کابل (پژواک) – هم‌زمان با آغاز سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد در ترکیه، دهقانان و آسیب‌دیده‌گان حوادث طبیعی در افغانستان از جامعۀ جهانی خواسته‌اند که برای مقابله با خشک‌سالی، سیلاب‌ها و دیگر پیامدهای تغییرات اقلیمی، حمایت‌های مالی و تخنیکی خود را از این کشور افزایش دهد.
نشست کاپ ۳۱
سی‌ویکمین کنفرانس اعضای کنوانسیون تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31) امروز (۹ نومبر ۲۰۲۶) در شهر انتالیای ترکیه آغاز شده و تا ۲۰ نومبر ادامه خواهد داشت.
در این نشست که نماینده‌گان ۱۹۶ کشور، مقام‌های دولتی، وزیران، کارشناسان محیط‌زیست و نماینده‌گان سازمان‌های بین‌المللی در آن اشتراک دارند، موضوعاتی چون تأمین مالی اقلیمی، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، مقابله با خشک‌سالی و سیلاب‌ها، مدیریت منابع آب، امنیت غذایی، حفاظت از محیط‌زیست و انتقال فناوری‌های سازگار با اقلیم بررسی می‌شود.
حمایت مالی و تخنیکی از کشورهای در حال توسعه و آسیب‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی، از محورهای مهم این نشست است. انتظار می‌رود در این کنفرانس در زمینۀ افزایش کمک‌های مالی، تقویت همکاری‌های بین‌المللی، اجرای برنامه‌های سازگاری با تغییرات اقلیمی و کاهش خسارات ناشی از حوادث طبیعی، تصمیم‌هایی اتخاذ شود.
اظهارات سرمنشی سازمان ملل متحد
انتونیو گوترش، سرمنشی سازمان ملل متحد، در پوهنتون سالامانکا در اسپانیا گفته‌است که بحران اقلیمی نوعی بی‌عدالتی دوگانه را به وجود آورده‌است؛ زیرا کشورهایی که کمترین نقش را در ایجاد این بحران دارند، بیشترین آسیب را از آن متحمل می‌شوند و نسل‌های آینده نیز بهای انتشار گازهای گلخانه‌ای امروز را خواهند پرداخت.
براساس معلومات برنامۀ انکشافی سازمان ملل متحد (UNDP)، افغانستان با وجود سهم کمتر از ۰٫۱ درصد در انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان، از آسیب‌پذیرترین کشورهای جهان در برابر تغییرات اقلیمی به‌شمار می‌رود.
گوترش بر ضرورت اقدامات فوری و جدی برای مقابله با تغییرات اقلیمی تأکید کرده‌است.
دهقانان افغان خواستار حمایت‌های اقلیمی اند
محمدعیسی، دهقان در ولسوالی چخانسور نیمروز می‌گوید که سیلاب‌ها همه‌ساله زمین‌های زراعتی و حاصلات دهقانان را از بین می‌برد؛ در حالی که زراعت تنها منبع درآمد بسیاری از باشندگان این ولسوالی است.
او افزود که ۲۰ جریب زمین دارد، اما سیلاب‌ها پس از کشت حاصلاتش را نابود می‌کند و امسال به‌دلیل مشکلات اقتصادی تصمیم گرفته‌است زمین خود را کشت نکند.
وی از نشست کاپ و جامعۀ جهانی خواست که به وضعیت دهقانان افغانستان توجه کنند، برای جلوگیری از خسارات ناشی از سیلاب‌ها بندها و سربندها بسازند و از دهقانان آسیب‌دیده حمایت مالی کنند.
رفیع‌الله، یکی از آسیب‌دیده‌گان زلزلۀ سال گذشته در کنر که اکنون در منطقۀ دوسرکۀ شهر جلال‌آباد زنده‌گی می‌کند، می‌گوید که در این رویداد یکی از اعضای خانواده‌اش را از دست داده و خانه‌اش نیز به‌طور کامل ویران شده‌است.
او می‌گوید که باشنده‌گان ولایت‌های مختلف افغانستان از پیامدهای تغییرات اقلیمی آسیب دیده‌اند، اما جامعۀ جهانی به مشکلات آنان توجه کافی ندارد. وی از جامعۀ جهانی خواست که در نشست کاپ، همانند سایر کشورها، به افغانستان نیز برای مقابله با تغییرات اقلیمی کمک کند.
امان‌الله، دهقان در کندهار، می‌گوید که حاصلات انار در این ولایت به‌دلیل خشک‌سالی کاهش یافته و دهقانان در بخش‌های مختلف آن با کمبود آب روبه‌رو هستند. به گفتۀ او، شماری از دهقانان به‌دلیل ادامۀ خشک‌سالی، زراعت را رها کرده و به شهر کندهار کوچ کرده‌اند.
او از جامعۀ جهانی خواست که در زمینۀ مبارزه با تغییرات اقلیمی با مردم افغانستان برخورد دوگانه نکند؛ زیرا این کشور نیز از پیامدهای این پدیده به‌شدت آسیب دیده‌است.
محمدعارف فیروزی، دهقان ۵۸ ساله که سال‌ها تجربۀ زراعت دارد، می‌گوید که خشک‌سالی در سال‌های اخیر کار و زندگی دهقانان را دشوار ساخته‌است.
او گفت: «در منطقه‌ای زندگی می‌کنم که حدود ۸۰ درصد آن للمی است. آب آبیاری هم داریم، اما کم است. در سال‌های گذشته حاصلات خوبی داشتیم، اما در چند سال اخیر با خشک‌سالی و آفات زراعتی روبه‌رو شده‌ایم.»
رسول میرزایی، دهقان در ولسوالی میرامور دایکندی، می‌گوید که تغییرات اقلیمی خسارات سنگینی به دهقانان وارد کرده‌است. به گفتۀ او، خشک‌سالی و سیلاب‌های بی‌موقع بارها حاصلات یک‌سالۀ دهقانان را نابود کرده و زیان‌های اقتصادی بزرگی به آنان وارد آورده‌است.
وی خواستار توجه نشست کاپ به ولایت‌ها و مردم فقیر، در کنار کشورهای صنعتی و ثروتمند، شد و گفت که درآمد دهقانان در سال‌های اخیر از پیامدهای تغییرات اقلیمی متأثر شده‌است.
گلالی، باشندۀ قریۀ آلتی شهر شبرغان، به آژانس خبری پژواک گفت که شوهرش دهقان و مالدار است و مصارف زندگی خانواده را از همین راه تأمین می‌کند.
او افزود: «خشک‌سالی‌های پی‌هم تأثیر زیادی بر کار و زندگی ما گذاشته‌است. آب وجود ندارد و سطح آب در هر منطقه ۱۰ تا ۱۵ متر پایین رفته‌است. با دشواری زیاد کشت‌زارهای خود را آبیاری می‌کنیم. حاصلات ما مانند گذشته نیست و به‌دلیل نبود علف، بیشتر مواشی ما تلف شده‌اند.»
گلالی از جامعۀ جهانی خواست که کمک‌های خود را به مردم افغانستان افزایش دهد تا خانواده‌های نیازمند مجبور به ترک کشور و مهاجرت نشوند.
پیامدهای تغییرات اقلیمی در افغانستان
تغییرات اقلیمی در سال‌های اخیر پیامدهای گسترده‌ای بر زنده‌گی مردم افغانستان در ولایت‌های مختلف برجا گذاشته‌است؛ از خشک‌سالی‌های پی‌هم و کاهش منابع آب در ولایت‌های شمالی، غربی و مرکزی گرفته تا سیلاب‌های ویرانگر در مناطق شرقی و جنوبی کشور. این وضعیت باعث کاهش حاصلات زراعتی، تلف‌شدن مواشی، تخریب زمین‌های زراعتی، کمبود آب آشامیدنی و آبیاری و بی‌جاشدن خانواده‌ها شده‌است.
دهقانان در ولایت‌هایی چون نیمروز، کندهار و دایکندی از کاهش حاصلات و کمبود آب شکایت دارند و باشندگان مناطقی چون کنر و ننگرهار نیز با خطر سیلاب‌ها و رویدادهای طبیعی ویرانگر روبه‌رو هستند. افغانستان با وجود سهم اندک در انتشار گازهای گلخانه‌ای جهان، از کشورهای آسیب‌پذیر در برابر تغییرات اقلیمی به‌شمار می‌رود.
