کابل (پژواک، ١٩ سنبله ٩٣): دانشمدان افغان که ساخت “سمارت تانک” يکى از ابتکارات آنها است، باوجود مشکلات مالى تلاش دارند از يخچال ها گرفته تا طياره هاى بى پيلوت و سامان هاى اورتوپيدى؛ نيازهاى تکنالوجيکى را فراهم سازند.
سمارت تانک؛ مثل یک موتر جنگی کوچک معلوم می شود، پرزه ها و لین ها همرایش پیچ شده و بعد با یک توته آهن خاکستری بسته شده است؛ اما در حقیقت، این ماشین ماین یابی است که آن را محصلین پوهنتون پولیتخنیک کابل ساخته اند.
تهمینه جلال هاشمی یکی از چهار محصلی است، که سمارت تانک را ساخته است.
وى ميگويد: “این ماشین هم به شکل اتومات و هم با دست کنترول شده می تواند و سنسورس توانایی تشخیص را هم دارد.
از سقوط حاکمیت طالبان در سال ٢٠٠١ به این سو، پوهنځی الکترومیخانیک و بخش تیوریک و میخانیکی، در حال انکشاف است.
عزیز رحمتی رئیس این دیپارتمنت می گوید که در سال ٢٠١٢، برای اولین بار از این دیپارتمنت ١١ محصل فارغ شده است.
روبات های ساخت کشور
رحمتى مى گويد که تعليمات نرم افزار و سخت افزار(سافت وير و هاردوير) در پوهنځى انجنيرى مذکور، به شکل عملى و نظرى صورت ميگيرد.
رحمتى مى افزايد: «محصلین در اینجا روش های مختلف ساختن روبات را می آموزند. در آینده ما در نظرداریم تا برای ادارۀ امنیت ملی٬ وزارت های دفاع٬ داخله، مخابرات و تکنالوجی افغانستان، دروازه ها و زينه هاى اتوماتیک را بسازیم. این کار برای محصلین ما فرصت اشتغال در این نهادها را نيز فراهم خواهد ساخت.»
سمارت تانک؛ با سینسر٬ مایکروچپ و یک انجن مجهز است و علاوه بر ماین، توان تشخیص دیگر اشیای خطرناک را هم دارد.
افرادی که این Tank را ساخته اند می گویند که این وسیله می تواند راه ها و موقعيت هايى از قبل پروگرام شده را ارزیابی کند و هم می شود آنرا با رادار مجهز کرد.
به گفتۀ آنها، معلوماتی را که این روبات جمع آوری می کند٬ در سرورها يا حافظۀ کمپيوتر ذخيره مى شوند.
شاه حسین محمدى٬ یکی دیگر از مبتکرين این روبات مى گويد که کار آنها هنوز در مراحل مقدماتی قرار دارد.
وى مى افزايد: «ما می خواهیم که دانش و آموزش خود را برای ساختن یک روبات به کار گیریم. Smart Tank هنوز یک نمونۀ لابراتواری است. اگر دولت افغانستان برای ما فرصت های بیشتری فراهم کند، ما می توانیم اشياى ديگرى نيز بسازيم.»
اگرچه این پروژه، يک آزمايش تجربوى برای محصلین بوده؛ اما از همین حالا توجه دولت را به خود جلب کرده است.
احمد مجیدی يکى از مبتکرين سمارت تانک مى گويد: ((در این اواخر ما پیشنهادی را از وزارت مخابرات و تکنالوجی برای ساختن یک سمارت تانک( Smart Tank) دریافتیم؛ اما از اثر انتخابات رياست جمهورى، نتوانسته ایم کار را روی آن آغاز کنیم.»
همزمان با تحولات غيرپايدار سياسى کشور، محصلين علاوه بر عيار کردن؛ با مشکلات مالی نيز دست و پنجه نرم می کنند.
تهمينه هاشمى يگانه دختر در جوانان مبتکر مذکور مى گويد که محصلين، سينسرها را با قيمت ٢٠ هزار افغانى خود (حدود ٣٤٥دالر) از کانادا خريدارى نموده اند.
مشکل ترانزيتى
پروفیسور رحمتی میگوید که براساس یک تفاهمنامۀ ناتو٬ پوهنتون آنکارا در ترکیه، تعهد کمک یک تعداد اسباب را با دیپارتمنت میخانیک پوهنتون پليتخنیک کابل کرده است.
اما وى مى گويد که «بیروکراسی» در وزارت تحصیلات عالی، باعث گردید که پوهنتون آنکارا، فرستادن بخشی از اسباب ساختن روبات ها را به تعویق اندازد.
انتقال اسباب در گمرکات کابل نيز زمانگیر شده و بالاخره محصلین مجبور گردیدند تا بخشی از مصارف را از جیب خود بپردازند.
پروفیسور رحمتی مى افزايد: «با آنکه این ابزار و اسباب در گمرکات کابل رسيده بودند، محصلین ما مجبور شدند که بعضى لوازم براى ساخت روبات ها را، با پول خود از کانادا و دیگر کشورها خريدارى نمايند.»
مسوول ديپارتمنت ميخانيک، با اطمینان گفت اگر کمک بيشتر با محصلین این دیپارتمنت صورت گيرد٬ آنها ابتکارات گوناگونى را به ملت خود ارائه خواهند کرد.
وى افزود: «اگر فرصت هاى لازم به ما مساعد شود، ما می توانیم میزايیل٬ راکت و سیستم رادار بسازیم.»
مبتکرين زیاد منابع محدود
سمارت تانک (Smart Tank) یکی از نمونه هاى ابتکارات تخنيکى در افغانستان است؛ اما قبل از اين نيز همچو چيزها ساخته شده است.
چندى قبل، يک طفل ١٢ ساله باشندۀ شهر ايبک مرکز ولايت سمنگان، با استفاده از سرنج پيچکارى، چوب و برخى مواد ديگر، اسکواتور کوچک ساخت و دو سال پیش یک مرد ديگر در ولایت هلمند، به ساختن یک ماشین سردکن با قیمت مناسب آغاز نمود.
رجب اندیشمند٬ یکی از مبتکرين نامدار افغانستان است که در سالیان متمادی کاری اش، یک طیارۀ بی پیلوت٬ یک جرثقیل و یک آلۀ مصوونیت ترافیک ساخته است.
سال گذشته محمد اسماعیل وردک یک داکتر افغان، یک آلۀ طبى به نام «آلۀ افغان» را ساخت که به وسیلۀ آن، شکستگى استخوان زانو و آرنج، تداوی شده ميتواند.
رحمتی با ابراز تاسف می گوید که دولت افغانستان، فقط با شمار اندکی از مبتکرين افغان همکاری می کند.
به گفتۀ وى، ساختن یک سیستم واقعی برای روبات، نیازمند پول زیاد و حمایت قوی یک تیم می باشد.
اما وى با آنهم از اینکه دیپارتمنتش در راس نهادهاى تحقيقى بخش ساينس در کشور قرار گرفته، خوشحال است.
وى میگوید: “ما گام های نخست برای ساختن روبات ها را در افغانستان برداشته ایم.”
* این گزارش توسط افغانستان تودی (Afghanistan-today) تهیه شده است
