کابل و فیروزکوه (پژواک،۱۲ حوت ۱۴۰۰): شماری از مصاب شدهگان به ویروس کرونا در ولایتهای غور و کابل از پس لرزههای جسمی این ویروس ابراز نگرانی کرده میگویند، ویروس کرونا اثرات ناگوار و منفی بر جسم و روان آنها گذاشتهاست.
درهمین حال، آگاهان ضمن تایید این مطلب، توصیه مینمایند که باید همچو افراد پس از صحتیابی شان به داکتر روان و اعصاب مراجعه کنند.
کابلیان: پس از کرونا به مشکلات روانی دچار شدیم
نیلوفر باشندۀ کارتۀنو شهر کابل به آژانس خبری پژواک گفت که دوبار به کرونا مصاب شده و دوباره بهبود یافتهاست؛ اما پس از بهبودی دچار مشکلات روانی شدهاست.
او افزود: «پس از صحتیابی برایم دلتنگی، عصبانیت، یادفراموشی و تشوشات روانی پیدا شده که خیلی نگران استم که مبادا این اعراض دوام پیدا کند.»
موصوف گفت، یک بار به داکتر مراجعه نموده و مدتی دوا نیز استفاده و به توصیه داکتر عمل میکرد و اندکی خوب شده بود؛ اما پس از اتمام ادویه دوباره با همچو مشکلات مواجه شدهاست.
همچنان نثاراحمد باشندۀ «پل بادشاه» مربوط ناحیۀ شانزدهم شهر کابل میگوید: «یک سال پیش به کرونا گرفتار شدم؛ ولی تا حالی اثرات بد آن بالایم باقی ماندهاست؛ یک چیزی که زیاد مره رنج میدهد، یاد فراموشی است.»
او میگوید، نسبت مشکلات اقتصادی نتوانسته نزد داکتر روان و اعصاب برود و ممکن به همین دلیل، مشکلات روانیاش تاکنون حل نشدهاست.
برخی باشندهگان ولایت غور نیز چنین شکایتی دارند
عبدالرزاق احمدی، یکی از باشندهگان غور که یک بار این بیماری را تجربه کرده، گفت: «زمانیکه مه به کرونا مبتلا شدم و نتیجۀ آزمایشم مه مثبت بود، بیش از ۱۰ روز در بستر مریضی بودم؛ همیشه کوشش میکردم که اتاقم تنها باشد، وسایلی که استفاده میکنم، تنها باشد، تا دیگران ابتلا نشوند؛ چون شفاخانه جای برای ماندن و تداوی نیست؛ همیشه در خانه بودم و حالا که خوب هستم، هنوز هم احساس خوبی ندارم و ترس میخورم که این مریضی مه بیشتر نشود و دوباره مره نگیرد؛ هرچند دوباره آزمایش کردم، نتیجۀ آزمایش مه منفی بود.»
موصوف میگوید، پس از بهبودی هنوز به ریزش، درد عضلات، فشارهای روحی و روانی و همچنان مشکلات تنفسی روبهرو میشود.
او که هم اکنون موارد بهداشتی را به درستی رعایت میکند، از تمام مردم میخواهد که به رهنمایی های داکتران توجه کنند و با استفاده از ماسک و دستکش و همچنان رعایت فاصلههای اجتماعی، خود و دیگران را از خطر ابتلا به این ویروس نجات دهند.
او افزود: «همی حالا هم سر، دست و پای من درد میکند؛ احساس نفستنگی میکنم و فکر میکنم که هنوز هم خوب نشدیم؛ مردم باید زیاد متوجه خود باشند از تجمعات زیاد دوری کنند؛ همیشه مواردی که داکتران توصیه میکنند، گوش کنند و متوجه آن باشند، تا به این مریضی دچار نشوند.»
محمدعظیم یکی دیگر از باشندهگان غور که به تازهگی ویروس کرونا را شکست داده و بهبود یافته، به پژواک میگوید، حدود پانزده روز میشود، صحتیاب شدهاست، اما اثرات بد آن را هنوز هم احساس میکند.
موصوف گفت: «ما در ابتدا وقتی که مریض شدم و کرونا گرفت، جان ما درد میکرد؛ همچنان کم اشتها بودم؛ دل بد میشدم؛ بالاخره تمام بدن مه درد داشت، وقتی که مه را کرونا گرفت، تقریبا مدت 15 روز مرا آزار میداد، وجود مه را ضعیف کرد و دیگه زود عصابانی می شدم، مزه هیچ چیزی را نمیفهمدم و بالاخره همین حالا هم گاهی اوقات سردرد و یاهم دلبدی پیدا میکنم و این تاثیراتی است که کرونا در وجود مه آورده.»
موصوف در نظر دارد تا به داکتر روان درمانی مراجعه کند.
کارشناسان امور صحی نیز میگویند، افرادی که بیماری کرونا را سپری مینمایند، به مشکلات روانی دچار میگردند.
داکتر عزیزالدین همت، رئیس عمومی «انجمن روانشناسان افغانستان» به پژواک گفت، پس از آنکه یک بیمار کرونا صحتیاب میشود، با مشکلات روانی دچار میگردد.
او، افسردهگی روانی، اضطراب، یادفراموشی، تشوشات روانی را از پسلرزههای کرونا عنوان کرده و گفت، افرادی که کرونا را سپری میکنند، به همچو مشکلات روانی دچار میشوند.
او گفت، تبلیغات منفی و بزرگنمایی کرونا، مقاومت بدن را پایین میآورد و بالای روان افراد تاثیر منفی برجا میگذارد و باید از آن جلوگیری شود.
موصوف، از مردم خواست که از کرونا ترس نداشته باشند؛ بهخاطری که هراس از این بیماری، سبب ضعف وجود انسان میشود و ویروس بالایش غالب میشود.
رئیس عمومی انجمن روانشناسان افغانستان، از آنعده بهبودیافتهگان کرونایی که به مشکلات روانی دچار شدهاند خواست، بهخاطر جلوگیری از پیشرفت مریضی به داکتر اعصاب و یا روانشناس مراجعه کنند.
در عین حال عبدالاحمد نوری، متخصص اعصاب و روان در ولایت غور، میگوید که ویروس کرونا بالای سیستم عصبی مریضانی که بهبود یافته اند، تاثیرات منفی گذاشتهاست.
وی افزود: «زمانیکه یک شخص تشویش داشته باشد و سروصدای ویروس کرونا را بشنود، بیشتر تحت تاثیر این مریضی قرار میگیرد که این امر باعث اضطراب نزد مریضان میشود و بیشتر همی افراد که تشویش و ترس داشته باشند، به این مریضی روبه رو میشوند و مشکلات روحی و روانی در نزد شان پیدا میشود.»
به گفتۀ او، علایمی که در نزد همچو مریضان پیدا میشود، نگرانی بیش از حد، تکان قلب، لرزه دست و پای، بیخوابی، زودرنجی، کاهش حافظه و عدم تمرکز است.
موصوف میگوید، همچو مریضان میتوانند، از راههای روان درمانی و ادویۀ درمانی، تحت تداوی قرار گیرند.
هر دو داکتر یادشده از همچو مریضان تقاضا میکنند که باید پس از شفایابی شان از کرونا، حتما به داکتر روان و اعصاب مراجعه کنند.
درهمین حال عبداللطیف رحیمی، سرپرست ریاست صحتعامۀ غور میگوید، ترس مبتلایان کرونا از شیوع این ویروس و ابتلای دوباره به این بیماری باعث اختلالات روحی و روانی و حتا دماغی در نزد افراد شده و همچنان باعث آسیب رساندن به شُشها میشود.
موصوف از تمام مردم میخواهد تا کرونا را جدی بگیرند و به رهنماییهای وزارت صحتعامه توجه جدی داشته باشند.
او افزود: «یک تعداد کسانی که تستهای شان مثبت بوده و شفایاب شدهاند، اکثریت آنها باز هم تشویشات دارند، نظر به همان احصاییه که سازمان صحی جهان گرفته که به اکثریت آنها تکلیفات روحی و حتا صدمۀ دماغ به اینها پیدا میشه، اما تقریبا بسیار به ندرت است مثلن از ۱۰۰ فیصد ما متوانیم بگویم که ۲۰ فیصد اینها تشویشات روحی حتا بعضیها ششهای آنها تخریش زیاد کرده باشد، احتمال می رود که ششهای آنها را خراب کند.»
تاکنون ۱۷۴ هزار و ۷۵ واقعۀ مثبت کرونا در کشور به ثبت رسیده که ۱۵۶ هزار ۸۶۳ تن بیمار کرونایی شفایاب و ۷۶۱۷ تن دیگر، جانباختهاند.
