سمنګان کې خلک د چرګ غوښې بیې له لوړېدو شکایت کوي
د سمنګان یو شمېر اوسېدونکي وروسته له هغه چې د دغه ولایت په مرکز ایبک ښار کې د چرګ غوښې پلورنځي وتړل شول، د دې غوښې بیې له لوړېدو شکایت کوي او وايي چې د پېرلو توان یې نه لري.
د سمنګان یو شمېر اوسېدونکي وروسته له هغه چې د دغه ولایت په مرکز ایبک ښار کې د چرګ غوښې پلورنځي وتړل شول، د دې غوښې بیې له لوړېدو شکایت کوي او وايي چې د پېرلو توان یې نه لري.
د بغلان یو شمېر اوسېدونکي وايي، د دغه ولایت په مرکز پلخمري کې دې د سلبستریز روغتون جوړولو چارې چې له تېرو شپږو کلونو راهیسې ولاړې دي، بېرته پیل شي.
د کابل امنیه قومانداني وايي، په کابل ښار کې یې شاوخوا ۸۵ زره امنیتي کامرې لګولې چې د جرمونو د مخنیوي او امنیت ټینګښت برخو کې ترې ګټه اخلي؛ ښاریان بیا که څه هم دغه کار ستايي خو وايي چې د خلکو خصوصي حریم باید خوندي وي.
د بدخشان د لسو ولسوالیو یو شمېر اوسېدونکي په دغو ولسوالیو کې د روغتونونو او متخصصو ډاکټرانو له نشتوالي شکایت کوي او وایي، لازمو روغتیایي خدماتو ته د لاسرسي لپاره اړ دي څو په سختو لارو اوږد مزل وکړي چې له امله یې ځیني وخت ناروغان د لارې په اوږدو کې ژوند له لاسه ورکوي.
اروزګان کې د ګلپري په نوم یوه بېوزلې مور چې د څلورو معلولو اولادونو سرپرستي ور له غاړې ده، د ژوند سختیو او اقتصادي ستونزو دومره ناتوانه کړې چې وايي، نور د اولادونو د ساتنې او پالنې توان نه لري او له خدایه مرګ غواړي.
روغتیايي متخصصین وايي، په بدن کې د وینې کمښت د نجونو او مېندوارو ښځو پر روغتیا جدي اغېزې درلودلای شي او کله چې د وینې کموالي نښې لکه ګنګسیت، د رنګ الوتل، د زړه ضربان او کمخوبي ولیدل شي، باید ژر تر ژره ډاکټر ته مراجعه وشي.
نیمروز کې مسوولین په داسې حال کې په تېره میاشت کې ایران ته د انسانانو د قاچاق په تور د ۳۵۰ کسانو نیول کېدو خبر ورکوي چې یو شمېر هغه کسان چې په ناقانونه لارو دغه هېواد ته تللي، ترخې کیسې لري او وايي چې باید د قاچاقي تګ راتګ مخه ونیول شي.
د پکتیکا مرکز ښرنې یو شمېر اوسېدونکي وایي چې ښار کوچنی دی، ډېری سړکونه يې خام دي او د ژوند کولو لپاره لومړنۍ اړتياوې په کې نه دي برابرې شوي.
د کندوز یو شمېر اوسېدونکي، په دغه ولایت کې د درملو له ټيټ کیفیت او په خصوصي روغتونونو کې د روغتیایي خدمتونو له ضعیفوالي شکایت لري او له مسوولینو غواړي څو دې برخې ته ډېره پاملرنه وکړي.
۳۲ کلن زکریا چې د خپل عمر څه باندې لس کاله یې په نشو کې تېر کړي او اوس روغ شوی وايي، ټول فکر کوي چې د نشې پرېښودل ناشوني دي، خو داسې نه ده، که قاطع تصمیم وي، هر روږدی کولای شي ان پرته له بستر کېدو یې پرېږدي.
د پنجشېر یو شمېر اوسېدونکي وايي په ژمي کې د برېښنا کمښت له امله له ستونزو سره مخ دي او خپلو سیمو ته د دولتي برېښنا د لېږد غوښتنه کوي خو مسوولین بیا وایي چې درې، ابشار او حصه اول ولسوالیو ته به معیاري برېښنا ونښلول شي.
بامیان کې د چاپېریالساتنې برخې یو شمېر فعالان په دغه ولایت کې د پلاستیکي کثافاتو پر ډېرېدو اندېښنه ښيي او پر دې د ټینګار ترڅنګ چې د پلاستیکي کڅوړو ځای دې تکهیي کڅوړې ونیسي، زیاتوي چې دغه کار کولای شي د چاپېریال خوندیتوب کې مهم رول ولري.
د اروزګان یو شمېر اوسېدونکي شکایت کوي چې دغه ولایت کې د یو کیلو واټ دولتي ډیزلي برېښنا بیه څه باندې ۴۰ افغانۍ ده چې دوی یې د پېرلو توان نهلري.
د بلخ ولایت د شولګرې ولسوالۍ یو شمېر اوسېدونکي د برېښنا له نشتوالي شکایت کوي او له حکومته غواړي څو د دې ولسوالۍ پر سیند د برېښنا بند جوړ کړي.
جوزجان کې یوه ښځه چې د خوږو د تولید کارخونه یې جوړه کړې، وایي، د دې ترڅنګ چې له دې لارې د خپلې کورنۍ لګښتونه برابروي، لسو نورو بېوزلو ښځو ته یې هم د کار زمینه برابره کړې ده.
د تخار ولایت د هزار سموچ ولسوالۍ یو شمېر اوسېدونکي وايي چې په دې ولسوالۍ کې د مناسب بازار نشتون له امله خلک اړ دي څو د خپلو لومړنیو اړتیاوو پوره کولو لپاره د دغه ولایت مرکز تالقان ښار ته سفر وکړي.
د پکتيا د شواک ولسوالۍ اړوند د شبکخېلو درې اوسېدونکي وايي چې د روغتيا، پوهنې او مخابراتي خدمتونو برخو کې له ګڼو ستونزو سره مخ دي.
د کابل ښار یو شمېر اوسېدونکي د دغه ښار په ځینو ساحو کې له غږیزې ککړتیا شکایت کوي او له اړوندو ادارو غواړي چې مخه یې ونیسي.
د افغانستان د احصایې او معلوماتو ملي ادارې د روان کال له پیله تر اوسه هېواد کې څه باندې ۲،۴ میلیون برېښنایي پېژندپاڼې وېشلي او وايي، که بهرني تمویل کوونکي پیدا کړي نو د الکترونیکي تذکرو بیه به ټیټه شي.
د غور یو شمېر اوسېدونکي وايي چې د غوږونو درد د پیاز په اوبو، ګرمو غوړیو او نورو دودیزو لارو درملنه کوي، خو ډاکټران دغه کار خطرناک بولي او سپارښتنه کوي چې د غوږونه د درد پر مهال باید روغتیايي مرکز ته مراجعه وشي.
د فاریاب په ګرزیوان ولسوالۍ کې شاوخوا درې اونۍ مخکې یوې کورنۍ د یوه کس جسد چې د خپلې کورنۍ د غړي ګومان یې پرې کړی و، خاورو ته سپارلی، خو څو ورځې وروسته هغه کس چې ګومان کېده مړ شوی، ژوندی کور ته راغی او خلک یې حیران کړل.
د ننګرهار په مرکز جلالاباد ښار کې د نیالګیو، بوټو او ګلانو پلورونکي وايي چې د پسرلي په راتګ سره يې کاروبار غوړېدلی او هره ورځ ګڼ شمېر خلک د بوټو او ګلانو اخیستو لپاره ورځي.
د نسایي ولادي متخصصین وايي، ځینې میندې د امېندوارۍ په وخت کې د وینې لوړ فشار پیدا کوي چې د مور او جنین د روغتیا لپاره خطر پېښولای شي او د ځینو نښو په لېدو سره مور باید تر مراقبت لاندې وي.
د بلخ کسبګرو او هټۍوالو خونې مسوولین وایي، په دغه ولایت کې د بوټانو د تولید ۱۰۸ کارخونې فعالیت لري چې هره ورځ ۱۲ زره جوړې بوټان تولیدوي.