کندز، شبرغان (پژواک،۲۲ سرطان ۹۲): امسال حاصلات خربوزه در ولايت کندز، افزايش قابل ملاحظه يافته؛ اما دهاقين در برخى ساحات ولايت جوزجان، از مگس خربوزه متضرر شده اند.
دهاقين کندز میگویند که سال گذشته، حاصلات شان به اثر امراض مگس خربوزه و پوسیدگی ریشۀ آن، حاصل نداد؛ اما امسال حاصلات شان قناعت بخش بوده و خسارات سال گذشته را نيز تلافى خواهد کرد.
خیرمحمد یکتن ازدهاقين ولسوالی چهاردره ميگويد که سال گذشته، در دو جریب زمین خربوزه کشت کرده بود و ازهرجریب ۱۰ الی ۱۵ خربوزه حاصل گرفت.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که سال گذشته، کشتزارهایش از اثر آفات طبیعی وعدم دسترسی ادویه به موقع ازبین رفت؛ اما دراوایل فصل امسال، ادویه لازم ازسوی اداره زراعت در اختیارش گذاشته شد و اکنون ازهرجریب زمين، از۵۰۰ الی ۶۰۰ خربوزه به دست آورده است.
رحم الدين يکى از زارعين ولسوالی علی آباد نيز گفت: ((مه امسال ازچهارجریب زمینم، بیش ازدو هزار خربوزه ره ده بازار سوداکدم و قیمتش هم امسال خوب اس.))
وى افزود که امسال یک خربوزه رادرشهرکندز، حداوسط به ۷۰ افغانی به فروش رسانیده و توانسته است که از مدرک پول آن، خسارات سال گذشته راجبران کند.
اين دهقان ازمسوولان زراعت خواست که درموسم کشت خربوزه، ادویة کافی در اختیار دهاقین قرار بدهند تا دهاقین دیگر متضرر نشوند.
تخم خربوزه، همه ساله در ماه حمل کشت میشود و در ماه سرطان حاصل میدهد.
اين درحالى است كه مسوولان زراعت ميگويند که امسال، دربيش از١٠ هزار هکتار زمين زراعتی در مركز کندز و ولسوالی های چهاردره، علی آباد وخان آباد خربوزه كشت شده است؛ حال آنکه سال گذشته در18 هزارهکتار زمین خربوزه کشت شده بود، که ٩٠ درصد آن به علت آفات زراعتى خراب شد.
اگر ١٠ هزار هکتار زمين (معادل ٥٠ هزار جريب) که در هر جريب حد اوسط ٥٠٠ خربوزه حاصل بدهد، محاسبه گردد، در مجموع يک ميليارد و ٧٥٠ ميليون افغانى عايد به دست مى آيد.
عبدالشکور وهاب زی آمرحفاظت نباتات ریاست زراعت کندز، به پژواک گفت که امسال پس از تشخيص مرض پوسیدگی ريشه و مگس خربوزه در وزارت زراعت، دواهای نباتی را به دهاقين توزيع كرده و جلو اين مرض را گرفته اند.
وی افزود که در زمان کشت خربوزه، برای ۷۳ هزارجریب زمین ادویه به دهاقين توزیع گرديده و مرض پوسيدگی خربوزه، صد درصد كنترول شده است.
مگس خربوزه، يکنوع حشرۀ مخصوصى است که در زير زمين پديد مى آيد و زمانى که خربوزه در حالت گل کردن و به اندازۀ يک شصت دست باشد، داخل آن ميگردد و تخمگذارى ميکند؛ نخست اين تخم به کرم و بعداً به مگس تبديل ميشود و خربوزه را فاسد مى سازد.
آمر حفاظت نباتات ریاست زراعت کندز گفت که خربوزۀ کندز؛ به ولايات كابل، بدخشان، خوست، پكتيا، ننگرهار، لغمان وحتی كشورهای خارجی از قبيل پاكستان و دوبی نيز صادر ميشود.
مردم از خربوزه به شکل تازه و خشک استفاده مينمايند، خربوزۀ کندزبه نام هاى عسقلانی، ارکانى، زرمتی، جین تور، قندک، اندلک وغازی خانی یاد میشوند؛ اما عسقلانی، زرمتی وغازی خانی، از شهرت و لذت خاص برخوردار است.
طول يک خربوزه غازى خانى، حتى به يک مترهم ميرسد. خربوزۀ ارکانى مقاومت بيشتر داشته و مردم آنرا براى زمستان نگهدارى نموده و از آن استفاده مىکنند.
از جانب ديگر، دهاقين در برخى ساحات ولايت جوزجان، از اثر مگس خربوزه، متضرر شده اند.
محمد مراد يکى از دهاقين قريۀ کلته شاخ ولسوالى آقچه گفت که مگس در اين قريه و قريه هاى همجوار پديد آمده؛ اما زارعين را مانند سال گذشته متضرر نکرده است.
وى گفت که امسال در ١٠ جريب زمين، خربوزه کشت نموده و ده درصد آنرا مگس زده است؛ اما سال گذشته شصت درصد آنرا مگس خراب کرده بود.
اين دهقان علاوه کرد که از سوى رياست زراعت، خريطۀ هاى مخصوص نگهدارى خربوزه و ادويه داده شده و با استفاده از آن، بر ضد اين آفت مجادلۀ خوب صورت گرفته است.
انجنير عبدالرشيد رييس زراعت و مالدارى جوزجان ميگويد که در مجموع پنجصد هکتار زمين، درين ولايت خربوزه کشت شده؛ اما ده ها جريب آن در قريۀ کلته شاخ ولسوالى آقچه، دچار مگس زدگى شده است.
وى گفت که امسال، اضافه از ٣٠٠ هزار خريطۀ مخصوص محافظت خربوزه، از سوى تيم بازسازى ولايتى ترکيه، براى دهاقين به شکل مجانى توزيع گرديده و توزيع پنجاه هزار خريطۀ ديگر از سوى وزارت زراعت، درين ولايت جريان دارد.
رييس زراعت و مالدارى جوزجان علاوه نمود که خربوزه تا زمانى که به اندازۀ يک نارنج باشد، توسط خريطه پوش ميشود و وقتى که بزرگتر از آن شد، پوست آن ضخيم ميشود و مگس در آن داخل شده نمى تواند و بدين ترتيب از خراب شدن آن جلوگيرى ميگردد.
