن اعلام کرد، اما تیم آژانس خبری پژواک دیروز از دو قبرستان (شهرک امید و شهرک حاجی نبی) شهر کابل دیدن کرد و دریافت که از حوالی ساعت ۹ الی ۱۱ قبل از ظهر، ۱۲ تنی که در اثر مبتلا شدن به ویروس کرونا جان داده بودند، در این دو محل به خاک سپرده شده اند.
این در حالی است که ممکن در قبرستان های دیگر شهر کابل نیز کسانی دفن شده باشند که از اثر این بیماری جان باخته اند.
.PNG)
رجب علی یک تن از قبرکنان در قبرستان شهرک امید به آژانس خبری پژواک گفت که بعد از عید سعید فطر شماری وفیات ناشی از ویروس کرونا بیشتر شده و در این اواخر همه روزه ۳۰ تا ۳۵ تن که بیشترین شان از اثر بیماری کرونا فوت نموده، دراین قبرستان به خاک سپرده می شوند.
وی افزود:«در گذشته سه تا چهار نفر در این قبرستان مصروف قبرکنی بودند، اما حالا تعداد قبرکنان در این قبرستان به ۲۵ تن رسیده و ما یگان وقت حتی از طرف شب هم قبر می کنیم؛ چون مردم از طرف شب هم می آیند و مرده های شان را دفن می کنند.»
به گفته او دو نفر قبرکن از هفت صبح تا هفت شام چهار قبر می کنند.
علی جعفری قبرکن در شهرک حاجی نبی می گوید که در این قبرستان نیز تعداد قبرکنان از دو تن به سیزده تن افزایش داشته، زیرا تعداد مرده ها زیادشده و اکنون روزانه بیست تا سی تن در این قبرستان دفن می شوند که بیشتر آنها از اثر بیماری کرونا فوت کرده اند.
احمد الله قبرکن درساحه شهدای صالحین شهرکابل نیز به پژواک گفت، در ساحه که مربوط او می شود، در گذشته یک تا دو تن دفن می شد، اما در این اواخر روزانه پانزده تا بیست تن در این ساحه به خاک سپرده می شوند.
وی افزود:«قبلا ما چند نفرمحدود یگان کسی که فوت می کرد برايش قبر می کندیم، حالا از این که واقعات فوتی بیشتر شده، ما از چوک مزدور کار می گیریم و تیار قبر می کنیم، و کسی که ضرورت داشته باشد، مرده را در آن دفن می کنیم.»
در همین حال توحيد شکوهمند معاون سخنگوی وزارت صحت عامه در مورد تفاوت آمار تلفات ناشی از ویروس کرونا که قبرکنان و صحت عامه ارایه می کنند، می گوید :«امکان دارد برخى افراد درشهرکابل وديگرمناطق به اثر ويروس کرونا وفات کرده باشند، اما تا زمانيکه افراد نزد ما سمپل نداشته باشند ودروزارت صحت عامه ثبت نباشند، ما درلست ارقام فوت شده ها اضافه کرده نمى توانیم.»
نیاز به تیم مجهز با لباس محافظتی
رجب علی و شماری از قبرکنان دیگر از حکومت به خصوص وزارت صحت خواستند تا در قبرستان ها تیمی که مجهز با لباس محافظتی باشد، برای تدفین کسانی توظیف کند که از اثر بیماری کرونا فوت می کنند، زیرا به گفته آنها تدفین این چنین افراد از سوی کسانی که وسایل محافظتی ندارند، سبب انتشار این ویروس به دیگران می شود.
آنها همچنان در اشاره به تابوت ها و لباس های فوت شده گان در نزدیک قبرها، گفت:«زیاد مردم مرده های شان را در تابوت دفن نمی کنند، تابوت و لباس های مرده را در همین جا می اندازند و روزانه صدها نفر به این جا می آیند، اگر این تابوت ها و لوازم دیگر دفن و یا سوختانده نشود، کسانی که به این جا می آیند مصاب به ویروس کرونا می شوند.
رجب علی گفت:«حتی شماری از معتادان مواد مخدر از طرف شب به این جا می آیند و تابوت ها را می برند و در بازار به فروش می رسانند، باید جلو آنها گرفته شود.»
اما کاکا احمد قبرکن در قبرستان شهدای صالحین می گوید، کسانی که در اثر ویروس کرونا فوت می کنند، از سوی اقارب و خانواده های شان به خاک سپرده می شوند. وی گفت:«اکثریت کسانی که در نتیجه کرونا مرده اند، چند عضو خانواده شان حتما که میت را به قبر می گذاشتند، ماسک و دستکش می داشته باشند.»
درعين حال اکمل سمسور سخنگوی وزارت صحت عامه در صحبت با آژانس خبری پژواک گفت، افراد مبتلا به ویروس کرونا که در شفاخانه ها فوت می کنند، در شفاخانه شستشو و ضد عفونی می شود و پس از آن به فامیل ها شان تسلیم داده می شود و امکان انتقال ویروس از همچو اجساد ممکن نیست.
اما او در مورد کسانی که در خانه های شان فوت می کنند، می گوید:«انتقال ویروس از میت به شخص زنده بسیار کم است، تقاضای ما از مردم این است در صورتی که کسی از اثر ویروس کرونا در خانه فوت می کنند، لطفا با وزارت صحت در تماس شوند تا میت بعد از ضد عفونی برای به خاک سپاری آماده شود.»
این درحالی است که بر اساس رهنمود «وقایه و کنترل ویروس کرونا برای مدیریت میت در مراکز صحی و خانه» باید سطح و محیطی که در آن مرده شست وشو می شود با آب و محلول «سودیم هایپو کلوریت» شست وشو شود. در این رهنمود توصیه شده که سطح و محیطی که جسد مبتلا به ویروس کرونا شستوشو میشود، این محلول برای بیش از یک دقیقه در روی سطح باقی بماند. همچنان در این رهنمود دستور داده شده تا وسایل و تجهیزات طبی، غیرطبی، ظروف و لباس ها ضد عفونی شوند. در این رهنمود برای پاک کردن وسایل و تجهیزات از وجود ویروس ماده ایتایل الکول «ایتانول» و سودیم هایپو کلوریت را پیشنهاد میکند. به باور وزارت صحت عامه این دو ماده میتواند وسایل و تجهیزات را خوب ضد عفونی کند.
همچنان در این رهنمود تصریح شده، اشخاصی که به صورت مستقیم با میت در تماساند باید احتیاطهای حفظالصحه که همانا پوشیدن ماسک، دستکش، لباس محافظتی و رویپوش است را مراعات کنند و کسانی که به مرده غسل می دهند باید در هنگام شستن میت با لباس محافظتی، دستکش و روپوش مجهز باشند.
شرکت کم مردم در مراسم تدفین
رجب علی می گوید:«تغییری که نسبت به گذشته آمده این است که در گذشته افراد زیاد در مراسم به خاک سپاری شرکت می کردند، اما حالا صرف خانواده میت شرکت می کند، ما در گذشته در دفن مرده همکاری می کردیم، اما حالا بنابر مصروفیت ما در قبر کنی و ترس ازمصاب شدن به کرونا، دست نمی زنیم صرف خانواده مرده، میت را دفن می کنند.»
او همچنان گفت که قبلا بعد از نماز جنازه اسقاط توزیع می شد، اما حالا کسانی که در نتیجه ویروس کرونا فوت کرده باشند، اسقاط آنها توزیع نمی شود، صرف نماز جنازه ادا می شود.
علی جعفری قبرکن در شهرک حاجی نبی نیز گفت که مراسم به خاک سپاری تغییر کرده و در اکثر مراسم به خاک سپاری بیش از ده تن شرکت نمی کنند و کسانی که در این مراسم شرکت می کنند، ماسک و دستکش می داشته باشند.
پرداخت پول برای تدفین
رجب علی می گوید که در حال حاضر نیز چون گذشته از نزدیکان کسانی که در این قبرستان دفن می شوند، در مقابل کندن هر قبر ۱۲۵۰ افغانی اخذ می شود و حتی کسانی که مشکلات اقتصادی داشته باشند با آنها کمک نیز می شود.
علی جعفری قبرکن در شهرک حاجی نبی نیز می گوید که قیمت یک قبر و سنگ های آن از سوی شورای اجتماعی شهرک ۱۲۵۰ افغانی تعیین شده و هیچ کسی نمی تواند بیشتر از آن بگیرد.
این درحالیست که درسایر قبرستان ها قبرکن ها اجرت کندن یک قبر را از پنج تا هشت هزارافغانى ازخانواده ميت دريافت مى کنند وبه علاوه آن خانواده ميت مکلف مى باشد تا به قدرضرورت تخته هاى سنگ را ازبازارخريدارى کنند .
