ميمنه (پژواک، ٦دلو۹۳): يکتن از باشندگان فارياب که صدها پروژۀ برق آبى کوچک به ابتکار وى به بهره بردارى ده هاهزار خانواده سپرده شده، ميگويد که درصورت کمک دولت، قادر به ساخت توربین هايی خواهدبود که ظرفيت انرژى برق به ولايات همجوار را نيز خواهد داشت.
عزت الله که با برادرانش درشهر میمنه مرکز ولايت فارياب کارگاه تخنیکی دارد، ميگويد که در ١٠سال گذشته حدود٣٠٠ پروژه کوچک برق آبی در ولسوالی های پشتونکوت، بلچراغ، گرزیوان، کوهستان، المار و قیصار اعمارگرديده که تقریباً٧٠ هزارفامیل از نور برق مستفید شده اند.
وى به آژانس خبرى پژواک گفت که ٢٤٠ پروژۀ کوچک تولیدبرق آبی توسط مردم وبیش از٦٠ پروژۀ ديگر ازطریق وزارت احیا وانکشاف دهات به همکاری موسسات غيردولتى ادارۀ همکارى هاى تخنيکى و انکشافى (اکتید) و هماهنگ کنندۀ کمک های بشرى (سی ایچ ای) در تفاهم باشورا های همبستگی ملی ساخته شده است.
عزت الله ٣٦ ساله افزود که به جز ازداینمو وکیبل، بقيۀ ابزار کاربُرد درساخت اين پروژه ها از قبیل توربین، موتور، چرخ، نل و بخش ساختمانی را خودش تهیه و انجام داده است.
وى علاوه کرد که برق هايى که توسط مردم محل ساخته شده، هرکدام آن ٣٠٠ هزار افغانى هزينه برداشته و با ظرفيت ١٠ کيلو ولت براى ٢٥٠ تا ٣٠٠ خانواده برق فراهم نموده است.
موصوف گفت که هرفامیل حق داردچهار گروپ و یک تلویزیون روشن نموده و مکلف است هر ماه ١٢٠ تا ١٥٠ افغانی صرفیه برق غرض حفظ، نگهداری و تامین مصارف عوارض احتمالی پروژه به شورای محل بپردازد.
اين شخص مبتکر افزود که کيفيت و هزينۀ پروژه هايى که از سوى احيا و انکشاف دهات با استفاده از وسايل تخنيکى وى عملى گريده، بلندتر از پروژه هاى مردمى بوده، ١٠ تا ٦٤ کیلو ولت برق تولید ميکند، ظرفیت تنویر ٢٥٠ تا ١٥٠٠ خانه را دارا است و دونيم تا پنج ميليون افغانى هزينه برداشته است.
عبدالرحمن باشنده دهمران ولسوالی گرزیوان گفت که چند سال است از برق آبی که در قریه شان ساخته شده استفاده میکنند وازاین برق، سه گروپ ٢٤وات را روشن ساخته، موبایل چارج میکنند و دریک ماه ١٢٠ افغانی می پردازند.
حبیب الله باشنده منطقه نیشر کلان ولسوالی بلچراغ گفت از روزیکه برق آبی در منطقه شان ساخته شده، تغیيرات مثبت در افکار و رفتار مردم به وجود آمده است.
وى افزود: “قبلاً مردم در روشنی چراغ هريکین نان شب را ميخوردند و بخاطر مصرف تیل، آنرا پیش از وقت خاموش کرده استراحت میکردند و از تمام امکانات معلوماتی مانند تلويزيون و راديو محروم بودند؛ اما حالا در روشنی برق اطفال درس میخوانند، مردم تلویزیون می بینند؛ از اخبار و رویدادهای داخل و خارج اطلاع مى يابند.”
عزت الله افزود: “من تعليمات مسلکی ندارم فقط چند سال درمدرسه دینی آموزش دیده ام؛ اما آنچه که از پدر آموخته و تجاربی که در بيست سال اخیر در قسمت مسایل تخنیکی کمایی کرده ام، به سادگی میتوانم محل، ارتفاع وفشار آب را سنجش نموده مطابق به آن، توربین وسایر ابزارتولید برق را بسازم”
وى علاوه نمودکه آنچه تا کنون انجام داده، هدفش خدمت به مردم نیازمند وعقب مانده کشور و بعد تامین معیشت زندگی خودش بوده است؛ اماتاکنون هیچ نهاد ومقام دولتی ازفعالیت هایش حمایت وتقدیر نکرده واز بی توجهی وبی مهری دولتمردان، خیلی متأثر شده است.
موصوف ادعا کرد که اگردولت ازمن حمایت نموده، وسایل و ابزارمورد ضرورت را فراهم نماید، توربین هايی رادرآبشارهای مناطق دره زنگ، دره شاخ وخواجه غارولسوالی گرزیوان فارياب ساخته ميتواند که علاوه برفاریاب، ظرفیت تولید برق مورد ضرورت ولایات همجوار را نیز داشته باشد.
وى که هفت پروژه برق آبی کوچک را در ولسوالی جوند ولایت بادغیس و ولسوالی چهارسده ولایت غورنیز ساخته است، گفت که دولت باید ازاستعداد وتوانایی آنها امتحان بگیرد، اگر ظرفیت کار را داشتند، امکانات لازم را در اختیار شان بگذارد.
اين شخص مبتکر افزود: “من هر آنچیزى مورد ضرورت مردم از توربین های برق گرفته تا نل به سایز های مختلف، موتور، واترپمپ، پرزه ماشین موتر، ماشین های اره، تیل کشی، خیاطی، گلدوزی، جنراتور، سلاح، کارد، چاقو، قیچی و… میسازیم که نیازی به اجناس بی کیفیت خارجی ندارد.”
اما عزت الله ناامنی، صعب العبور بودن راه ولسوالی ها و ضعف اقتصاد را از مشکلات اساسی در کارهایش دانسته گفت که هفته ها به دلیل نا امنی، کارهایش به تعویق می افتد، به علت خرابی راه ها ونبود سرک ابزار و موادساختمانی پروژه ها را به مشکل انتقال میدهد و پول ندارد که وسایل و دستگاه های پیشرفته برای تسهیل کار خریداری نماید.
محمد موسی “حبیب” مسوول انجنیری برنامه همبستگی ملی موسسه اکتید در فارياب گفت که آنها ١٢ پروژه کوچک برق آبی را در ولسوالی های المار، قیصار و پشتونکوت از وسايل عزت الله ساخته اند که اضافه از ٣٦٠٠ فامیل از نور برق مستفید گردیدند.
وی گفت که ١١ پروژه را عزت الله و یک پروژه را فرد دیگرى که تجربه کار در ایران داشته ساخته است؛ اما ظرفیت و توانایی کار عزت الله ستودنی است. وى یک شخص مبتکر و مخترع خوبی است و اگر وسایل و امکانات در اختیارش گذاشته شود، خیلی چیزهای دیگر را نیز مى سازد.
انجنیر ذبیح الله “ندیم” مسوول گزارشدهی برنامه همبستگی ملی موسسه C H A گفت که این موسسه ٣٦ پروژه کوچک برق آبی را توسط عزت الله زیر نظر شوراهای همبستگی ملی در بلچراغ، گرزیوان و کوهستان به بهره بردارى بیش از ١١ هزار فامیل قرار داده است.
ندیم گفت که هزینه این پروژه ها بیش از ٧٦ میلیون افغانی میباشد که از جانب وزارت احیا و انکشاف دهات تمویل گردیده است.
وى افزود: “مفکوره و کار استا عزت الله در قسمت ساخت و منتاژ توربین های برق آبی، نسبت به سایرین عالی است؛ اگر وی از فاریاب نمیبود و کسی را بیرون از ولایت می آوردیم، ممکن به این کیفیت ساخته نمیشد و نیز هزینه ساخت سنگین تمام میشد”
انجنیر محمد عالم مرآت رییس احیا و انکشاف دهات فاریاب گفت که این اداره حدود ٥٤ پروژه کوچک برق آبی را در دو مرحله برنامه همبستگی ملی در ولسوالی های پشتونکوت، المار، قیصار، بلچراغ، گرزیوان و کوهستان از طریق موسسات اکتید و سی اچ ای، با تفاهم شورای های همبستگی ملی تطبیق کرده که ١٨ هزارفامیل از آن بهره مند هستند.
وی گفت که همۀ پروژه های آبی توسط عزت الله به اتمام رسیده و از نتایج کار وی ابراز رضایت دارد.
صبغت الله سیلاب مولوی زاده عضو شورای ولایتی فاریاب که زادگاهش ولسوالی گرزیوان است، گفت که آبشارهای زیاد درگرزیوان وجود دارد که درساخت برق آبی مساعد است و اگر دولت و موسسات در این قسمت کار کنند؛ در وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مردم تحول مثبت رونما خواهد آمد.
وی افزود با آنکه برق های ساخته شده، صرف برای تنویر منازل است و پول صرفیۀ آن اضافه تر ازيکصد افغانی میباشد؛ اما هستند کسانیکه توان پرداخت آنرا ندارند. باید دولت روی پروژه هايی کار نماید که هم دوامدار و هم براى اقتصاد مردم موثر باشد.
اين درحالى است که علاوه بر باشندگان شهر میمنه، مردم ولسوالی هاى اندخوی، قُرغان، خانچارباغ، قرمقُل، دولت آباد، شیرین تگاب، خواجه سبزپوش و پشتونکوت، از ٩ سال بدینسو از برق وارداتی ترکمنستان استفاده مینمایند که تعداد شان به ٧٠ هزار فامیل میرسد.
در کنار برق وارداتی و ساخت توربین های کوچک آبی، هزاران فامیل در مناطق مختلف فاریاب از سولر(برق آفتابى) استفاده مینمایند.
عزت الله در پهلوی این همه ابتکاراتش، ابتکار دیگرى نیز به خرچ داده است که ساختن آسياب آبی- برقى است.
وى در این اواخر ١٢ باب آسیاب آبی را با برق عیار ساخته و مورد استقبال کسانی قرار گرفته است که آسیاب شان از سالها بدینسو به دلیل قلت آب، غيرفعال بود.
این شخص افزود که سرعت آسیابی که ساخته، نسبت به آسیاب های آبی بیشتر و مصرف آن کمتر است؛ در یک ساعت ٣٠ سیر گندم را آرد میکند و ١١ کیلو ولت برق مصرف دارد.
به گفتۀ وى، مردم فاریاب نسبت به آرد ماشینی، آرد آسیاب برقی را زیاد می پسندند؛ زیرا آسیاب برقی سبوس و مغز گندم را میسوزاند.
عبدالوهاب که آرد فروش است گفت مردم نسبت به آرد خارجی و ماشینی، آرد آسیاب برقی را بیشتر میخرند.
وی افزود که نظربه توصیه داکتران، آرد سبوس دار به صحت و بدن انسان فایده دارد؛ از همینرو آرد آسیاب آبی نسبت به آرد خارجی یا آسیاب برقی، ٣٠ تا ٤٠ افغانی قیمت به فروش میرسد.
عزت الله که ١٠ برادر دارد و همه در مسایل فنی وتخنیکی وارد هستند ودر فاریاب به عنوان فرزندان استاعبدالقیوم شناخته مى شوند، گفت که اگر دستگاه ذوب آهن داشته باشد، میتواند بخش عمده مواد خام از قبیل سیخ، گادر و نل را از آهن پاره ها تهیه و بکار گیرد تا هزینه ساخت توربین های برقی تنزيل يابد.
گفتنى است که شمار ديگرى از مردم به خصوص جوانان و نوجوانان، ابتکارات چشمگيرى چون ساخت طيارۀ کوچک، دوربين شب بين، دستگاه خنثى سازى ماين، موترسايکل آفتابى، سکواتور کوچک، واترپمپى که آب را به ارتفاع بلند بدون نياز به انرژى به زمين هاى زراعتى انتقال مى دهد، در مناطق مختلف کشور داشته است.
کسانى که اين ابتکارات راداشته اند، مى گويند که اين وسايل را با امکانات دست داشتۀ خود ساخته و دولت آنها را همکارى نکرده است.
انتقاد این مبتکران و نوآوران، از بی توجهی دولت نسبت به طرح هاى شان، درحالی ابراز می شود که در ماه عقرب امسال اداره امنیت ملی کشور، یک مرکز ویژۀ تحقیقات و اختراعات را ایجاد کرده است.
حسیب صدیقی سخنگوی این ریاست گفته است که این مرکز، با هماهنگی سایر نهادهای دولتی ایجاد شده است، که انسجام استعدادهای فوق العاده در کشور و کمک تخنیکی، علمی و مالی به این افراد؛ از جمله اهداف عمدۀ مرکز را تشکيل ميدهد.










