کابل (پژواک، ۷ سلواغه ۱۴۰۰): د طبي چارو پوهان او د کرونا درملنې روغتونونو ډاکتران د کرونا د نوې بڼې (اومیکرون) د تشخیص لپاره د کیټونو د نشتوالي خبر ورکوي او وايي، د کابل ښار په ناروغانو کې د دې نوعې نښې لیدل شوې دي.
کرونا ناروغي د لومړي ځل لپاره د ۱۳۹۸ کال د لیندۍ په میاشت کې د چین په اوهان او وروسته د نړۍ نورو هېوادونو ته خپره شوه.
د یادونې ده، له اومیکرون مخکې الفا، بتا، ګاما او دلتا د کرونا اصلي بڼې وې چې په ترتیب سره لومړی ځل په انګلستان، سوېلي افریقا، برازیل او هندوستان کې پېژندل شوې وې.
طبي پوهان وايي، سره له دې چې د کرونا تغییر شوې پنځمې بڼې (اومیکرون) د خپرېدو سرعت د دلتا هغې په پرتله څو برابره ډېر دی خو پر دې ناروغۍ اخته کسان وخیم حالت ته نه ځي او د مړینې شمېر یې هم کم دی.
د افغانستان د عامې روغتیا وزارت مخکني سلاکار ډاکتر بازمحمد شېرزاد پژواک خبري اژانس ته وویل چې د بڼې تغییر د ویروسونو نورمال خاصیت دی چې له دې ډلې د کرونا پنځمه بڼه (اومیکرون) دی.
نوموړی زیاتوي، د کرونا نوې بڼه (اومیکرون) د مخکې بڼو، په ځانګړې توګه دلتا په پرتله ژر تکثیر او خپرېږي.
هغه وايي، په ناروغ کې د کرونا د ټولو نښو نښانو سربېره د عضلو درد، خستګي او ډېره سستي، د شپې له خوا د بدن خولې کېدل، د پوستکي بخار او بې حالي او د ستوني وچېدل رامنځته کېږي.
هغه ګاونډیو هېوادونو، په ځانګړې توګه پاکستان او ایران کې د «اومیکرون» خپرېدو ته په اشاره وویل، ګاونډیو هېوادونو ته د افغانانو د تګ راتګ له امله په افغانستان کې د کرونا نوې بڼه هم شته.
شېرزاد زیاته کړه: “خو د تېر په څېر د دغه ویروس د تشخیص لپاره د امکاناتو او فعال سرویلانس نه لرلو له امله موږ دقیقې شمېرې نه لرو چې اومیکرون تثبیت کړي، خو زموږ په هېواد کې اومیکرون شته.”
هغه د اومیکرون مخنیوي ته په اشاره وايي چې په مخکنیو لارښوونو لکه له ماسک څخه استفاده، د لاسونو مینځل او د دوه متره ټولنیز واټن لرل دې مراعات شي.
نوموړي د عامې روغتیا له وزارته وغوښتل چې له نړیوالو همکارانو سره په تفاهم دې د ناروغانو د تشخیص امکانات، اکسېجن، طبي سامان الات او تجهیزات اکمال کړي.
په ورته وخت کې د افغان- جاپان روغتون د بېړنۍ خونې (ICU) موظف ډاکتر نعیم الله وزیري وویل، پر اومیکرون اخته ناروغان وخیم حالت ته نه ځي او د مخکې بڼو په پرتله یې د مړینې کچه هم کمه ده.
نوموړی وايي: “په داخل کې داسې بستر ناروغان لرو چې د اومیکرون نښې په کې شته، خو د تشخیص د امکان نه لرلو له امله یې دقیقې شمېرې نه لرو.”
هغه د اومیکرون د تشخیص امکاناتو نه لرل د اندېښنې وړ وبلل؛ ځکه د ده په باور، د کرونا نوې نوعه (اومیکرون) په سرعت سره خپرېږي.
د عامې روغتیا وزارت د خدمتونو وړاندې کولو برخې مرستیال عبدالباري عمر په کابل کې یوې خبري ناستې ته په بېلابېلو ولایتونو کې د تشخیص د ۲۶ لابراتوارونو د موجودیت خبر ورکړ.
نوموړي وویل، دغه لابراتوارونه د کرونا د بڼو د تشخیص توان لري، خو د اومیکرون د تشخیصي کیټونو د نه لرلو له امله معلومه نه ده چې څومره کسان پر کرونا اخته دي.
هغه د کرونا د تشخیص او درملنې په برخه کې د کافي امکاناتو نه موجودیت په اړه هم اندېښمن و او له نړیوالې ټولنې یې وغوښتل چې د روغتیا په برخه کې خپلو همکاریو ته دوام ورکړي.
د عامې روغتیا وزارت د خپرو شوو شمېرو له مخې، د کرونا ویروس له خپرېدو راهیسې تر اوسه د ۸۴۰زره کسانو ټسټ ترسره شوی چې له دې ډلې لږ تر لږه د ۱۶۰زره کسانو ټيسټونه مثبت وو او نږدې ۸زره کسانو د کرونا له امله مړه شوي دي.
اړیکه ونیسئ
خبرپاڼه
د کیسې وړاندیز وکړئ
د پژواک اپلیکېشن