بایسکل چلول؛ د روغتیا پر لور ګام، سپما او د هوا ککړتیا کمېدل
کارپوهان د بایسکل چلولو فرهنګ دودول اړین بولي او وايي چې د تګ راتګ لپاره له بایسکل څخه ډېر کار اخیستل د هوا د ککړتیا کمېدو سربېره د کورنیو په روغتیا او اقتصاد کې هم ډېر مهم رول لري.
کارپوهان د بایسکل چلولو فرهنګ دودول اړین بولي او وايي چې د تګ راتګ لپاره له بایسکل څخه ډېر کار اخیستل د هوا د ککړتیا کمېدو سربېره د کورنیو په روغتیا او اقتصاد کې هم ډېر مهم رول لري.
افغان چارواکو نن په کابل کې یوه غونډه کې له سرطان ناروغۍ سره د مبارزې پر چټکو هڅو ټینګار وکړ، ویې ویل چې له راتلونکو درېیو کلونو وروسته به هيڅ افغان اړ نه شي چې د دې ناروغۍ درملنې لپاره نورو هېوادونو ته ولاړ شي.
بامیان کې سیمهییز مسوولین وايي چې په دغه ولایت کې د ایران په مالي ملاتړ د «امام خمیني» په نوم د ۱۲۰ بستریز تخصصي روغتون جوړېدو چارې بشپړې شوې او په نږدې راتلونکي کې به پرانیستل شي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونیسف) استازی وايي، د روان میلادي کال په جنورۍ کې په دغه هېواد کې پر خوارځواکۍ اختیه له پنځو کلونو د کمعمره ۲۱۳ ماشومانو درملنه شوې ده.
د ننګرهار د عامې روغتيا رياست وايي، د دغه ولايت په پنځو ولسواليو کې يې خلکو ته د بېړنيو روغتيايي خدمتونو وړاندې کولو په موخه شپږ ګرځنده روغتيايي ټيمونه فعال کړي دي.
د ننګرهار د عامې روغتيا رياست وايي چې د دغه ولايت ۶۰ روغتيايي مرکزونه چې د ۴۸ ډوله طبي او غیرطبي تجهیزاتو له کمښت سره مخ وو، نن يې ستونزه حل هواره شوه او دغه وسایل ورکړل شول.
اروپایي ټولنې د روغتیایي علومو برخه کې د ښځو پر زدهکړو د ټينګار ترڅنګ ویلي چې د روغتیا نړۍوال له سازمان سره په ګډه په افغانستان کې د سرطاني ناروغیو د درملنې له یوه نوي مرکزه ملاتړ کوي.
د غزني امنیه قومانداني وايي چې د دغه ولایت له مرکز او ولسوالیو پر نشهيي توکو روږدي ۱۴۰ کسان راټول او د درملنې اړوند مرکز ته ولېږل شول.
د ننګرهار عامې روغتيا رياست وايي، د جلال اباد حوزوي روغتون په نسايي ولادي څانګه کې د مېرمنو د فيسټولا ناروغۍ عملیات خونه جوړه شوه.
د عامې روغتیا وزارت سرپرست د ځینو نړۍوالو ادارو له استازو سره لیدنه کې د هېواد لرو پرتو سیمو کې د روغتیايي خدمتونو، د مور او ماشوم برخې روغتیا ته د لا زیاتې پاملرنې او د افغان روغتیايي پرسونل ظرفیت لوړولو په اړه خبرې کړې دي.
د ننګرهار روغتيايي چارواکي وايي چې د جلالاباد سیمهيیز روغتون کې يوې مېرمنې په يو ځل څلور ماشومان زېږولي دي.
د کونړ د عامې روغتیا ریاست وایي، په دغه ولایت کې د یوې موسسې په همکارۍ د شاوخوا ۴۰۰ کسانو د سترګو وړیا درملنه پیل شوه.
د غزني ښاروالي وایي، ۲۵ ټُنه تاريخ تېر خوراکي او غیرخوراکي توکي چې په تېرو درېیو میاشتو کې یې د دغه ولایت په مرکز کې له یو شمېر هټيو را ټول کړي وو، وسوځول.
د ننګرهار د پوهنې رياست او د دغه ولايت د ډاکټرانو اتحادیې يوه هوکړه لاسلیک کړې چې له مخې يې له دې وروسته ډاکټران په خپلو شخصي کتنځايونو کې له ښوونکو فیس نه اخلي.
د افغانستان د عامې روغتیا وزارت وايي چې د تېر ۲۰۲۴ میلادي کال په ۱۱ میاشتو کې د هېواد په کچه روغتیايي مرکزونو کې د زېړي ناروغۍ ۱۴ زره او ۷۰۰ شکمنې پېښې ثبت شوې چې له امله یې ۱۴۰ کسان مړه شوي دي.
د افغانستان د عامې روغتیا وزارت وايي چې د هېواد په ۱۶ ولایتونو کې د ګوزڼ واکسین درې ورځنی فرعي کمپاین پیل شو چې په ترڅ کې به یې شپږ میلیون ماشومان واکسین شي.
په هغه راپور کې چې د عامې روغتیا وزارت له لوري پژواک خبري اژانس ته په واک کې ورکړل شوی راغلي چې د پاکټي چای ځینو کڅوړو کې له نیلون او پروپیلن پلاستیکي موادو استفاده شوې چې د استفادهکوونکو روغتیا او چاپېریال ته د زیان لامل کېږي.
د بغلان د مرکز پلخمري په ګډون په څلورو ولسوالیو کې په داسې حال کې د ګوزڼ واکسین کمپاین پیل شو چې د دغه ولایت روغتیايي مسوولین وایي، د پلخمري ښار د یوې سیمې ککړو اوبو کې یې د پولیو ویروس تثبیت کړی دی.
د بامیان یو شمېر اوسېدونکي د دغه ولایت په روغتیایي مرکزونو کې د امکاناتو له کمښته او د تخصصي برخو له نشتوالي شکایت کوي او د دې ستونزو د حل غوښتنه کوي، خو مسوولین بیا په راتلونکي کې د روغتیايي خدماتو ښه کېدو خبره کوي.
د لغمان امنیه قومانداني وايي چې په تېرو شپږو میاشتو کې یې د نشهيي توکو ۴۵۲ روږدي راټول کړي او د درملنې په موخه یې د کابل د روږدو درملنې مرکز ته لېږدولي دي.
خوست کې د ډاکټرانو اتحاديې پرېکړه کړې چې تر دې وروسته د دغه ولايت د ټولو دولتي او خصوصي ښوونځيو له ښوونکو فيس نه اخلي.
ملګري ملتونه وايي چې د امریکا متحده ایالتونه د راتلونکي زېږدیز کال د جنوري په ۲۲مه د روغتیا له نړۍوال سازمانه وځي.
د غزني روغتیايي مسوولین وايي چې په دغه ولایت کې یوې مور په یو ځل څلور ماشومان زېږولي دي.
د عامې روغتیا وزارت وایي، د دغه وزارت سرپرست په کابل کې د ترکیې له سفیر سره په لېدنه کې، د روغتیایي همکاریو پر پراختیا او بیړنیو ناروغانو ته د ویزې د ورکړې په اړه خبرې کړي دي.