باغداران میدان‌وردک: بیشتر سیب‌ را به قیمتی می‌فروشیم که حتا مصارف را پوره کرده نمی‌تواند

کابل (پژواک، ۱۴ دلو ۱۴۰۳): امسال در میدان‌وردک ۱۵۰ هزار تُن سیب تولید شده که از این میان ۱۰ درصد آن به خارج از کشور صادر شده‌است، اما تنها برای یک درصد آن سردخانه‌های معیاری وجود دارد؛ باغداران شکایت می‌کنند که بیشتر سیب شان یا‌ فرسوده می‌شود و یا هم به قیمت بسیار پایین که حتا مصارف شان را تکافو نمی‌کند، می‌فروشند.

باغداران و آگاهان امور زراعتی از حکومت می‌خواهند که برای سیب سردخانه‌ها و برای تولید جوس کارخانه‌ها ایجاد و یک بازار جهانی پایدار برای آن‌ پیدا کند. مقام‌ها نیز می‌گویند که در این زمینه تلاش می‌کنند.

سیب ولایت میدان‌وردک از شهرت خاصی برخوردار است؛ بسیاری از باشنده‌گان ولسوالی‌های این ولایت باغ‌های سیب دارند و از این طریق هزینه‌های زنده‌گی خود را تأمین می‌کنند.

مولوی نیازمحمد عابد، رئیس زراعت و مالداری میدان‌وردک می‌گوید که امسال تولیدات سیب در این ولایت به ۱۵۰ هزار تُن رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۵ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

به گفتۀ او، توزیع تخم‌های اصلاح‌‌شده و کودهای کیمیاوی به دهاقین، برنامه‌های اصلاحی برای آنان و همچنین دسترسی کافی به آب در افزایش حاصلات میوه‌ نقش مهمی را ایفا کرده‌است.

باغداران از کمبود سردخانه‌ها و قیمت پایین سیب‌ شکایت دارند

برخی از باغداران در ولایت میدان‌وردک به آژانس خبری پژواک گفته‌اند که بازار مناسب برای فروش سیب‌ آنان وجود ندارد و در این ولایت سردخانه‌های معیاری کافی برای نگهداری آن ساخته نشده‌است.

پردل‌خان سهاک، باشندۀ منطقۀ سهاک ولسوالی نرخ این ولایت می‌گوید که امسال حاصلات سیب‌ وی خوب بود و حدود ۲۵ خروار (۱۴ تُن) سیب را بدست آورده‌است.

او می‌افزاید که تاکنون ۴۰۰ سیر سیب، هر سیر آن را ۹۰ افغانی فروخته‌است تا قرض‌های ضروری خود را پرداخت کند.

او می‌گوید: «بهترین سیب‌ در باغ به قیمت ۱۲۰ افغانی فروخته می‌شود، اما این امکان ندارد که همه سیب‌ در باغ یکسان [بهترین] باشد، سیب خشره [ضعیف] هم دارد که به این نرخ فروخته نمی‌شود؛ اما اگر تمام سیب‌ها به قیمت ۱۲۰ افغانی فروخته شود، تا حدی یک چند روپیه به باغدار می‌ماند، اما اگر یک سیر به قیمت ۸۰ یا ۱۰۰ افغانی فروخته شود، نه تنها هزینه‌ها را تامین نمی‌کند، بلکه زحمات یک سالۀ باغبان نیز هدر می‌رود.»

او افزود، منتظر است تا  سیب‌ باقی‌مانده‌اش به قیمت بالاتری به‌فروش برسد تا حداقل هزینه‌هایش را پوره کند.

او می‌افزاید: «تمام سال در این باغ‌ها زحمت می‌کشیم، در انتظار حاصلات آن می‌باشیم، همه چیز را به همین امید از دکان‌ها قرض می‌گیریم، اما زمانی که سال آخر و وقت جمع‌آوری حاصلات برسد، بازارها به حدی خراب می‌شود که کسی به سیب‌ هیچ توجه نمی‌کند.»

او همچنین گفت که در مجموع سیب‌ به روش سنتی نگهداری می‌شود که «ضایعات» زیادی دارد.

او می‎گوید: «من در باغ خود برای نگهداری سیب یک جای حفاری کرده‌ و در آن گذاشته‌ام، پس طبعاً سیب‌هایی که لکه‌دار باشد یا در زمان جمع‌آوری روی زمین افتاده باشد یا پرنده‌گان آن‌ را نوک زده و سوراخ کرده باشد، در بین سیب‌های دیگر‌ وجود می‌داشته باشد که این باعث خراب شدن دیگر سیب‌ها می‌شود؛ سیب‌ من هم خراب شده، اما زیاد نه، در مجموع این روش نگهداری تا ۱۵ درصد احتمال ضایعات و فاسد شدن سیب را به همراه‌ دارد.»

همچنین، سید عبدالله روفی، باشندۀ منطقۀ تکانۀ ولسوالی جلریز این ولایت گفت که امسال حاصلات سیب‌ وی خوب بود، اما به دلیل پایین بودن قیمت تا هنوز نفروخته است.

او گفت: «امسال ۳۰ خروار (۲۴۰۰ سیر) سیب دارم، اما هیچ خریداری حاضر نشد، یک سیر آن را بالاتر از ۱۰۰ افغانی بخرد؛ اگر به این قمیت بفروشم، حتا مصارف را پوره کرده نمی‌تواند.»

او می‌افزاید که خانواده‌اش تمام سال زحمت ‌کشیده و منتظر بود در پایان سال حاصلات باغ‌ها را جمع‌آوری و مشکلات زنده‌گی خود را حل کند،  اما اکنون نمی‌تواند هزینه‌های خود را تامین کند.

او که سیب‌ خود را در باغ ذخیره کرده و با ترپال و پلاستیک پوشانده‌است گفت: «امسال سیب به قیمت کاه فروخته می‌شود، ببینیم که تا چه وقت آن را نگهداری کرده می‌توانیم.»

این دو باغدار از حکومت می‌خواهند  که سردخانه‌های معیاری برای شان بسازد تا از سیب‌ به‌گونۀ معیاری نگهداری شود و همچنین برای سیب‌ و سایر میوه‌ها بازار بین‌المللی پایداری پیدا شود تا سیب‌ و سایر میوه‌ها به قیمتی به فروش برسد که هم مصارف را تکافو کند و هم دهاقین مفاد به‌دست آورند.

آن‌ها می‌گویند که به‌دلیل نبود سردخانه‌های معیاری، دهاقین سیب‌های خود را یا در اتاق‌ خانه نگهداری می‌کنند و یا هم آن را در باغ‌ها در یک مکان حفر شده با پلاستیک می‌پوشانند، اما این روش‌ باعث فاسد شدن، کاهش وزن و تغییر طعم آن می‌شود.

آگاهان: ساخت سردخانه‌ها و کارخانه‌های جوس‌ ضروری است

انجنیر ذبیح‌الله فضلی، کارشناس بخش زراعت و معاون قبلی تخنیکی و مسلکی کانال ننگرهار می‌گوید که نه تنها در میدان‌وردک، بلکه در تمام کشور بزرگترین مشکل دهاقین و باغداران، کمبود سردخانه‌های معیاری و کافی است که به دلیل آن دهاقین و باغداران مجبور می‌شوند تا میوه‌ها و محصولات دیگر زراعتی خود را به قیمت پایین به فروش برسانند.

به گفتۀ او، دهاقین از این ناحیه رنج می‌برند؛ زیرا زمانی که فصل جمع‌آوری حاصلات می‌رسد، قیمت میوه‌ها و محصولات زراعتی به شدت کاهش می‌یابد و پولی که دهاقین بالای کشت و برداشت مصرف کرده باشند، آن را پوره کرده نمی‌توانند.

او افزود که نگهداری میوه‌ها با روش سنتی باعث فاسد شدن، کاهش وزن و خراب شدن کیفیت میوه‌ها می‌شود و این باعث می‌شود که میوه‌های افغانستان جایگاه خود را در بازار جهانی از دست دهند.

فضلی از امارت اسلامی می‌خواهد که به ساخت سردخانه‌ها در کشور توجه داشته باشد و تاجران ملی را تشویق کند تا در کنار ساخت سردخانه‌ها، کارخانه‌های تولید جوس از میوه‌های مختلف را نیز بسازند و برای میوه‌های افغانستان یک بازار بین‌المللی باثبات جستجو شود.

او می‌گوید: «دهاقین یا تاجران ما که میوه‌ها را کارتن یا بسته‌بندی می‌کنند، متأسفانه در قسمت بالا و پایین آن سیب خوب یا میوۀ دیگر می‌چینند و در وسط آن میوۀ خراب جابجا می‌کنند، این نوع بسته‌بندی نمی‌تواند در داخل و خارج مشتری پیدا کند؛ میوه‌ها، به‌ویژه سیب‌هایی که به خارج از کشور و یا وارد بازارهای افغانستان می‌شود، باید به‌گونۀ معیاری بسته‌بندی شود و محصولات یکسان به بازار عرضه شود.»

فضلی می‌گوید که اگر میوه‌ها به‎صورت معیارهای بین‌المللی به بازار عرضه شود و میوه‌های باقی‌مانده در کشور به کارخانه‌های تولید جوس انتقال گردد، میوه قیمت و جایگاه ثابت و مناسب را در بازارهای جهانی پیدا خواهد کرد.

«برای یک درصد سیب‌ سردخانه‌ها موجود است، اما آن را بیشتر می‌کنیم»

مولوی نیازمحمد عابد، رئیس زراعت میدان‌وردک می‌گوید که امسال در این ولایت ۱۵۰ هزار مترک تُن سیب تولید شده‌است.

او می‌پذیرد که در زمینۀ نگهداری سیب‌ مشکلاتی وجود دارد و می‌افزاید که در میدان‌وردک دو سردخانۀ عصری موجود است که یکی آن ظرفیت ذخیرۀ ۵۰۰ متریک تُن و دیگری ظرفیت ذخیرۀ یک‌هزار تُن میوه را دارد.

او می‌گوید: «امارت اسلامی از تمام امکانات دست داشته‌اش استفاده می‌کند تا تعداد سردخانه‌ها را افزایش دهد، تا بتوانیم سیب‌ را در آن ذخیره کرده و در زمان مناسب به بازار عرضه نماییم.»

عابد نبود سردخانه‌ها را یک مشکل جدی خوانده می‌افزاید که این موضوع را با وزارت زراعت و رهبری امارت اسلامی در میان گذاشته و از حل این مشکل اطمینان حاصل کرده‌اند.

او بدون ارایۀ جزئیات ابراز امیدواری می‌کند که در سال آینده تعداد سردخانه‌های معیاری در میدان‌وردک افزایش یابد.