کابل (پژواک، ۲۴ جوزا ۱۴۰۵): همزمان با روز جهانی اهدای خون، مسؤولین بانک خون مرکزی میگویند، نیاز به خون در کشور در پی افزایش بیماران تلاسیمیا، مبتلایان به تب کانگو و قربانیان حوادث رو به افزایش است؛ در همین حال بیماران وابسته به خون، نقش اهداکنندهگان را در نجات زندهگیشان حیاتی میدانند.
روز جهانی اهدای خون همهساله در ۱۴ جون که مصادف است با ۲۴ جوزا، گرامی داشت میشود. این روز به ابتکار سازمان صحی جهان قدردانی از اهداکنندهگان داوطلب خون و افزایش آگاهی دربارۀ اهمیت اهدای خون سالم و منظم نامگذاری شدهاست.
سازمان صحی جهان (دبلیواچاو) به مناسبت این اعلامیهای را با شعار «یک قطره انسانیت؛ خون اهدا کنید، جانها را نجات دهید» منتشر نموده و گفتهاست که اهدای خون نماد همبستگی و مسؤولیتپذیری انسانی بوده و نقش حیاتی در نجات جان بیماران، قربانیان حوادث، زنان هنگام زایمان و مبتلایان به بیماریهای مزمن دارد.
این سازمان از کشورها خواستهاست تا برای تأمین خون سالم و کافی، اهدای داوطلبانۀ و منظم خون را بیشتر تشویق کنند.
آژانس خبری پژواک به مناسبت روز جهانی اهدای خون گزارش ویژهٔ را تهیه کردهاست.
نگرانی بانک خون مرکزی در کابل از افزایش واقعات ترافیکی و بیماران تلاسیمیا
داکتر نیازگل نیازمند، آمر بانک خون مرکزی وزارت صحت عامه گفت که سالانه در بانکهای حوزوی و بانکهای مرکزی و بانکهای ولایتی حدود ۲۵۰ هزار سیسی خون جمعآوری میشود و در زمان ضرورت به مریضان توزیع میگردد.
به گفتهٔ وی، نیازمندی به خون سال به سال در حال افزایش است؛ زیرا شمار مبتلایان به بیماری تلاسیمیا، تب کانگو و حوادث در حال افزایش میباشد؛ اما بانک مرکزی تلاش کرده که به همه رسیدهگی کند.
او با تاکید گفت: «بیماران تلاسیما در هر ماه دو تا سه بار به خون نیاز دارند، همچنان بیمارانی که تحت عمل جراحی قرار میگیرند و یا افرادی که در حوادث ترافیکی زخمی میشوند، به خون و فرآوردههای خونی ضرورت پیدا میکنند یا هم بیماران کانگو به خون نیاز مبرم میداشته باشند؛ بانک خون تلاش کردهاست تا این نیازها را به موقع تامین کند.»
وی افزود که بانک خون مرکزی در شرایط عادی روزانه به حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر خدمات خونی ارایه میکند اما هنگام وقوع حوادث بزرگ ترافیکی و سایر رویدادهای اضطراری، نیاز به خون بهطور چشمگیری افزایش مییابد و کارکنان بانک خون نیز فعالیتهای بیشتری را برای پاسخگویی به این نیاز انجام میدهند.
تقاضای بانک خون از شهروندان
آمر بانک خون مرکزی گفت: «اهدای خون میتواند جان یک بیمار یا فرد زخمی را نجات دهد؛ از هموطنان عزیز میخواهیم در زمان نیاز به مراکز اهدای خون مراجعه کنند، همچنین از افرادی که دارای گروپهای خونی نادر و منفی هستند، تقاضا داریم در مواقع ضروری با بانکهای خون همکاری کنند تا بتوانیم جان بیماران بیشتری را نجات دهیم.»
وی در ادامه افزود: «برخی هموطنان فکر میکنند که با اهدای خون ضعیف میشوند یا به بیماری دایمی مبتلا خواهند شد، در حالی که اهدای خون هیچگونه بیماری ایجاد نمیکند و یک فرد سالم میتواند در طول سال سه تا چهار بار خون اهدا کند.»
به گفتۀ او ، بانک خون برای تشویق شهروندان به اهدای خون، به اهداکنندهگان تقدیرنامه نیز اعطا میکند تا آنان دیگران را نیز به این اقدام انساندوستانه تشویق کنند.
همچنان، داکتر سیفالله مصلح، متخصص امراض داخله در کابل میگوید، اهدای خون برای افراد سالم ضرری ندارد و اگر یک فیصد هم احتمال ضرر برای فرد وجود داشته باشد، به هیچ وجه از او خون گرفته نمیشود.
او با اشاره به اهمیت نقش اهداکنندهگان خون گفت: «دونرهای رضاکار واقعاً کسانی هستند که ما را یاری میرسانند، خون برای بیماران مبتلا به لوکیمیا و سرطانهای خون، بیماران مبتلا به نارسایی کلیه، زنان باردار و زخمیان ناشی از حوادث ترافیکی و رویدادهای طبیعی نجات بخش است.»
یک اهداءکنندهٔ: احساس خوبی دارم؛ ممکن است همین خون سبب نجات زندهگی یک انسان دیگر شود
لطفالله حماسی، باشنده ولسوالی پغمان کابل که برای سومین بار خون اهدا میکرد، گفت که خون دادن هم برای خود انسان فایده دارد و هم برای کسانیکه به خون ضرورت دارند.»
وی افزود: «احساس خوبی دارم که خون میدهم؛ زیرا ممکن است همین خون سبب نجات زندهگی یک انسان دیگر شود.»
زندهگی میان خون و امید
حسنا، دختر ۱۷ سالهای که به بیماری تلاسیمیا مبتلا است میگوید، از هفت ماههگی تاکنون بهگونهٔ منظم خون دریافت میکند. به گفتۀ او، هر ۱۰ تا ۱۵ روز یکبار برای دریافت خون به بانک خون مراجعه میکند.
وی از خدمات بانک خون ابراز رضایت کرده و میگوید: «هر زمانیکه نیاز داشته باشیم، برای ما خون میدهند و از خدماتشان راضی هستیم.»
حسنا میگوید که تلاسیمیا تنها او را درگیر نکردهاست. به گفتۀ وی، یکی از فرزندان کاکایش و همچنان برادرش نیز به این بیماری مبتلا بودند و هر دو جان باختهاند. اکنون او و یکی دیگر از برادرانش با این بیماری دستوپنجه نرم میکنند.
او میافزاید: «هر زمانیکه خونم کم میشود، احساس بیحالی و دلتنگی برم پیدا میشه و حتا میخواهم در یک اتاق بشینم و فقط گریه کنم.»
حسنا که سالهاست دارو مصرف میکند، با صدایی آمیخته به خستگی میگوید: «از دوا خوردن هم خسته شدهام و دیگر هیچ علاقهای به آن ندارم.»
وی با قدردانی از زحمات پدر و مادرش میگوید: «خداوند به پدر و مادرم اجر بدهد که این همه سال زحمت ما را کشیدهاند.»
حسنا که فرزند بزرگ خانوادهاست، با حسرت از آرزوهای ناتمامش یاد میکند. او تنها تا صنف سوم مکتب درس خوانده و به دلیل مشکلات صحی و پیامدهای بیماری نتوانستهاست به آموزش خود ادامه دهد.
او اکنون تنها دو آرزو دارد؛ اینکه خودش و برادرش صحتیاب شوند. حسنا همچنین خواستار توجه بیشتر به بیماران مبتلا به تلاسیمیا و حمایت از مرکز درمانیای است که در آن تحت درمان قرار دارد.
چگونگی گردآوری خون برای نیازمندان
محمدجمعه محمدی، کارمند فنی بانک خون مرکزی میگوید، در حال حاضر سه تیم سیار جمعآوری خون در ساحات مکتب عایشه درانی، کوتهسنگی و زیرزمینی شهر کابل فعالیت دارند و همهروزه شماری از شهروندان برای اهدای خون به این مراکز مراجعه میکنند.
به گفتهٔ وی، هر آمبولانس سیار روزانه حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار سیسی خون جمعآوری میکند. خونهای جمعآوریشده پس از انتقال به بانک خون مرکزی مورد آزمایش و بررسی قرار گرفته و سپس در اختیار بیماران نیازمند قرار میگیرد.
او افزود که کمپاینهای جمعآوری خون بهگونهٔ دوامدار ادامه دارد و برای اهدای خون معیارهای مشخصی در نظر گرفته شدهاست. به گفتهٔ وی، اهداکنندهگان باید بین ۱۸ تا ۶۰ سال سن داشته باشند و حداقل سه ماه از آخرین اهدای خون آنان گذشته باشد.
محمدی خاطرنشان کرد که پیش از اهدای خون، وضعیت صحی، سوابق بیماری، مصرف دارو و فشار خون افراد بررسی میشود و پس از تکمیل فورم ویژه، در مورد واجد شرایط بودن آنان برای اهدای خون تصمیمگیری صورت میگیرد.
