تحقیق رویترز نشان میدهد که ایران برای تأمین مواد و تجهیزات مورد نیاز تولید موشک و طیارههای بدون سرنشین، شبکۀ مخفی متشکل از بیش از ۵ هزار نهاد نظامی و مالی ایجاد کرده است و از طریق این شبکه، از جنوری ۲۰۲۵ تاکنون، تجهیزات نظامی، مواد منفجره و انواع موتر به ارزش بیش از دو میلیارد دالر وارد کرده است.
بر اساس گزارش تحقیقی ویژۀ رویترز، نام این نهادها با حروف «MOD» آغاز میشود که مخفف وزارت دفاع ایران است و برخی از آنها با سپاه پاسداران و بنیادهای اقتصادی قدرتمند این کشور ارتباط دارند.
در این گزارش آمده است که این نهادها از طریق واسطهها و شرکتهای پوششی خارجی، مواد خام مورد نیاز تولید موشک و پهپاد، مواد سوخت راکت، مواد منفجره، پرزهجات انجن طیارهها و موترهای بزرگ را برای ایران تأمین کردهاند.
تحقیق رویترز نشان میدهد که تنها یک نهاد به نام «MOD 346428» از جنوری ۲۰۲۵ تا جون ۲۰۲۶، تجهیزات نظامی به ارزش ۲.۳ میلیارد دالر وارد کرده است.
بر اساس این گزارش، واردات این نهاد از چین، روسیه، آلمان و شماری دیگر از کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا انجام شده و کالاها از طریق کشتیها در دریای خزر، موترهای باربری از مسیر آسیای مرکزی و طیارههای باربری از چین به ایران انتقال یافتهاند.
در میان این واردات، مواد کیمیاوی مورد نیاز برای تولید سوخت موشک، ۹۳ تُن تیتانیوم خام، صدها تُن نایتروسلولز و دیگر مواد کیمیاوی، مواد منفجره و موترهای بزرگ برای انتقال و پرتاب موشکها و طیارههای بیسرنشین شامل بودهاند.
به گفتۀ رویترز، بخشی از این واردات پس از آغاز جنگ در ۲۸ فبروری ۲۰۲۶ نیز ادامه داشته است. میزان واردات در ماه مارچ ۴۷ درصد کاهش یافت، اما در ماه می دوباره به ۷۷ میلیون دالر رسید.
این گزارش میافزاید که بهای کالاهای واردشده از طریق این شبکه نیز بهگونۀ ویژه پرداخت میشد؛ معاملات مربوط به ۹۷ درصد محمولههایی که رویترز بررسی کرده، بدون انتقال مستقیم پول تصفیه شدهاند. واسطههای مستقر در خارج از ایران، بهای کالاها را از منابع مالی موجود در بانکهای خارجی پرداخت کرده و سپس آنها را به ایران انتقال دادهاند.
بر اساس این گزارش، موترهای واردشده از طریق این شبکه شامل موترهای «ایویکو»، تویوتا هایلکس و لندکروزر بودهاند که برخی از آنها میتوانند برای پرتاب موشک و طیارهها و انتقال تجهیزات نظامی استفاده شوند.
در پیوند به انفجار بزرگی که در ۲۶ اپریل ۲۰۲۵ در منطقۀ بندری بندرعباس ایران رخ داد، تحقیق رویترز میگوید که نهاد «MOD 346428» از جنوری تا اپریل همان سال، ۸۸۶ تُن مواد کیمیاوی به این بندر وارد کرده بود. در ترکیب این مواد، موادی وجود داشت که در تولید سوخت جامد راکتی استفاده میشوند.
بر اساس این گزارش، دو نفر که از این انفجار آگاهی داشتند، گفتهاند که این رویداد در پی آتشگرفتن پرکلرات سدیم در کانتینرهای باربری رخ داده است. در این انفجار دستکم ۷۰ نفر کشته و بیش از ۱۲۰۰ نفر زخمی شدند؛ اما رویترز گفته است که نتوانسته ثابت کند محمولۀ ۷۵ تُنی اخیر این نهاد عامل انفجار بوده است یا خیر.
به گفتۀ رویترز، وزارت خزانۀ امریکا اعلام کرده است که واشنگتن منابع اقتصادی حکومت ایران را هدف قرار داده و تلاشهای این کشور برای دور زدن تحریمها را زیر نظر دارد.
چین در واکنش به انتقالهای گزارششده گفته است که از این وضعیت آگاهی ندارد و با تلاشهایی که منازعات منطقهای را به چین مرتبط میسازند، مخالفت کرده است. وزارت دفاع روسیه، قصر سفید و قوماندانی مرکزی امریکا (سنتکام) به درخواست رویترز برای اظهار نظر پاسخ ندادهاند.
رویترز همچنین گفته است که هیچیک از نهادهای دولتی ایران و شرکتهایی که این رسانه با آنها تماس گرفته، دربارۀ یافتههای این گزارش اظهار نظر نکردهاند.
بر اساس این گزارش، نیروهای امریکا و اسرائیل از ۲۸ فبروری سال جاری تأسیسات مرتبط با موشکهای بالستیک و طیارههای ایران را هدف قرار دادهاند؛ اما این کشور در جریان جنگ نیز به واردات تجهیزات نظامی ادامه داده است.










