کابل (پژواک،۱۳جدی ۹۹): یک عضو هیأت مذاکره کننده جمهوری اسلامی افغانستان، ضمن تاکید بر ایجاد حکومت موقت برای تامین صلح و دخیل ساختن تمامی جریان ها در این روند، خواهان دیدگاه واحد میان ارگ و سپیدار در پیوند به صلح شد.
عبدالحفیظ منصور عضو هیأت مذاکره کننده جمهوری اسلامی افغانستان، امروز در نشستی که زیر نام «ارزیابی دور نخست مذاکرات صلح و چشمانداز آینده»، در مرکز مطالعات ستراتیژیک افغانستان در کابل برگزار شده بود، مدعی شد که طالبان یک حرکت دینی نیستند، بلکه تظاهر به دین می کنند.
او افزود که این گروه، شوق حکمرانی دارند ولی برنامه ندارند، قدرت طلب هستند؛ اما خط مشی معینی ندارند و ذهنیت این گروه هیچ گونه تغییری نکرده است.
وی گفت: «شنیده می شد که طالبان نسبت به گروه های سیاسی دید متفاوت دارد؛ اما این حقیقت ندارد. از دید طالبان؛ از ملا گرفته تا رئیس امنیت و استاد سیاف، همه نوکر و غلام امریکا هستند و از دید آنها همه مقصر می باشند و کسانی که در هر بخش مصروف آموزش هستند، مجرم هستند.»
او افزود: «طالبان از نسل جوان و تحصیل کرده بیم دارند، از رسانه ها ترس دارند و یک خبرنگار برای آنها به اندازه یک جنرال نظامی اهمیت دارد و این نسل را قابل سرکوب می دانند.»
منصور گفت: «هنوز هم گروه طالبان روحیه نظامی گری دارند و به این فکر هستند که از طریق زور و جنگ می توانند به قدرت برسند، طالبان در فکر تشدید جنگ هستند تا بتوانند دستاوردی در میز مذاکره داشته باشند، تصمیم گیری کلان در دست آنهایی است که در فکر این است که از طریق زور و تشدید جنگ، می توانند به قدرت برسند.»
او در مورد اینکه در دور دوم مذاکرات صلح میان افغانان در دوحه، بیشتر روی کدام موارد بحث می شود؟ گفت که در این دور، بحث روی مسایل دینی و تبادله برنامه های سیاسی نخواهد بود و بیشتر بحث روی تقسیم قدرت خواهد بود.
وی افزود: «جانب طالبان برای جلب اذهان عامه، شعارهای دینی سر می دهند؛ اما در میز مذاکره توجیه ندارند، دولت افغانستان برای دفاع از ارزش ها آماده گی لازم دارد؛ اما طرف مقابل آمادگی برای گفتگو در این مورد را ندارد.»
منصور گفت: «خلاف آنچه می شنویم، برای صلح افغانستان اجماع در درون و بیرون وجود ندارد، شماری از کشورها که در ۱۹ سال طرفدار دولت افغانستان بوده اند، طرفدار به نتیجه رسیدن پروسه صلح و طرفدار حکومت موقت هستند؛ اما شماری از کشورهای منطقه این برنامه را برنامه امریکا می دانند.»
او بدون اینکه از کسی نام ببرد، گفت کسانی در نظام وجود دارند که به شدت با آمدن حکومت موقت، موافقت نشان نمی دهند.
وی افزود: «کسانی که در راس دولت قرار دارند، می خواهند که شبیهى که حکمتیار با دولت یکجا شد، با طالب نیز چنین شود؛ اما شماری دیگر می گویند اگر صلح با حفظ نظام و حفظ ارزش ها تامین شود، مشکل وجود ندارد که در راس نظام کسی دیگر قرار گیرد.»
او تشکیل حکومت موقت را یگانه ساختار عملی برای پایان جنگ و ادغام طالبان در بدنه نظام یاد کرد و گفت که بعید است طالبان بپذیرند که همانند حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، در بدنه دولت کنونی مدغم شوند.
وی شکل گیری حکومت موقت را ضروری خواند و افزود: «ما ناگزیر هستیم با حفظ چهارچوب نظام و ارزش های حقوق بشری، به سمت یک حکومت موقتی که طالبان نیز در آن شامل شوند، حرکت کنیم.»
منصور گفت که طالبان شکل گیری یک ساختار سیاسی را در راس آجندای شان در گفتگوهای صلح قرار داده اند و بدون گفتگو روی این موضوع، از بحث روی برقراری آتش بس در کشور خودداری خواهند کرد.
به گفتۀ موصوف، به اساس توافقنامه امریکا و طالبان در دوحه که مطابق آن، باید تا اوایل ماه می میلادی نیروهای خارجی افغانستان را ترک بکنند، تلاش همین است که قبل از ماه می میلادی، طرف جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان به توافقاتی دست یابند.
منصور گفت که حالا هیأت جمهوری اسلامی افغانستان در وضعیت حساس و دشوار قرار دارد؛ زیرا جانب طالبان برای آجندای مذاکرات، تنها عناوین آجندا را گفته اند و جزییات نداده اند.
او عدم پذیریش دولت افغانستان و حقوق زنان و مبنی قرار دادن فقه حنفی را از سوی طالبان، از چالش های دور نخست گفتگوها یاد کرد و افزود که هیات جمهوری اسلامی افغانستان، در مدت سه ماه همواره از حمایت کشورهای ناظر برخور دار بود.
منصورگفت: «طالبان یک جریان دینی و آماده بحث دینی نیست، طالب حرکت دینی نمی باشد، صرف شعار دینی می دهند، اعمالی را که سران شان انجام می دهند،دلیلی دینی به آن ندارند؛ ما همواره گفتیم که نباید زیرنام آوردن اصلاحات آدم کشی شود.»
او از شورای عالی مصالحه ملی خواست تا در داخل افغانستان، اجماع را به وجود بیاورد و نباید هیچ نهاد و جریانی که می تواند در این پروسه نقشی را ایفا کند، دور نگهداشته شود.
وی خواهان از میان برداشتن اختلافات در دیدگاه ارگ و شورای عالی مصالحه ملی در خصوص پروسه صلح شد و گفت که ارگ، یک دستور می دهد و شورای مصالحه ملی دستور دیگری.
موصوف همچنان خواهان تدوین طرح جامع از سوی شورای عالی مصالحه ملی، برای پیشبرد مذاکرات صلح برای هیات جمهوری اسلامی افغانستان شد.
او در پاسخ به سوالی گفت: «رییس شورای عالی مصالحه ملی، سفرهايی به کشورهای منطقه داشته است؛ اما نتایج آن برای ما مشخص نشده است، بعضی از کشورها هنوز هم به دلیل اینکه حضور نیروهای امریکایی در افغانستان به آنها خطر است از طالب حمایت می کند، حالا که زمان بیرون شدن کامل نیروهای امریکایی فراهم شده، باید با کشورهای منطقه بحث هايی صورت گیرد تا از حمایت طالب دست بردارند و حلقه ای را به وجود بیاورد که به نفع پروسه صلح افغانستان باشد.»
وی افزود قرار است که پس فردا (دوشنبه) هیات جمهوری اسلامی افغانستان از کابل به دوحه برود. او خاطر نشان کرد که این هیات امروز و فردا، آخرین مشوره و هدایات ریاست جمهوری و شورای عالی مصالحه ملی را می گیرد؛ زیرا تاکنون حرف های اخیر با هیات شریک نشده است.
منصور در پاسخ به سوالی گفت: «اگر نظام و ارزش ها حفظ شود و صلح تامین گردد، فضا روشن باشد، ابهامی وجود نداشته باشد، با رفتن یک تن از راس نظام و آمدن فرد دیگر مشکلی نداریم، ما در گذشته نیز چنین تجربه ای را کرده ایم، ما هیچ گاه روی نظام و ارزش ها معامله نخواهیم کرد.»
وی در پاسخ به سوالی گفت که هیات جمهوری اسلامی افغانستان، همواره بر تامین آتش بس تاکید کرده؛ اما طرف مقابل به تشدید جنگ تاکید داشته است.
داکتر حسین راموز مشاور ارشد لوی څارنوالی و استاد پوهنتون کابل، در نشست امروز گفت بستری که برای تامین صلح ایجاد شده، نباید از آن نا امید شد.
او حاضر شدن گروه طالبان را به میز مذاکره بعد از ۲۰ سال، یک پیشرفت دانسته و افزود که امریکا در این مدت، هیچ دستوردی در جنگ نداشته است.
به گفته موصوف، نسخه های تمامیت خواهی از سوی دو طرف، باید کنار گذاشته شود و دو طرف باید از خود انعطاف نشان بدهند.
وی همچنان بر شکل گیری اجماع منطقوی واقعی تاکید کرد و گفت که بدون توافق کشورهای منطقه و جهان، افغانستان به صلح نخواهد رسید.
او همچنان افزود که حکومت جدید امریکا، از روند کنونی گفتگوهای صلح افغانستان پشتیبانی خواهد کرد؛ اما ممکن طرح های تازه در این مورد تا یک ماه دیگر مطرح شود.
وی گفت: «تا جایی که آگاهی داریم، تیم جوبایدن [رییس جمهور منتخب ایالات متحده امریکا]، ممکن از مذاکرات کنونی صلح که مودل ترمپ و جمهوریخواهان است حمایت بکند؛ اما ابهاماتی در این زمینه وجود دارد. همچنین تا یک ماه دیگر احتمال دارد که طرحهای متفاوت تری در سیاست خارجی امریکا در این زمینه مطرح شود.»
قرار است دور دوم مذاکرات صلح میان هیات های جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان، به تاریخ پنجم جنوری در دوحه آغاز شود.
