بیش از ۷۰درصد کشتزارها در فاریاب از آب چاه‌های عمیق آبیاری می‌شود

میمنه (پژواک، ۱۵ اسد ۱۴۰۱): شماری از باشنده‌گان فاریاب از حفر چاه‌های عمیق و استفادۀ بیرویأ آب‌های زیرزمینی در کشت و زراعت، نگران اند و می‌گویند، اگر حکومت روند حفر چاه‌های عمیق را متوقف و بند‌های آبگردان را احداث نکند، تا چند سال آینده مردم به قحطی آب آشامیدنی رو به رو خواهند شد.

 در عین حال، ریاست آبیاری و نیز ادارۀ زراعت آبیاری با تایید نگرانی های مردم می‌افزایند، در سطح این ولایت حدود پنج هزار حلقه چاه عمیق حفر گردیده و بیش از ۷۰درصد باغ و زراعت کوچک از آب های زیر زمین استفاده می‌نمایند.

شکایت باشنده‌گان

همایون باشندۀ «گذر تورپاختو» مربوط ناحیۀ هشتم شهر میمنه به آژانس خبری پژواک گفت، حفر چاه‌های عمیق و استفاده از آب چاه در کشت و زراعت باعث خشکیدن چاه‌های دستی و نیمه عمیق گردیده، مردم با مشکلات زیادی مواجه شده اند.

وی افزود: «در این مُلک هر کس برای منفعت خود تلاش می کند، قطعا به فکر جامعه نمی‌باشد و پرسانگری هم وجود ندارد، جلو زیان کاران را بگیرد.»

همچنان، عبدالصمد باشندۀ منطقۀ «خواجه موسی» ولسوالی پشتونکوت نیز از پایین رفتن سطح آب و استفادۀ بی رویۀ شهروندان شکایت داشته می گوید، تقریباً ۹۰درصد از کسانی که زمین زراعتی و باغ دارند، از آب چاه عمیق با استفاده از برق آفتابی، آبیاری می‌کنند.

به گفتۀ نامبرده، در هر باغ و زمین، چاه عمیق حفر شده، از طلوع آفتاب تا غروب بدون وقفه واترپمپ‌های دو تا پنج انچ روشن و آب جاری می‌باشد.

  وی افزود، حفر چاه‌های عمیق در بعضی قریه‌ها باعث خشکیدن آب چاه‌های دستی و نیمه عمیق شده است.

باغداران و زارعین

حاجی محمدنعیم باشندۀ ولسوالی قیصار می‌گوید، نزدیک به ۲۰جریب زمین را باغ انگور و درخت سیب و شفتالو کشت کرده است، با استفاده از دو چاه عمیق و برق سولر، آبیاری می‌کند.

وی افزود، قیصار آب جاری ندارد؛ حکومت در طول ۲۰سال کدام بند آبگردان نساخته، مردم مجبور اند، در کشت و زراعت، از آب چاه استفاده کنند.

دورمحمد باشندۀ شهر میمنه که بیش از ۱۰جریب زمین را سبزی کاشته می گوید، تمام مزرعه را از آب چاه آبیاری می کند، روزانه 10 ساعت پمپ۳ انچ در چاه روشن و به وسیلۀ برق آفتابی آب می کشد.

اما انجنیر حیات الله معصومی کارشناس امور آب می گوید، بر اساس قانون آب و بدون اجازۀ شورای عالی آب که در زمان حکومت حامد کرزی تهیه گردیده بود، هیچ کس حق ندارد، چاه عمیق حفر کرده، از آب‌های استراتیژیک در کشت و زراعت استفاده کند.

معصومی گفت: «آب‌های استراتیژیک زیر زمین از برای آشامیدن است نه کشت و زارعت.»

موصوف افزود، در شرایطی اجازۀ حفر چاه عمیق و استفاده از آب‌ها داده می‌شود که جامعه با کمبود شدید آب رو به ور باشد.

آقای معصومی که بیش از 10 سال رئیس حوزۀ فرعی دریایی شیرین تگاب – میمنه بود می گوید، تمام چاه‌های عمیقی که خودسرانه حفر شده پس از بررسی نیازمندی ها باید باطل گردند؛ زیرا افغانستان و از جمله فاریاب طی چهار یا پنج سال آینده با خشکسالی بی سابقه مواجه خواهد شد.

او گفت، مشکلات زارعین و باغداران از ناحیۀ آب قابل درک است؛ اما ادارۀ زراعت و آبیاری مکلف است، به جای سیستم‌های سنتی و کهنه، سیستم جدید آبیاری داخل مزرعه را ترویج دهد.

وی علاوه کرد، جهان از سیستم های جدید قطره یی و بخار استفاده می نماید که با چند بشکه آب حداقل یک هکتار زمین آبیاری می گردد؛ اما افغانستان هنوز از سیتسم یک قرن پیش استفاده می کند.

 مسؤولان امور

غلام فاروق مدیر ترویج ادارۀ زراعت و آبیاری فاریاب می گوید، بیش از ۷۰درصد مردم در این ولایت در کشت و زراعت  مصروف اند، اکثریت در ساحه دو تا سه جریب زمین زراعتی شان را از طریق چاه‌ها با استفاده از آب تحت الارضی آبیاری می‌کنند.

وی گفت، بر اساس آمار‌هایی که در دست دارند، در شهر میمنه و ولسوالی‌های دولت آباد و چهارگانۀ اندخوی، ۱۰درصد، ولسوالی های پشتونکوت، المار، قیصار، شیرین تگاب خواجه سبزپوش ۷۰درصد، ولسوالی‌های گرزیوان و بلچراغ بالاتر از ۵۰درصد در کشت و زراعت شان، از آب چاه‌های عمیق استفاده می‌کنند.

وی هشدار می‌دهد، در صورتی که بندهای آبگردان خشت پل، دهندره، المار و قیصار اعمار و منابع آب تحت الارضی تقویت نگردد، تا چند سال آینده مردم دچار قحطی آب خواهند شد.

عبدالقدوس عزیزی انجنیر آب‌های زیر زمینی ریاست حوزۀ فرعی دریای شیرین تگاب - میمنه می‌گوید، تیم های بررسی از این ارگان برای تثبیت چاه های عمیق در ولسوالی ها توظیف شده بودند، آن‌ها دریافتند که نزدیک به پنج هزار حلقه چاه عمیق در سطح فاریاب حفر گردیده که در کشت و زراعت از آن بی رویه استفاده می‌گردد.

به گفتۀ عزیزی، استفاده از آب‌های تحت الارضی از یک‌سو خلاف قانون آب می‌باشد و از سوی دیگر، مردم نیز مجبور اند، به خاطر امراز معیشت در کشت و زارعت از آب چاه استفاده نمایند، چون بدیلی وجود ندارد.

منبع افزود، حفر چاه‌های عمیق تا زمانی‌که بندهای آبگردان تثبیت شده در فاریاب اعمار و آب های باران و سیلاب ها به منظور کشت وزراعت کنترول نگردد، ادامه خواهد یافت.