معلولين در دايکندى از نقض حقوق شان شاکى اند

نيلى(پژواک،٢٥عقرب ٩٨): افراد داراى معلوليت در دايکندى مى گويند که در کنار نقض ديگرحقوق شان، امتياز جذب ٣ درصد آنها در ادارات دولتى نیز از سوى اکثريت ارگانها در اين ولايت رعايت نشده است.

به اساس معلومات انجمن رُشد معلولين در دايکندى، در حال حاضر تنها کمتر از يک درصد کارکنان در ادارات دولتى در اين ولايت را ، افراد داراى معلوليت تشکيل مى دهند.

شمارى ازاين افرادر در مصاحبه هاى شان با آژانس خبرى پژواک، از عدم پرداخت به موقع امتيازات شان، نبود برنامه هاى بازتوانى، کاريابى و برخورد توهين آميز خانواده و مردم در اجتماع در برابر شان شکايت دارند.

 افراد داراى معلوليت که تحصيلات عالى دارند؛ اما بخاطرجذب درادارات دولتى ازماه به اينسو سرگردان اند.

سهیلا ٢٦ ساله، ١٢ سال قبل در اثر اصابت هاوان در نزديکى منزل شان در ولسوالى کجران اين ولايت، پاى راست خود را از دست داده است.

وى درمصاحبه با پژواک گفت که عدم جذب  افراد داراى معلوليت باسواد در ادارات حکومتى و نبود برنامه هاى بازتوانى براى اين افراد، از چالش هاى عمدۀ  آنها در اين ولايت مى باشد.

سهيلا که فارغ التحصيل پوهنځى ساينس پوهنتون دايکندى مى باشد افزود: "دو سال ميشه که از پوهنتون فارغ شده ام، کدام روز نيست که دنبال کار نباشم؛ اما کسى برايم کار نميته."

سید طالب٤٠ ساله باشندۀ شهر دايکندى که حدود ١٥ سال قبل، در اثر انفجار يک ماين کنارجاده هر دو پايش را از دست داده است، اکنون در کنار موچى گرى (بوت دوزى)، محصل سال سوم پوهنځى زراعت پوهنتون دايکندى نيز مى باشد.

وى گفت که اکثر  افراد داراى معلوليت؛ به مشکلاتى چون عدم کاريابى، نبود برنامه هاى بازتوانى، مشکلات محيطى و برخورد توهين آميز مردم در اجتماع و حتى خانواده هاى شان مى باشند.

موصوف بيکارى و مشکلات اقتصادى را از عمده ترين مشکلات معلولين و معيوبين خوانده، افزود: "مطابق قانون، بايد سه درصد سهمیه در استخدام کارمندان دولتی برای افراد داراى معلوليت اختصاص داده شود؛ اما در ولایت دایکندی، این مورد قانون، کاملا نقض شده و معلولين با سواد و با تحصيل دنبال کار سرگردان هستند."

وى گفت که شمارى از زياد جوانان معلولى را که داراى تحصيلات عالى اند، مى شناسد که به کار جذب نشده اند و در بى سرنوشتى به سر مى برند.

براساس ماده ٢٢ قانون "حقوق و امتيازات معلولين، بازماندگان شهدا و مفقودين"؛ بايد سه در صد کارکنان در ادارات دولتى و غيردولتى را معلولين تشکيل بدهد.  

براساس اين ماده، معلول؛ شخصى است که بنا بر ضايعۀ جسمى، حسى، ارثى، ذهنى و روانى ، سلامت و کارايى خود را طورى از دست داده باشد که موجب کاهش توانمندى شخص در عرصه هاى اجتماعى و اقتصادى گردد.

اما بيکارى و پايين بودن سطح جذب معلولين در ادارات حکومتى، يگانه مشکل آنان نيست؛ بلکه معلولين مشکلات ديگرى را نيز مطرح مى کنند.

نبود برنامه هاى بازتوانى و برخورد توهين آميز در اجتماع،  افراد داراى معلوليت در دايکندى را رنج مى دهد.

سيد طالب گفت که برنامه هاى بازتوانى براى آنعده افراد داراى معلوليت که سواد ندارند؛ اما از طريق اين برنامه ها حرفه اى را بياموزند و کار کنند، وجود ندارد.

موصوف افزود: "مشکل ديگر ما معلولين، برخورد ناشايسته و توهين آميز در خانواده ها و اجتماع مى باشد، اين يک مشکل بـسيار کلان است که همۀ ما را رنج مى دهد." 

وى که هرچند خودکفا است و بار دوش خانوادۀ خود نيز نيست، ولى تاهنوز ازدواج نکرده است، در مورد اين مشکل چنين توضيح داد: "روش توهين آميز اين است که اکثراً به نام هاى شل ، شت، کر،  گنگ و کور صدا زده مى شويم و تعداد زياد ما در تمام عمر مجرد باقى مانيم."    

اما اين تنها سيد طالب نيست که از اين چنين مشکلات رنج مى برد، بلکه شمار ديگرى از معلولين نيز هستند که با اين چنين مشکلات، دست و پنجه نرم مى کنند و با عالمى از مشکلات زياد زندگى خود را پيش مى برند.

عباس ٣٠ ساله، حدود ١٠ سال قبل در اثر اصابت هاوان يک دست خود را از دست داده است و اکنون مسئوليت اعاشۀ او، سه فرزند و خانمش را برادرانش برعهده دارند.

وى که قبل از دست دادن دستش نانوايى داشت و روزانه عايد خوبى هم به دست مى آورد، گفت: "يک انسان که به پاى خود ايستاده بود، حالا احتياج خانواده است، چه قسم زنده گى خواهد داشت، مه يک انسان احتياج و طفيلى شديم." 

موصوف در اشاره به عدم  پرداخت به موقع معاشات افراد داراى معلوليت گفت: دو سال ميشه که معاش معلوليت برايم داده نشده است."

به گفتۀ موصوف، معاش آنها نظر به اندازۀ معلوليت شان تعيين شده است، معاش او سالانه ٨ هزار افغانى مى باشد که براى خريد قلم و کتابچۀ پسرانش غنيمت بود.

او از رياست شهدا و معلولين اين ولايت خواست که معاشات آن عده معلولين را که تاحال اجرا نشده، بپردازد؛ زيرا معلولين در وضعيت اقتصادى بدى به سر مى برند.   

اين مصاحبه شونده ها از حکومت خواستند که براى بهبود وضعيت زنده گى معلولين و معيوبين توجه جدى نموده، و در کنار جذب آنان در ادارات حکومتى مطابق با ماده قانون؛ در قسمت توزیع سرپناه ، فراهم نمودن زمینۀ تعلیم و تحصیل رایگان و ایجاد مراکز بازتوانی در دايکندى نيز اقدام گردد.

همچنان آنان از خانواده ها و مردم در اجتماع مى خواهند  که به حقوق معلولين احترام بگذارند و ازصدا زدن بالاى معلولين و معيوبين با استفاده ازکلمات نا مناسب وتحقيرآميز، خود دارى کنند.

محمد دانش مسئول انجمن رشد افراد داراى معلوليت در دايکندى به پژواک گفت: "ما همه روزه با معلولين در تماس هستيم، مشکلات شان  خيلى زياد است."

وى نيز افزود که عدم به موقع پرداخت معاشات معلولين، پايين بودن سطح جذب آنها در ادارات دولتى، بيکارى و کم بودن برنامه هاى بازتوانى، از عمده ترين مشکلات معلولين در اين ولايت مى باشد.

به گفتۀ وى، در حال حاضر کمتر از يک درصد کارکنان در ادارات حکومتى را افراد داراى معلوليت تشکيل مى دهد.

همچنان او گفت که امتيازات معلولين به موقع پرداخت نمى شود، و يک تعداد هستند که از چند سال به اين طرف حقوق شان را به دست نياورده اند.

در عين حال سکينه حيدرى احسانى سخنگوى والى دايکندى، در مورد  پايين بود سطح جذب معلولين و نقض ماده ٢٢ قانون يادشده گفت: "اين درست است که ماده ٢٢ نقض شده و در حال حاضر کمتر از يک درصد کارکنان در ادارات حکومتى را معلولين تشکيل مى دهند؛ ولى مشکل عمده اين است که اکثريت معلولين بى سواد هستند."

موصوف در ادامه افزود که براى جذب بيشتر معلولين در ادارات حکومتى، مطابق با ظرفيت و توانايى آنان تلاش خواهند شد.

حسین حیدری سرپرست ریاست شهدا و معلولین دایکندی، به پژواک گفت که دراين ولايت بيش از هشت هزار معلول و معيوب وجود دارد. 

وی افزود که معاشات پنجاه درصد معلولين پرداخت شده و از پنجاه درصد تا هنوز از مرکز به دايکندى نرسيده است.

به گفتۀ او يک تعداد معلولينى وجود دارند که ثبت و راجستر اين رياست مى باشند؛ اما به دلايل نامعلوم، امتيازات شان از چندين سال از مرکز پرداخت نشده است، باانکه اين موضوعات با مسئولان مرکز شريک گرديده؛ اما کسى در اين زمينه حاضر به پاسخ نيست.

موصوف گفت که در مورد حل تمام مشکلات معلولين و معيوبين، با ادرات ذيربط ، يکجا کار مى کنند.

اعضا

You need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.