چهل درصد مردم فراه به خدمات صحى اساسى دسترسى ندارند

فراه (پژوک، ١٥حمل ٩٥): چهل درصد مردم فراه، به خدمات صحى اساسى دسترسى ندارند و ناگزيراند که در برخى مناطق، یک شبانه روز راه را تا رسيدن به مرکز صحى پياده طى کنند.

همچنان باشندگان اين ولايت می‌گویند که کمبود کارکنان مسلکى صحی در ولسوالی­ها به خصوص داکتران زن، وجود دواى تاریخ گذشته و بی­کیفیت در بازار، تطبیق نشدن واکسین در برخى مناطق، و غیرمعیاری بودن برخى کلینیک­های شخصی، از عمده ترين چالش هاى بخش صحت در فراه می‌باشد.

خدمات صحى اساسى يا (BPHF)عبارت از مجموعۀ خدمات اساسى و معيارى اعم از خدمات وقايوى و معالجوى چون صحت مادر و نوزاد، صحت طفل و معافيت، تغذى عامه، تداوى و کنترول امراض سارى، صحت روانى، و خدمات معيوبيت می‌باشد که توسط مراکز صحى اوليه عرضه می‌گردد.

امیرجان آغا یک تن از بزرگان منطقۀ «توت» ولسوالی گلستان فراه، به آژانس خبرى پژواک گفت که اکثريت باشندگان اين ولسوالى، به اين خدمات دسترسى ندارند.

او گفت که در این ولسوالی، تنها یک کلینیک در «قلعۀ کهنه» وجود دارد و در اين کلينيک هم داکتر مسلکى موجود نيست.

امیرجان گفت که اکثر مردم این ولسوالی، به دلیل عدم دسترسی به خدمات صحی، به ولایات کندهار و هرات و کلینیک فراهرود ولسوالی بالابلوک فراه می روند.

به اساس معلومات او، از گلستان تا فراهرود ١٥٠ کیلومتر فاصله است و باشندگان اين ولسوالى، مريضان را به کلينيک فراهرود، توسط موتر و يا هم موترسايکل انتقال می‌دهند.

او گفت: «چند روز قبل یک زن از قریه اوکلا که بخاطر ولادت به کلینیک فراهرود انتقال می شد، در مسیر راه فوت کرد و پيش از اين هم، همچو واقعات وجود داشته است.»

امیرجان آغا ادعا کرد که در چند سال اخیر، به جز قریه هاى «توت» و «مغل آباد» گلستان، در ساير مناطق این ولسوالی کمپاین واکسین تطبیق نشده است.

مشکلات صحى، تنها در اين ولسوالى فراه محدود نمى ماند.

محمد عظیم عضو شورای قریه شیوان ولسوالی بالابلوک شکايت دارد که در بالابلوک، سه کلینیک صحی وجود دارد؛ اما نيازمندى را رفع کرده نمى تواند.

به گفتۀ او، تنها به کلینیک شیوان این ولسوالى، روزانه نزديک به ٣٠٠ مریض مراجعه می کند؛ اما به حدود صد تن آنها در يک روز نوبت معاينه و تداوى نمى رسد.

 حسام الدین یکتن دیگر از اعضای شورای قریه شیوان گفت: «در کلینیک شیوان فقط یک نیمچه داکتر است؛ نرس ها و قابله ها از سوى افراد زورگو مقرر شده که اکثر روزها غیرحاضر می‌باشند.»

او بدون ارايه جزييات مدعى شد که در بالابلوک، تعداد دواخانه های شخصی زیادشده، ولی اکثر شان بدون جواز فعاليت دارند؛ دواهاى بى کيفيت و تاريخ تيرشده را مى فروشند و فارمسيست هم ندارند.

شکايت از چگونگى خدمات صحى در ولسوالى هاى بکوا و پشترود اين ولايت نيز وجود دارد.

شاه محمود باشنده قریه «شاگی» ولسوالی بکواه گفت که در این ولسوالی، تنها یک کلینیک در منطقۀ «جوی سفید» وجود دارد که آنهم داکتر ندارد و کار آن، توسط چند نرس پیش برده می‌شود.

او افزود: «اکثر مردم دسترسی به موتر ندارند و توسط (خر و یا شُتر) مریضان شان را تا کلینیک می رسانند، بعضی ها باید بیش از یک شبانه روز پياده روى کنند.»

موصوف علاوه کرد که باشندگان برخی مناطق اين ولسوالى، براى تداوی به ولایت نیمروز می روند.

اما مسوولان رياست صحت عامه فراه می‌گویند که در بکواه، دو مرکز صحى فعاليت دارد و قرار است در آيندۀ نزديک، يک مرکز صحى ديگر نيز در اين ولسوالى ايجاد شود.  

غوث الدین ولسوال پشترود گفت که در این ولسوالی، سه کلینیک صحی در مناطق «مساو، نالی دشت و مرکز ولسوالی» فعاليت دارد؛ اما نيازمندى را رفع کرده نمى تواند؛ زيرا در حال حاضر روزانه به ده ها مريض نوبت معاينه و تداوى نمى رسد.  

وی افزود که مردم برخی نقاط اين ولسوالى، ده تا بيست کیلومتر راه را توسط موتر و يا موترسايکل طی می کنند تا خود را به مراکز صحی برسانند.

وی نیز از موجوديت دواى بی کیفیت در دواخانه ها و کمبود داکتران مسلکی شکایت کرده گفت که براى رفع نيازمندى، بايد در اين ولسوالى پنج کلينيک ديگر ايجاد گردد.

ولسوالی خاکسفید اين ولايت نيز در بخش صحت مشکلات دارد.

عبدالخالق نورزى ولسوال خاکسفيد گفت که در اين ولسوالى، سه مرکز صحى فعاليت دارد؛ اما يکى از اين مراکز داکتر دارد و در دو مرکز ديگر، نرس ها کار مى کنند و کارکردهاى چندان موثرى ندارد.

وى گفت که منطقه «جيجه» این ولسوالی که داراى چندين قريه می‌باشد، در فاصله ٧٢ کيلومتر از مرکز صحى قرار دارد و باشندگان اين محل، مجبوراند که حين انتقال مريض به مرکز صحى، به دليل خراب بودن راه و کرايه بلند، از پنج تا ده هزار افغانى مصرف کنند.

در عین حال، فرید احمد هیبت معاون مجمع نهادهای مدنی ولایت فراه نیز از عدم دسترسی شمار زیادی از باشندگان ولسوالی هاى فراه، به خدمات صحی اساسی، ياد کرد.

وی گفت که به جز از ولسوالى اناردره که يک داکتر زن در آن فعاليت دارد، درهیچ ولسوالی اين ولايت داکتر زن موجود نيست.

او افزود با آن که ارایه خدمات صحى در ولسوالی های اناردره، پشتکوه، شیبکوه، جوین و پرچمن فراه نسبتاً بهتر است؛ اما مشکلاتى چون کمبود کلینیک هاى صحی و داکتران مسلکی، وجود دوای بی کیفیت و دواخانه های بدون مجوز در این ولسوالی ها نيز تا حدى موجود می باشد.

هیبت، بدون جزييات گفت که واکسین در شماری از ولسوالی ها درست تطبیق نمی شود.

موصوف افزود که در تطبیق واکسین، طالبان مخالفت نمی کنند، ولی مسوولین سهل انگاری دارند.

او افزود: «مسولین واکسین هیچ نوع ابتکار ندارند، سال به سال تعداد واقعات پولیو (فلج اطفال) زیاد می شود؛ چهار سال پیش واقعات پولیو در فراه صفر بود؛ اما حالا چهار مورد اين بيمارى در فراه ثبت است.»

وی گفت که مراکز صحى شخصى در ولسوالى ها وجود ندارد؛ اما چند ماه قبل کلینيک های شخصی که در مرکز فراه فعاليت دارند، توسط یک هیئت بررسی شد که تمام آنها غیرمعیاری ثابت گرديد و باید مسدود می شدند.

اما او بدون ذکر نام کسى گفت که به دلیل فشارهای برخى نمایندگان شوراى ملى و افراد زورگو، این کارعملی نشد و فقط جریمۀ  نقدی شدند.

عمادالدین یک تن از باشندگان شهر فراه گفت: «چند وقت قبل روی جلدم حساسیت پیدا شد، وقتی نزد داکتر رفتم یک خریطۀ پُر از دوا داد، یک و نیم ماه آنرا استعمال کردم هیچ نتیجه نداد، مجبور شدم که به هرات بروم، داکتر هراتی برایم فقط یک پماد (مرهم) و یک پاکت تابليت داد و بعد از سه روز حساسیت ها گم شدند.»

همچنان یک تن از کارمندان ریاست صحت عامه فراه که نخواست نامی از وی گرفته شود، گفت که مالکان دواخانه ها در فراه، با شرکت های وارد کنندۀ دوا جورآمد دارند، دوای بی کفیت را وارد و بالای مردم می فروشند.  وی همچنان گفت که دواخانه ها در فراه، پنجاه تا شصت فیصد فایده می گیرند.

او مدعى شد که ریاست صحت عامه، از این وضعیت اطلاع دارد، ولی اقدام نمی کند.

رياست صحت عامه برخى از اين مشکلات را تاييد کرد.

داکتر عبدالجبار شایق رييس صحت عامه فراه، کمبود مراکز صحی و عدم دسترسی شمار زیای از مردم این ولایت به خدمات صحی اساسی را تایید نموده گفت: «به اساس معیارهای صحت، ما زمانی گفته می توانیم که مردم یک محل به خدمات صحی اساسی دسترسی دارند که بعد از یک ساعت پیاده روی، بتوانند خود را به مرکز صحی برساند.»

او در ادامه گفت: «به اساس تخمین ما، فعلاً تنها شصت فیصد مردم ولایت فراه به خدمات صحی اساسی دسترسی دارند و ٤٠ فیصد دیگر تا هنوز محروم اند.»

شایق گفت که طی سال های گذشته، از سوی آنها تلاش های زیاد جهت گسترش خدمات صحی به ساحات دوردست اين ولايت صورت گرفته؛ اما به دلیل نبود بودجه، این هدف به دست نیامده است.

به اساس معلومات او، در حال حاضر يک شفاخانه و ١١ مرکز ديگر صحى (جامع پيشرفته، جامع، اساسى و فرعى) در مرکز، يک شفاخانه و دو مرکز فرعى صحى در پشتکوه، دو مرکز صحى در بکواه، سه مرکز در بالابلوک، سه مرکز در پشترود، سه مرکز در خاکسفيد دو مرکز در اناردره، چهار مرکز در جوين، سه مرکز در شيبکوه، شش مرکز در پرچمن و يک مرکز در گلستان فعاليت دارد.

او بدون ارايه جزييات در مورد عدم تطبيق واکسين فلج اطفال گفت که تنها در برخى مناطق ولسوالى گلستان، اين مشکل وجود داشت.

موصوف افزود که در تمام کلینيک های صحی فراه، داکتران مسلکی موجود است؛ اما تاييد کرد که بدون يک کلینيک در ولسوالی اناردره که يک داکتر زن در آن مصروف خدمت است، ساير کلينيک هاى اين ولايت داکتران زن ندارند.

اما او موجودیت دوای تاریخ تیر شده و بی کیفیت در دواخانه ها را رد کرد وگفت که در مرکز فراه ٨٤ دواخانه فعاليت دارد که ٢٢ آن فارمسست دارند و کار متباقی آن بدلیل نبود فارمسست از طريق نرس ها پيش برده می‌شود.

شايق بدون ارايه جزييات گفت که برعلاوه تمام دواخانه های مرکز فراه، دواخانه های ولسوالی های اناردره، شیبکوه، پشتکوه و منطقه فراهرود ولسوالی بالابلوک، دارای جواز فعالیت می باشند؛ اما در ساير ولسوالى ها دواخانه هاى شخصى وجود ندارد.

او افزود اگر در مناطق ناامن، دواخانه هاى بدون جواز فعاليت داشته باشد، وى از آن اطلاعى ندارد.

اين در حالى است که به اساس مقرره، در دواخانه‌هاى درجه اول، باید در کنار یک فارمسيست، معاون فارمسيست نیز کار کند؛ در دواخانه‌هاى درجه دوم، یک فارمسيست توظیف مى‌شود؛ اما در دواخانه‌هاى درجه سوم، توظیف معاون فارمسيست حتمى است.

رييس صحت عامه افزود که در مرکز این ولایت، چهار کلینیک شخصى به نام های (طبیبان، امیران، دانش و وطن آپولو) فعالیت دارند و در يک بررسى ثابت شد که این کلینیک ها، معيارهاى لازم را تکميل نکرده بودند.

او خاطرنشان کرد که اين کلينيک ها به اساس قانون جریمه نقدى شده و برخى بخش هاى آن مسدود گرديده است.

اعضا

You need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.