دا اونۍ کابل کې د قزاقي اوړو او پټرولو بیې لوړې شوې دي
نن کابل ښار کې د اوو ورځو په پرتله د ډالر پر وړاندې د افغانۍ ارزښت لوړېدو ترڅنګ د قزاقي اوړو او پټرولو بیې هم لوړې شوې خو د ډېزلو، بورې او سروزرو بیې ټیټې شوې دي.
نن کابل ښار کې د اوو ورځو په پرتله د ډالر پر وړاندې د افغانۍ ارزښت لوړېدو ترڅنګ د قزاقي اوړو او پټرولو بیې هم لوړې شوې خو د ډېزلو، بورې او سروزرو بیې ټیټې شوې دي.
د ژمي په رانږدې کېدو سره د کابل ځیني ښاریان له اقتصادي ستونزو او د سون توکو له لوړو بیو شکایت لري او وايي چې د پېرلو وس یې نه لري؛ بل پلو، د لرګیو او ډبرو سکرو یو شمېر پلورونکي هم څرګندوي چې د تېر کال د همدغه وخت په پرتله یې پلور کم دی.
د ریاست الوزراء اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر وایي چې له ایران سره یې د سوداګرۍ او اقتصاد برخو کې لسګونه هوکړه لیکونه لاسلیک کړي چې ورسره به ددواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري ډېره پراخه شي.
د کابل ښاروالۍ وايي چې سبا د دغه ښار په ۲۲ ناحیو کې د ډبرو سکرو د وېش لړۍ پیلېږي او د کابل ښاریان کولای شي چې د یو ټن د ډبرو سکاره په ۹۰۰۰ افغانۍ ترلاسه کړي.
د کانونو او پټرولیم وزارت وایي، چې د څه باندې پنځهنیم میلیارده ډالرو په ارزښت د هرات ولایت د غوریانو په ولسوالۍ کې د غوریان اوسپنې څلورو بلاکونو د استخراج عملي چارې پیل شوې.
نن د افغانیو پر وړاندې د ډالرو ارزښت د څلورو ورځو مخکې په پرتله څلور سلنه ټيټ شوی، خو خلک د لومړنیو توکو د بیو ټيټېدو غوښتنه کوي.
د ریاستالوزراء اقتصادي مرستیال د چابهار بندر له لارې د افغانستان د صادراتو او وارداتو پر زیاتېدو د ټینګار ترڅنګ له ایراني چارواکو غوښتي چې یاد بندر ته د افغانستان لاسرسی اسانه کړي.
د کندهار یو شمېر سوداګر وايي، پاکستان په غیرقانوني توګه زموږ مالونه ګرځولي او هره ورځ له ۶۰۰ زره تر یو میلیون ډالرو پورې مالیه پرې راځي.
د ازبکستان اوسپنې پټلۍ اداره وایي، چمتو ده د حیرتان – مزارشریف اوسپنې پټلۍ ترمیم په ښه کیفیت او لنډ وخت کې په ۵۰ سلنه تخفیف ترسره کړي.
اروپايي ټولنې افغانستان کې د بشردوستانه مرستو لپاره ۶۰ میلیونه یورو او پاکستان کې له افغان کډوالو سره یو میلیون یورو مرسته اعلان کړه.
د کابل ښار د څرخي پله صنعتګرو ټولنه وايي، له پاکستانه راستنېدونکو مسلکي، تخنیکي او لوستو افغان کډوالو ته په فابریکو کې د کار زمینه برابروي.
د بلخ مرکز مزارشریف ښار کې یو شمېر کارګرې ښځې د کار او مزد له کموالي شکایت کوي او له حکومته په دایمي توګه د کاري فرصتونو برابرولو غوښتنه کوي.
د یوې ترکي کمپنۍ استازي د کانونو او پټرولیم وزارت له سرپرست سره په ليدنه کې ویلي، غواړي چې په افغانستان کې د خامو نفتو د تصفیېخونې جوړولو برخه کې پانګونه وکړي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ اداره (اوچا) وايي، سوېلي کوریا له افغانستان سره د یو میلیون امریکایي ډالرو مرستې اعلان وکړ.
که څههم چې د امریکايي ډالر پر وړاندې د افغانۍ ارزښت د پنځو کلونو مخکې کچې ته رسېدلی، خو اوس هم د هغه وخت په نسبت له اوبلن ګاز پرته نور نفتي توکي ۴۰ سلنه، هندي بوره څه باندې دوه برابره، نور لومړني خوراکي توکي ۲۴ او سره زر څه باندې ۶۷ سلنه په لوړه بیه پلورل کېږي.
پکتیا کې چارواکي وایي، د دغه ولایت ډنډې پټان ولسوالۍ کې له پاکستان سره نښلېدونکې «خرلاچي» لاره د خیبرپښتونخوا په کرمه ایجنسۍ کې د جګړې له امله وتړل شوه.
نړۍوال بانک وایي، په تېرو نهو میاشتو کې د افغانستان واردات ۲۷ سلنه زیات شوي، صادرات یې نیم سلنه کم شوي او د بهرنیو اسعاو پر وړاندې د افغانۍ ارزښت په منځنۍ کچه څه باندې ۲۸ سلنه لوړ شوی دی.
د افغانستان بانک وایي، هرات کې یې د ۵۴۱ میلیونه او ۱۸۰ زره افغانیو په ارزښت زاړه او له کاره لوېدلي شلګون او پنځوسګون بانکنوټونه سوځولي دي.
په کمپنۍ کې د مېوې او سبزي یو مارکېټ چې د کابل ښاروالي له لوري یوه خصوصي شرکت ته په قرارداد ورکول شوی و، پرانیستل شو.
د افغانستان بانک وایي چې څه باندې ۹۱۹ میلیون نورې زړې افغانۍ یې سوځولې دي.
د افغانستان د اوسپنې پټلۍ اداره وايي، تېره میاشت د اوسپنې پټلۍ له لارې څه باندې ۳۰۸ زره ټنه توکي هېواد ته وارد او څه باندې شپږ زره ټنه نور صادر او ترانزیټ شوي دي.
د افغانستان د اوسپنې پټلۍ ادارې مسوولینو له ازبکستانه غوښتي چې پر ترانزیټي توکو تعرفه کمه کړي څو له دې لارې د انتقالاتو کچه لوړه شي.
له ازبکستانه راغلی پلاوی د ریاستالوزرا له اقتصادي مرستیال سره په لیدنه کې ویلي، په نږدې راتلونکي کې به تاشکند کې د افغاني محصولاتو نړۍوال نندارتون جوړ کړي او چمتو دي چې په ترمذ کې افغان سوداګرو ته د سوداګرۍ یو لوی مرکز هم وسپاري.
د صنعت او سوداګرۍ وزارت کابل ته د ازبکستان ۴۵ کسیزه پلاوي د راتګ خبر ورکوي او وايي، یاد پلاوی د ازبکستان سوداګریزو توکو د نندارتون پرانستې او د دوه اړخیزې سوداګرۍ د پراختیا په موخه افغانستان ته راغلی دی.