جلال آباد- مهترلام(پژواک، ٢٥عقرب ٩٦): لين هاى برق که از نغلوى کابل به ولايات ننگرهار و لغمان تمديد شده، در دو سال گذشته ٥٧ بار قطع گرديده و مقامات مى گويند که در نتيجۀ آن، صدها ميليون افغانی خساره به دولت وارد گرديده است.
لين هاى برق، بعد از قطع شدن از شش ساعت گرفته؛ تا ١٢ روز نيز دوباره وصل نشده و مشکلات اقتصادى شديد به دولت وارد نموده است.
با آنکه لين هاى برق از سوى مخالفين مسلح محلى قطع مى گردد؛ اما علت آن عدم عملى شدن تعهد دولت با باشندگان منطقۀ يادشده است.
در آن زمان که لين هاى برق از ولسوالى سروبى کابل و ولسوالى بادپش ولايت لغمان تمديد مى شد، مردم به خاطرى اجازه داده بودند که آنها نيز از نعمت برق برخوردار ميشوند.
اين تعهد، با گذشت سال ها نيز عملى نشده و مردم محلى ولسوالى بادپش لغمان، مجبور شده اند که در موضوع قطع کردن وقت و ناوقت لين هاى برق، با مخالفين مسلح يکجا شوند.
باشندگان، فعالان مدنى و وکلاى شوراى ولايتى ننگرهار و لغمان انتقاد مى کنند که مسير نادرست براى تمديد لين هاى برق نغلو انتخاب شده است، راه درست آن شاهراه کابل- جلال آباد است که هم امنيت دارد و هم مامورين برق، به وقت رسيدگى کرده مى توانند.
اما مقامات برشنا شرکت مى گويند که هزينۀ اين پروژه از سوى بانک جهانى پرداخته شده و فند مالى آن نيز به اندازه يى بود که با استفاده از آن، لين ها را از مسير اقتصادى فعلى تمديد نمايند.
به اساس معلومات، کار تمديد لين هاى برق از نغلو به ننگرهار که بيش از ٩٦ کيلومترطول دارد، به هزينه ٢٣ ميليون دالر در سال ١٣٨٩ خورشيدى آغاز و در سال ١٣٩١ خورشيدى به بهره بردارى سپرده شد.
لين هاى يادشده؛ با داشتن ٣٦٩پايۀ بزرگ از نغلو به ننگرهار تمديد شده که ٦ ميگاوات برق آن در لغمان و ٣٦ ميگاوات ديگر در ننگرهار به مصرف مى رسد.
از برق ياد شده ٣٠ هزار خانواده در ننگرهار و ١٥ هزار خانوادۀ ديگر در لغمان استفاده مى کنند؛ همچنان به ده ها فابريکۀ صنعتى هر دو ولايت نيز برق تهيه کرده است.
انتقادهاى مردم بر انتخاب مسير
باشندگان، فعالان مدنى و وکلاى شوراى ولايتى ننگرهار و لغمان انتقاد مى کنند که مسير نادرست براى تمديد لين هاى برق نغلو انتخاب شده است؛ از همينرو همواره مشکل قطع برق به ميان مى آيد.
آنها مى گويند که اگر لين ها از شاهراه کابل- جلال آباد تمديد مى شد، از يکسو از لحاظ امنيتى مصوون مى بود و از سويى هم مامورين مسوول، در صورت مشکلات تخنيکى به زودى رسيدگى کرده مى توانستند.
اسرار الله مراد عضو شوراى ولايتى ننگرهار نيز انتخاب نادرست مسير، عدم عملى شدن تعهدات و سهل انگارى مسوولين محلى را عواملى مى داند که به هدف قراردادن لين ها زمينه را مساعد کرده است.
داکتر اسدالله ښاليز فعال مدنى و صاحب نظر، به آژانس خبرى پژواک گفت که در تمديد لين هاى ياد شده برخورد سليقوى صورت گرفته است؛ به جاى اينکه از منطقۀ امن شاهراه کابل- جلال آباد تمديد شود، قصدا از مناطق نا امن تمديد شده است.
انجنير اباسين بهير صاحب نظر و فعال مدنى گفت که از لحاظ انجنيرى، بايد کمترين فاصله براى سرک و تمديد لين برق انتخاب شود تا هزينۀ کم داشته باشد؛ اما توجه به آيندۀ آن خيلى مهم است.
حنيف الله پشه يى نمايندۀ مردم در پارلمان جوانان گفت که انتخاب نادرست مسير، باعث شده که اکنون مشکلات انتقال نسبت به فوايد آن، به مردم بيشتر شده است.
لين هاى برق از سوى کى ها و چرا قطع ميشود؟
هرچند مردم ننگرهار و لغمان نظر دارند که اين لين ها از سوى مخالفين مسلح و اهالى منطقه به خاطرى قطع مى گردد که از حکومت باج گيرى کنند؛ اما مردم منطقه و مسوولين برشنا شرکت مى گويند که تاکنون هيچ معاملۀ پرداخت پول صورت نگرفته است.
آنها مى گويند که موضوع تمديد لين، زمانى به ميان آمد که تعهد در بخش دادن برق به آنها عملى نشد.
ملک محبوب شاه متنفذ قومى و باشندۀ برى قلعه ولسوالى بادپش لغمان گفت که لين هاى برق، اکثرا در ساحۀ اوزبين ولسوالى سروبى قطع مى گردد و علت آن نيز عدم عملى شدن تعهد دولت در بخش رساندن برق به اهالى منطقه است.
موصوف درصحبت با پژواک، موضوع پرداخت پول در اين مورد را رد کرده و افزود که تاکنون بدون خواست برق، هيچ خواست ديگر مطرح نشده است.
ملک نعمت الله باشنده قريۀ گروچ اين ولسوالى نيز به پژواک گفت که قطع کنندگان لين برق، مردم و مخالفين مسلح اند که با هم خویشاوندی دارند و برق مى خواهند.
از سويى هم سران قومى ولسوالى سروبى هم، اين موضوع را مطرح مى کنند و مى گويند که لين ها بدون خواست برق، به هيچ هدفى قطع نشده است.
عبدالمتين تولکزى يکى از سران قومى اوزبين سروبى، به آژانس پژواک گفت که باشندگان محل و مخالفين مسلح، به يک صدا خواهان برق شده و اگر اين مشکل حل شود، لين هاى برق دوباره قطع نمى شود.
حاجى سراج الدين يکى از سران قومى ديگر اين ولسوالى گفت که مخالفين مسلح، اين کار را به خاطرى انجام مى دهند که آمدن برق به نفع آنها نيز است؛ چرا که خود آنها نيز در مناطق يادشده زندگى مى کنند.
موصوف افزود زمانى که شش سال قبل برق نغلو به ننگرهار منتقل مى شد و مخالفين مسلح با آن مخالفت کرده بودند، يک هيئت بلند رتبه دولتى به آنها مراجعه کرده و مخالفين مسلح نيز خواهان برق به اين مناطق شده بودند.
به گفتۀ او، دولت نيز خواست آنها را پذيرفته بود؛ اما تعهد خود را با گذشت سه سال عملى نکرد؛ از همينرو مخالفين مسلح، دوباره قطع لين ها را آغاز نموده و هر وقت که وعده زمان گير شود، آنها اين کار را انجام مى دهند.
همچنان مسوولين برق ولايات ننگرهار و لغمان و مقامات ولايتى نيز مى گويند که علت قطع شدن برق، عدم عملى کردن وعده است و به نام باج، به هيچ کس پول داده نشده است.
سرحدى ځواک سخنگوى والى لغمان گفت که والى با پرداخت پول مخالفت کرده و انجنير اکرام الله عابد آمر برق گفت که دولت همچو يک کود ندارد که از آن به مخالفين مسلح پول داده شود؛ شايعات در مورد پرداخت شخصى پول را نيز رد کرد.
عطاءالله خوگيانى سخنگوى والى ننگرهار و اميد صباح رييس برق اين ولايت نيز يک حرف دارند و مى گويند که همچو هيچ تفاهم، درين راستا صورت نگرفته است.
اما يک منبع ديگر بدون ذکر اسمش به آژانس خبرى پژواک گفت که در بعضى اوقات، پول بسيار زياد به حيث باج به مخالفين مسلح و بعضى باشندگان در سروبى و اوزبين داده شده است.
مسير سروبى و بادپش چرا به تمديد لين انتخاب شد؟
وحيدالله توحيدى سخنگوى برشنا شرکت افغانستان، در اين مورد به آژانس پژواک گفت که مسير اوزبين و بادپش به خاطرى براى تمديد لين انتخاب شده که در آن زمان هم کوتاه و هم امن بود.
او افزود که تمديد لين از اين مسير، اقتصادى تمام مى شد و زمينۀ انتقال برق به اهالى مناطق مساعد بود.
توحيدى علاوه کرد که تاکنون کدام خواست در بدل تمديد لين هاى برق صورت نگرفته است و فقط مردم منطقه گفته اند که اگر به آنها برق داده شود، در اين صورت حاضراند که امنيت لين ها را تامين نمايند.
خواست مردم و مخالفين مسلح تا کدام حد پذيرفته شده است؟
مقامات محلى مى گويند که به خواست مخالفين مسلح و مردم در بخش دادن برق، هفتاد درصد پاسخ گفته شده و قرار است که باشندگان بادپش و اوزبين سروبى، تا ماه ثور سال ١٣٩٧ خورشيدى صاحب برق شوند.
اميد صباح رييس برق ننگرهار، به پژواک گفت که تلاش هاى خود را سرعت بخشيده اند تا تعهد حکومت با مردم را عملى کنند و لين برق به آنها تمديد گردد.
او افزود: “تقريبا ٧٠ درصد کار آن تکميل شده است، پايه ها نصب شده و اکثريت وسايل نيز انتقال يافته؛ فقط ٣٠ در صد کار آن ناتکميل مانده که در چند ماه نزديک به پايان خواهد رسيد.
صباح گفت که با قطع شدن لين هاى برق در بادپش و اوزبين، صدها ميليون افغانى خساره در بخش عايدات و ترميم لين ها، به دولت وارد گرديده است.
موصوف هر چند ارقام دقيق خسارۀ وارد شده را نداشت؛ اما افزود که به ميلياردها افغانى خساره وارد گرديده است.
به گفتۀ وى، وقتيکه لين ها قطع گردد، به دولت فى ساعت چهار ميليون افغانى خساره وارد مى گردد؛ اين لين ها تاکنون ٧٥ بار قطع شده که وقت کم آن، شش ساعت و بيشتر آن تا ١٢ روز بوده است.
وحيدالله توحيدى سخنگوى برشنا شرکت افغانستان نيز گفت که کارهاى ساخت سب ستيشن به منظور تمديد لين برق براى مناطق ياد شده را در نغلو به سرعت آغاز کرده و تعهدى را عملى مى کند که در بخش دادن برق به مردم صورت گرفته بود.
انجنیر اکرام الله عابد آمر برق لغمان نيز گفت که کار تمديد شبکه در بادپش تا هشتاد درصد تکميل شده و کار آن هنوز هم با سرعت ادامه دارد؛ اما کار سب ستيشن در نغلو هنوز هم در تاخير قرار دارد.
هر چند باشندگان منطقه تعهد کرده اند؛ اما نگرانى اين است که علاوه بر دادن برق به باشندگان مناطق نغلو و بادپش؛ اگر حکومت مسير لين را تغيير نکند، امکان دارد که مخالفين مسلح براى خواست هاى ديگر خود از قطع کردن لين هاى مذکور به حيث سپر استفاده کنند.
ذبيح الله مجاهد سخنگوى طالبان مسلح مى گويد که آنها هيچگاه در قطع لين هاى برق دست نداشته و نه هم اين کار را انجام داده اند.
او به پژواک گفت: “اين کار را اربکى هاى خود ادارۀ کابل براى اهداف مختلف انجام مى دهند.”
مجاهد افزود که آنها با شرکت برشنا در تماس اند، هر گاه که در اين راستا مشکل پيش آمده، به آن رسيدگى کرده اند.
موصوف گفت: “تحقیقات ما تا امروز نشان مى دهد که لين هاى برق، دو بار به علت جنگ قطع شده است؛ ما به کارمندان برق احوال داده ايم، انجنيران آن ها آمده و لين ها را دوباره وصل کرده اند.”
