د ترینکوټ د ګرماب او چنار سیمو خلک لومړنیو خدماتو ته لاسرسي کې له ستونزو سره مخ دي
د اروزګان د مرکز ترینکوټ ښار په ۱۵ کیلومترۍ کې د ګرماب او چنار سیمو اوسېدونکي شکایت کوي چې روغتیايي، تعلیمي او نورو خدماتو ته د لاسرسي برخه کې له ستونزو سره مخ دي.
د اروزګان د مرکز ترینکوټ ښار په ۱۵ کیلومترۍ کې د ګرماب او چنار سیمو اوسېدونکي شکایت کوي چې روغتیايي، تعلیمي او نورو خدماتو ته د لاسرسي برخه کې له ستونزو سره مخ دي.
د غزني د لرو پرتو ولسوالیو اوسېدونکي شکایت کوي چې په سیمو کې یې نږدې روغتيايي مرکزونه نشته او که وي هم د نسايي ولادي څانګې نه لري چې له امله یې له ستونزو سره مخ دي او له حکومته غواړي څو د دوی دې ستونزې ته رسېدنه وکړي.
د بدخشان ولایت د کرانومنجان په لرې پرته ولسوالۍ کې د یو شمېر ښځو لپاره زېږون د مرګ له خطر سره مل دی، په ځینو مواردو کې د مجهزو روغتیايي مرکزونو، وړ ډاکټرانو او مناسبو لارو نشتون د امیندواره ښځو د مړینې لامل کېږي.
د خوست د تڼیو ولسوالۍ یو شمېر اوسېدونکي چې د دې ولسوالۍ ځینو غرنیزو سیمو کې یې د بادامو باغونو جوړولو ته مخه کړې، وايي، دا چاره نه یوازې د چاپېریالساتنې برخه کې مرسته کوي، بلکې خلکو ته د دوامداره عوایدو او سالم مصروفیت زمینه هم برابروي.
د بلخ په مارمل ولسوالۍ کې «پسته مزار» سیمه چې په دې وروستیو کې پر یو تفریحي ځای بدله شوې، د پسرلي په راتلو سره اوس هره ورځ سلګونه کسان ورځي خو هلته د هغوی لپاره امکانات او اسانتیاوې نشته.
د پکتیا د احمدخېلو او ډنډپټان ولسوالیو اوسېدونکي وايي چې د ژوند ډېرو لومړنیو اسانتیاوو ته سم لاسرسی نه لري او له حکومته غواړي چې ستونزو ته یې رسېدنه وکړي.
د لغمان ولایتي مسوولین وایي، تېر یوه کال کې په مرکز او ولسوالیو کې د قومي مشرانو او دیني علماوو په منځکړيتوب د دښمنۍ ۱۶۳ نوې او د لسګونو کلونو پخوانۍ قضیې حل او فصل شوې دي.
په غور کې د سبزار په نوم یوه دردمنه مور چې د بېوزلۍ له امله یې خپله ۱۱ کلنه لور د پنځه سوه زره افغانیو پور په بدل کې کوژدې ته مجبوره کړې وايي، دغه کار یې د نورو اولادونو د ژوندي پاتې کېدو په موخه کړی دی.
د کابل ښار په دوو دولتي روغتونونو کې پر ژېړي اخته د بستري ناروغانو پایوازان په داسې حال کې دغو ناروغانو ته د نامناسبو خوړو له ورکول کېدو شکایت کوي چې د عامې روغتیا وزارت وايي، د بستري ناروغانو لپاره د خوړو د یوې مېنو پر چمتو کولو کار روان دی.
کونړ کې فرضي کرښې ته د څېرمه ولسوالیو یو شمېر اوسېدونکي شکایت کوي چې له تېرو دوو لسیزو راهیسې دغو ولسوالیو ته هیڅ پاملرنه نه ده شوې او زیاتوي چې له هر ډول پرمختیایي چارو بېبرخې او له ګڼو ستونزو سره مخ دي.
د پکتیا د سیدکرم ولسوالۍ اوسېدونکی موسیخېل او مېرمن یې چې د زوی له مرګ وروسته ورته رواني ناروغي پيدا شوې، وايي، کوچنی زوی یې په مزدورۍ پسې خوست ته لېږلی و چې هلته یوه په هوټل کې د چاودنې له امله یې ژوند له لاسه ورکړ.
د بلخ د چهاربولک او چاهي ولسوالیو یو شمېر اوسېدونکي د مزارشریف – کلفت بندر ترمنځ د غځیدلي سړک له خرابوالي شکایت کوي او له حکومته یې د جوړولو غوښتنه کوي.
د ننګرهار د مرکز جلالاباد ښار اړوند «کابل کمپ» سيمه کې د شاوخوا ۳۰۰ کورنۍ ماشومان او لویان د یوه جومات له څاه څخه اوبه وړي، خو له دې څاه یوازې په شین اسمان د لمریزې برېښنا په واسطه اوبه را ایستل کېږي.
ځینې سرچینې وايي، نیمروز د وچ او بیاباني اقلیم په درلودو سره تل د اوبو له کمښت سره مخ دی، خو د وروستیو دوو کلونو وچکالیو د دغه ولایت د مرکز او ځینو ولسوالیو کروندګر او مالداران سخت زیانمن کړي او ان د هغوی د بېځایه کېدو لامل شوي دي.
د کونړ د مرکز اسعداباد ښار یو شمېر اوسېدونکي شکایت کوي چې په ښار کې د ډېرې ګڼېګوڼې او بېنظمۍ له امله نه شي کولای خپلو ورځنیو چارو ته سمه رسېدنه وکړي.
د بغلان د اوو ولسوالیو اوسېدونکي شکایت کوي چې له پلخمري ښار سره د ولسوالیو نښلوونکې لارې خرابې دي او ان ځيني وخت بېړني ناروغان یې روغتون ته پر لاره خپل ژوند له لاسه ورکوي.
د پسرلي په را رسېدو او د نیالګیو اېښودلو کمپاین په پیلېدو سره کارپوهان او دیني عالمان د اقلیمي بدلونونو منفي اغیزو کمولو لپاره د چاپیریال پر ساتنه ټینګار کوي. بلخوا د کابل ښاروالي هم وايي، که څوک عامه ځایونو او ونو ته زیان ورسوي، له قانوني چلند سره به مخ شي.
د بلخ په مرکز مزارشریف ښار کې د ښځینه سوداګرو لپاره د رابعه بلخي په نوم ځانګړي مارکېټ کې هټۍوالې له خپلو کاروبارونو خوشاله دي او غوښتنه کوي چې یو بل مارکېټ دې هم ورته جوړ شي.
د لوګر ځايي مسوولین وايي، دغه ولایت کې هره ورځ ۴۰ زره لېتره شیدې تولید او پروسس کېږي او د کابل په ګډون ګاونډیو ولایتونه ته لېږل کېږي.
خوست کې یو شمېر رضاکار ځوانان د ځنګلونو د بیا احیا په موخه په غرونو، دښتو او شاړو ځمکو کې د ځنګلي ونو تخمونه شیندي.
د افغانستان بانک تېر لمریز کال د افغانۍ ارزښت او ثبات ساتلو په موخه ۴۰۶ میلیون امریکایي ډالر د داوطلبۍ له لارې لیلام کړي؛ که څه هم اقتصادي شنونکي دغه اقدام د لنډمهال لپاره اغېزناک بولي خو ټینګار کوي چې حکومت باید پر نورو لارو هم غور وکړي.
د کوچني اختر په رارسېدو سره په کابل ښار کې د وطني بوټانو د پلور بازار ښه شوی؛ په دغه ښار کې د بوټانو د تولید کارخونو مسوولین د خپلو تولیداتو د پلور له ډېرېدو خوښ دي او له هېوادوالو غواړي چې له داخلي تولیداتو ګټه واخلي.
کوژدنو ته د اختري (خوانچه عید) وړل د هېواد په یو شمېر ولایتونو، په ځانګړې توګه هرات کې یو پخوانی دود پاتې دی؛ سږ کال هم د کوچني اختر په درشل کې په دغه ولایت کې د «اختري» اړوند توکو بازار تود دی، خو کوژده شوي ځوانان وايي، د اقتصاد د خرابوالي له امله نه شي کولای دغه دود ترسره کړي.
د پسرلي له رارسېدو سره سم په غور کې یو شمېر کروندګرو ښځو د سېلابونو له امله د خپلو ویجاړو شوو کرنیز ځمکو او شنو خونو بیا احیا کولو لپاره هڅې پیل کړې دي.