کابل (پژواک،٢ جدى ٩١ ): “ازروی ناچاری، عزت وآبروی خوده نادیده گرفته، مردم ده ای بیروبار موتر بالا میشن، خدا هدايت بته شما ره که رفیقای ولگرد تانه ده بین زن ها جای میتین و ازمجبوریت مردم استفاده میکنین…!”
این گفتۀ شایسته است که از زينه هاى موتر کاسترشهری در ايستگاه پرازدحام درسرای شمالی کابل پايين مى شد و اين جمله را با عصبانيت تکرار میکرد.
وى که خود را باشنده خیرخانه معرفی کرد، به آژانس خبری پژواک گفت که بسیاری ازمردم کم درآمد، با انتظارطولانی مجبوراند برای رفت وآمد به خانه یا محل کارشان، ازوسایط شهری استفاده کنند.
این خانم درحالیکه یکمقدار سودا وبستۀ ظروف چینی را با خود حمل میکرد، افزود که بعد ازیک ساعت انتظار، بالاخره موفق شد تا دراین موتربالا شود؛ اما درهنگام پائین شدن، ازسوی دوفردی که ازجمله دوستان کلینر کاستربودند، الفاظ رکیک شنید و…….
شايسته افزود که زنان ودختران جوان، ازاین ناحیه مشکلات فراوانی را متحمل میشوند؛ زیرا گاهی ازترس اینکه مبادا ناوقت به خانه برسند، مجبوراند تا درقسمت عقبی موتر سراچه جای بگیرند که این، خود بی حرمتی به مقام زن درجامعه است.
وى درحالیکه ازبی توجهی مسوولان حکومتی درزمینه رسیدگی به مشکلات مردم شکایت میکرد، گفت: “چندین سال در پشاورپاکستان مهاجربودیم. یک روزهم ایتو مشکل پیش نيامد. ده اونجه به زن زیاد احترام قایل بودن. دربس های شهری دروازه مردان وزنان جدا بود. هیچ زن ایستاد نمی ماند و موتری که چوکی هایش پُرمی بود، دیگه کسه بالا نمیکدن.”
خانمی که با دو دوخترجوانش مصروف خرید لباس دریکی ازفروشگاه های شهرکابل بود نيز گفت که هنگام بیرون شدن ازمنزل، بارها به دخترانش توصیه میکند که بخاطر حفظ آبرو و حيثيت خود، پیاده روی را به مراتب ازبالا شدن درملی بس های مزدحم شهری ترجیح بدهند.
وى که معلم یکی ازمکاتب شهرکابل است و نخواست نامش ذکر شود افزود، با آنکه اقتصاد متوسط دارد، بيشتر روزها حتی پول کافی برای پرداخت کرایۀ تونس هم نمى باشد.
اين مادر علاوه کرد که يک واقعه که به تازگى برای یکی از دوستانش در موترشهری اتفاق افتاده، او را خیلی متاثرساخته است.
وى گفت: “چندوقت پیش یکی ازدوستانم، دریک موترتونس شهری که سوارشده بود. پیش از بالاشدن، در سیت کنار دریور و سیت عقبش، دو سه مرد نشسته بودند؛ دریک قسمت راه، دونفرمرد پائین شدند و دیگران، زنان را اذیت کردند و چوری های طلای شان را هم گرفتند.”
شمارى دیگر، نبود ترانسپورت منظم را باعث موجودیت افراد بی بندوبار در وسايط شهرى خوانده، انتقاد ميکنند که استفاده از اين وسایط، ایجاب یک سلسله نزاکت های اجتماعی و فرهنگى را مینمايد، که هرشهروند مکلف به رعایت آن است.
سید رحیم سادات محصل پوهنځی حقوق، که انتظارآمدن موتررا دریکی از ايستگاه هاى بازار لیسه مریم میکشید، گفت: “ترانسپورت، یک ضرورت مبرم جهت رفع مشکلات همگی شهروندان اس؛ اما دراین اواخر یکعده ازاشخاص ولگرد با سوءاستفاده آزآن، باعث اذیت خانم ها میشوند. برخی از کلینرها هم مردم های خوب نیستن و کسانی هستن که نزاکت اجتماعی را مراعات نمیکنن.”
وی افزود که نیروهای امنیتی، باید با درک مکلفیت شان جلو همچو خودسری ها را با جدیت تمام بگيرند.
بعضى ديگر از استفادۀ یک دروازه مشترک درسرویس های شهری شکایت نموده، مى گويند که این کار درجامعه سنتی افغانستان، کارمناسب نیست.
حسیب الله متعلم یکی ازمکاتب شهرکابل گفت:”دربسیاری ازسرویس های شهری، مرد وزن از یک دورازه استفاده می کنند که واقعاً کاربدی است. خانمها دراینگونه حالات چطوربه راحتی درسرویس بالا شوند و یا ایستاد بمانند؟ خواست ما ازدولت وریاست ترانسپورت اين است که راه حل مناسب برای اين مشکل پیدا کنند.”
اما رياست عمومى ترافیک میگوید که ریاست ترانسپورت، باید درهمکاری با ارگانهای امنیتی وترافیک، تلاش های بیشتری را در توسعه وعرضه خدمات بهترملی بس شهری، روی دست بگیرد.
مل پاسوال نورالدین “همدرد” رئیس عمومى ترافیک کابل به پژواک گفت که هرگاه ازجانب ریاست ترانسپوت، برای راننده و کلینرهای وسایط ملی بس یونیفورم مناسب همراه با کارت هویت تهیه شود، تا حدی میتوان جلو اینگونه مشکلات را درشهرگرفت.
وی درحالیکه ازکارکرد موظفین ریاست ترافیک درشهر اظهارقدردانی میکرد، افزود: “یونیفورم راننده وکلینررا مشخص کنند وکارت هویت را درگردن داشته باشند؛ زیرا برای رياست ترافیک تشخیص افراد ولگرد مشکل است؛ اما ما همیشه این موضوع را کنترول کردیم و به استفاده کنندگان ملی بس های شهری توصیه کردیم که باعث آزارواذیت خانم ها نشوند و از دروازه عقبی استفاده کنند.”
اما مسوولین ریاست ملی بس، تراکم زياد جمعیت وکمبود وسایط شهری را از عوامل همچو رویدادها میدانند.
غلام جیلانی “عابدی” رئیس ملی بس ميگويد که با ارسال چندین مکتوب، رسماً ازقوماندانی امنیه و ریاست ترافیک کابل، خواستارپیگیری ومجازات اینگونه مزاحمت ها شده اند.
وی گفت: “ما جداً از این نهادها خواستیم که افراد بی بند وباررا ازموترهای شهری پائین کنند. ازسوی ریاست ما نیز چندین تن درشهر توظیف شدند تاچنين واقعات را جداً پیگیری وکنترول کنند و نگذارند که بدون راننده ونگران، کس دیگرى در جلو موتر باشد؛ اگرباشد، موترتوقف داده شود وراننده جریمه نقدی گردد.”
جیلانی علاوه کرد که فعلاً درچندین مسیر ازجمله نواحی پنجم، هشتم و دهم ١١٠ عراده ملى بس شهری فعالیت دارند؛ درحالیکه سال گذشته حدود ٥٠ عراده بس شهری، مصروف عرضه خدمات وانتقال شهروندان بود.
رئیس ملی بس گفت که به زودى ١٤عراده ملى بس ديگر را درساحه غرب کابل نيز توظیف نموده که از این طریق مشکلات شهريان از ناحیۀ کمبود وسایط شهری کاهش خواهد یافت.
وی با ذکراین مطلب که برای حل مشکلات مردم، ازناحیه کمبود وسایط شهری، نیاز به ٢٠٠ عراده ملی بس است؛ خاطرنشان نمود که مطابق قرارداد با هندوستان این ریاست در نظردارد ٥٠٠ عراده ملی بس شهری را تا سال ٢٠١٤ به کشور بياورد که با این اقدام، نیازمندی مردم از حيث کمبود وسايط درسراسر کشور رفع خواهد شد.
گفتنى است که بيشتر ملى بس هايى که به کشور وارد گرديده، از کمک بلاعوض هندوستان و بعضى هم از پاکستان بوده است.
