فيچرونه

په کابل ښار کې د ځمکې لاندې اوبو کچې په بې‌ساري ټیټېدو سره د چاپېریال‌ساتنې برخې کارپوهان خبرداری ورکوي چې کابل ښار ته د پنجشېر د اوبو لېږدولو پروژه کې ځنډ به پلازمېنه د اوبو له سخت کمښت سره مخ کړي؛ خو د اوبو او انرژۍ وزارت وایي چې د دې پروژې تخنیکي مطالعات، سروې او ډیزاین بشپړ شوي او د منظورۍ په موخه د اسلامي امارت مشرتابه ته استول شوې ده. 

غزني ته له پاکستانه راستنې شوې یو شمېر کورنۍ له حکومت او اړوندو موسسو غوښتنه کوي چې د دوی ماشومانو ته د زده‌کړو زمینه برابره کړي؛ مسوولین وايي، هڅه کوي په دې برخه کې هغوی ته ټولې اسانتیاوې رامنځته شي.

له ایرانه د افغان کډوالو د جبري ایستلو لړۍ له پراخېدو سره زرګونه کډوال د بې‌وزلۍ له کړاوه ستړي سرګردانه هېواد ته راستنېږي؛ هغه راستنېدنه چې ترخې، دردناکې او ډېرې ناویل شوې کیسې له ځان سره لري.

د اقلیمي بدلون او پرله‌پسې وچکالیو له امله د غور ولایت په ځینو سیمو کې کرنیزې ځمکې وچې او حاصلات یې زیانمن شوي او ډېری کروندګر له سختو اقتصادۍ ستونزو سره مخ دي.

په تېرو نږدې څلورو کلونو کې د حکومت له‌ خوا په ټول هېواد کې څه باندې ۱۸۲ زره کسان د حرفوي، تخنیکي او مسلکي زده‌کړو له مرکزونو فارغ شوي؛ مسوولین دغه پروګرامونه د بېکارۍ راکمولو لپاره مهم ګام بولي، خو شنونکي ټینګار کوي چې یوازې زده‌کړې کافي نه دي، بلکې باید فارغانو ته د کار دوامداره فرصتونه هم برابر شي.

د دایکنډي سخت جغرافیايي موقعیت او د کلیو لرې‌والی یې نه یوازې د ژوند بنسټیزو خدماتو ته د خلکو لاسرسی سخت کړی، بلکې په یو شمېر سیمو کې یې د ماشومانو د زده‌کړو پر وړاندې جدي خنډونه رامنځته کړي دي.

د صحت طفل روغتون سرطبیب او ځینو ډاکټرانو د «د ماشومانو لپاره په بسته‌بندي شوو خوراکونو کې کیمیاوي رنګونه؛ د ماشومانو د روغتیا لپاره جدي ګواښ» په عنوان د پژواک وروستی راپور د عامه پوهاوي کچې په لوړېدو او د یادو خوراکونو د پلور د مخنیوي لپاره د مسوولینو د پاملرنې جلبېدو کې اغېزناک ګام بللی دی.

په کابل ښار کې د خیاطۍ یوه کارګاه چې لسګونه ښځې کار په‌کې کوي، د هېواد د بېلابېلو سیمو ځايي کلتورونو ته په پام افغاني جامې جوړوي او بیا د هغو د پلور له لارې عاید ترلاسه کوي.

خوست کې یو شمېر کروندګر وایي، سږ کال یې د وچکالۍ له امله د هندواڼو په حاصلاتو کې د پام وړ کموالی راغلی او له حکومته غواړي چې د دوی کښتونو ته د اوبو برابرولو ترڅنګ د اصلاح شوو تخمونو، سرې او درملو برخه کې هم مرسته وکړي.

د جوزجان په مرکز شبرغان ښار کې د سواد زده‌کړو په یوه کوچني ټولګي کې یو شمېر لوړ عمر لرونکي ښځې او ځوانې نجونې په لیک لوست بوختې دي؛ دغه زمینه د یوې داسې ښځې له لوري چې خپله یې هم په ماشومتوب کې زده‌کړې نه دي کړې، برابره شوې ده.

هرات کې یو شمېر کروندګر په دغه ولایت کې د وچکالۍ دوامداره کېدو او د ځمکې لاندې اوبو کچې ټيټېدو په اړه د اندېښنې په څرګندولو وايي چې د تېرو کلونو په پرتله په هرات کې د شولو په کښتونو کې د پام وړ کموالی راغلی دی.

د کندهار ښار اوسېدونکي شکایت کوي چې د ځمکې لاندې اوبو کچه په بې‌ساري ډول ښکته شوې، ډېری څاګانې وچې شوې او اوس له لرو ځایونو د اوبو راوړلو او یا پېرلو له سختو ستونزو سره مخ کړي دي.