روغتیایي متخصصین خبرداری ورکوي چې په خپلسري توګه د اېچپایلوري درملنه – چې د معدې له ډېرو عامو باکتریايي عفونتونو ده – کولای شي په معده کې د شدیدو زخمونو او ان په ځینو مواردو کې د سرطان لامل شي.
د لوګر د عامې روغتیا ریاست مسوولین وايي چې د دغه ولایت د مرکز پلعلم ښار د نایب امینالله خان لوګري درې سوه بستریز روغتون کې د سترګو ناروغانو درملنې لپاره موقتي کمپ پرانیستل شو.
هلمند کې د سره صلیب نړۍوالې کمېټې مسوولین وایې، تېر لمریز کال کې یې دغه ولایت کې د معلولینو د فزیکي بیارغونې مرکز د هلمند په ګډون د ګاونډیو ولایتونو د څه باندې ۱۹ زره اوسېدونکو وړیا درملنه کړې چې په کې عملیاتونه هم شامل دي.
د بامیان سیمهییز مسوولین وايي، تېر کال په دغه ولایت کې له ښار او ولسوالیو د لسګونو ښځو په ګډون څه باندې۳۰۰ پر نشهیي توکو روږدي کسان راټول شوي وو چې اوس یې درملنه شوې او بېرته له خپلو کورنیو سره یو ځای شوي دي.
۳۲ کلن زکریا چې د خپل عمر څه باندې لس کاله یې په نشو کې تېر کړي او اوس روغ شوی وايي، ټول فکر کوي چې د نشې پرېښودل ناشوني دي، خو داسې نه ده، که قاطع تصمیم وي، هر روږدی کولای شي ان پرته له بستر کېدو یې پرېږدي.
د غور یو شمېر اوسېدونکي وايي چې د غوږونو درد د پیاز په اوبو، ګرمو غوړیو او نورو دودیزو لارو درملنه کوي، خو ډاکټران دغه کار خطرناک بولي او سپارښتنه کوي چې د غوږونه د درد پر مهال باید روغتیايي مرکز ته مراجعه وشي.
د نسایي ولادي متخصصین وايي، ځینې میندې د امېندوارۍ په وخت کې د وینې لوړ فشار پیدا کوي چې د مور او جنین د روغتیا لپاره خطر پېښولای شي او د ځینو نښو په لېدو سره مور باید تر مراقبت لاندې وي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق (یونیسف) استازی وايي، د روان میلادي کال په جنورۍ کې په دغه هېواد کې پر خوارځواکۍ اختیه له پنځو کلونو د کمعمره ۲۱۳ ماشومانو درملنه شوې ده.
د کونړ د عامې روغتیا ریاست وایي، په دغه ولایت کې د یوې موسسې په همکارۍ د شاوخوا ۴۰۰ کسانو د سترګو وړیا درملنه پیل شوه.
غزني ولایت ته د عامې روغتیا وزارت له لوري د ډاکټرانو استول شوې ډلې د شاوخوا ۳۷۰۰ کسانو د سترګو وړیا درملنه کړې ده.
کورنیو چارو وزارت وایي، پر نشهيي توکو د روږدو کسانو پر درملنه په کلني ډول یو میلیارد افغانۍ لګښت راځي او په تېرو څه باندې درېیو کلونو کې د افغانستان په کچه د ۱۳۵ زره روږدو درملنه شوې ده.
د کابل ښار په وزیر محمداکبر خان روغتون کې د ارتوپیدي برخې یوه متخصص پر شکستهبند د ماتو هډوکو درملنه زیان پېښوونکې بولي او له خلکو غواړي چې د هډوکو د سنتي درملنې پر ځای دې روغتیایي مرکزونو ته مراجعه وکړي.
د فراه امنیه قومانداني وايي چې پر نشهيي توکو روږدي څه باندې ۷۰۰ کسان تر درملنې وروسته خپلو کورونو ته واستول شول.
د کورنیو چارو وزارت د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې معینیت وايي چې تېرو درېیو کلونو کې د افغانستان په کچه د ۱۲۲ زره روږدو درملنه شوې او د نشهیي توکو د پروسس ۱۳۵۰ کارخونې له منځه وړل شوې دي.
د دایکنډي روغتیایي مسوولین وایي چې په تېرو دوو کلونو کې د دغه ولایت د روږدو درملنې ۴۰ بستریز روغتون کې د ۴۳۵ کسانو درملنه شوې ده.
د افغانستان د عامې روغتیا وزارت وايي چې د سترګو زرګونه ناروغانو ته د وړیا خدمتونو وړاندې کولو په موخه په لوګر او ننګرهار ولایتونو کې کمپونه جوړیږي.
د کندوز امنیه قومانداني وایي چې په دغه ولایت کې په تېرو دوو کلونو کې د نږدې ۲۰۰۰ روږدو درملنه شوې او له خپلو کورنیو سره یوځای شوي دي.
د بغلان امنیې قوماندانۍ له نشهیي توکو سره د مبارزې مدیریت وايي، په تېرو ۱۸ میاشتو کې یې د پلخمري ښار له واټونو ۳۴۰۰ روږدي ټول کړي او د هغوی درملنه یې کړې ده.
د کندهار امنیه قومانداني وایي، په دغه ولایت کې د معتادینو د درملنې له مرکزه ۳۴۳ کسان له لس میاشتنۍ درملنې وروسته مرخص شول.
ډاکټران پر ژورخفګان د نارینهوو په پرتله د ښځو اخته کېدو کچه لوړه بولي او وایي، که پر وخت د دې ناروغۍ درملنه ونه شي، ښایي د ځانوژنې لامل شي.
ننګرهار کې چارواکي وايي، په تېرو ۴۲ ورځو کې د افغاني سرې مياشتې ټولنې له لوري تورخم کې د څه باندې ۲۴ زره ناروغانو درملنه شوې ده.
