د ماشومانو ژغورنې اداره د دې ترڅنګ چې وايي، افغان ماشومانو کې «خطرناکه» خوارځواکي تر ۵۰ سلنه ډېره شوې ده، پر نړیوالو غږ کړی چې پر افغانانو درول شوې مرستې دې بېرته خوشې کړي.
د بغلان روغتيايي مسوولين وايي، په تېرو پنځو مياشتو کې په دغه ولايت کې ٤٣٩٧ ماشومان پر خوارځواکۍ اخته شوي چې شلو يې خپل ژوند له لاسه ورکړى دى.
د فراه د عامې روغتيا ریاست وايي، په تېره یوه میاشت کې په دغه ولایت کې ۵۴۰ پر خوارځواکۍ اخته ماشومان په روغتونونو کې بستر شوي دي.
د بدخشان د عامې روغتیا ریاست په دغه لایت کې د تېرو څلورو میاشتو پر مهال پر خوارځواکۍ د اخته ۳۰۰ ماشومانو د ثبت خبر ورکوي او وايي، له دې ډلې لسو کسانو ژوند له لاسه ورکړی دی.
د ملګرو ملتونو له ماشومانو د ملاتړ صندوق (يونیسف) ویلي، په تېر یوه کال کې یې د ۴۵۷زره ماشومانو چې پر سختې خوارځواکۍ اخته وو، درملنه کړې ده.
د فارياب ولايت روغتيايي مسوولینو د مور له شېدو د تغذیې نړۍوالې اوونۍ د نمانځلو په مراسمو کې، په روان کال کې د ۱۱۷۳۰ ماشومانو پر شديدې خوارځواکۍ د اخته کېدو خبر ورکړ او ویې ویل چې د دغې ناروغۍ له امله ۲۷ ماشومان مړه شوي دي.
ځینې هغه کورنۍ چې ماشومان یې له خوارځواکۍ سره مخ دي، بېوزلي، ناداري او وچکالي پر خوارځواکۍ د خپلو ماشومانو د اخته کېدو اساسي لاملونه بولي او له حکومت او خیریه بنسټونو د مرستې غوښتنه کوي.
د غزني د دهیک ولسوالۍ اوسېدونکې بخت بي بي نږدې یوولس کاله کېږي چې واده شوې، خو تر اوسه یې ۱۲ اولادونه نړۍ ته راوړي؛ له ډلې یې مشر زوی او لور دوه کاله وړاندې په هوایي برید کې ووژل شول او پاتې یو شمېر یې پر خوارځواکۍ اخته دي.
په بلخ کې تېر یو کال ۷۷۵ ماشومان پر خوارځواکۍ اخته شوي چې له ډلې یې ٢٠ ماشومانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.
د کونړ ولایت د عامې روغتيا رياست چارواکي وايي، په دغه ولایت کې پر خوارځواکۍ د اخته ماشومانو شمېر د پخوا په پرتله زیات شوی دی.
د کندهار د عامې روغتیا ریاست چارواکي وايي، په دغه ولایت کې ۱۷ سلنه ماشومان په خوارځواکۍ اخته دي او دا کچه مخ په لوړېدو ده.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق وایي، څو لسیزې جګړې، وچکالي او ناسم اقتصادي حالت په افغانستان کې د ماشومانو لپاره د بې ساري بشري ناورین لاملونه دي.
پر خوارځواکۍ د اخته ماشومانو یو شمېر کورنۍ له مرستندویه موسسو او حکومت څخه غوښتنه کوي چې د دوی د ماشومانو ژوند دې وژغوري، د عامې روغتیا وزارت په هېواد کې د خوارځواکۍ د کابو کولو لپاره د ځینو پروګرامونو له پیلېدو خبر ورکوي.
د عامې روغتيا وزارت مسوولين وايي چې په هېواد کې ٢،٢ ميليونه ماشومان د منځنۍ کچې او يو ميليون نور يې له حادې خوارځواکۍ سره مخ دي.
د هلمند ولایت روغتيايي سرچينو په دغه ولايت کې پر خوارځواکۍ د اخته ماشومانو شمېر د تېر کال په پرتله ۳۰سلنه زیات وباله .
