کابل (پژواک، ٢۱ وږی ۹۸): شنونکي د ولسمشرۍ ټاکنو د نوماندانو له خوا ټاکنیزې سرغړونې د اندېښنې وړ ګڼي او له اړوند کمېسیون څخه غواړي چې له قانون ماتونکو سره جدي عمل وکړي څو د ټاکنو مشروعیت تر پوښتنې لاندې رانه شي.
د ټاکنیزو شکایتونو کمېسیون وايي چې تر اوسه د ټاکنیزو سیالیو د بهیر په اړه په یاد کمېسیون کې ۵۳ شکایتونه ثبت شوي او دغه کمېسیون ۷۰ سلنه یادو شکایتونو ته له رسېدو سربېره د ځینو ناثبت شوو سرغړونو په تړاو هم اقدام کړی دی.
د راتلونکو ولسمشرۍ ټاکنو د نوماندۍ لپاره د ولسمشر غني او اجرایيه رییس ډاکتر عبدالله په ګډون ۱۸ کسانو نوم لیکنه کړې وه، خو له دې ډلې زلمي رسول له اشرف غني څخه ملاتړ وکړ او یوه نوماند خپلې ټاکنیزې سیالۍ بندې کړې دي.
ټاکنیزې مبارزې د روان کال د زمري په شپږمه پیل او د تلې میاشتې تر درېیمې به دوام ولري.
سرغړونې:
د ټاکنیزو شکایتونو د کمېسیون د معلوماتو له مخې، ځینو ټاکنیزو ډلو لکه د محمد اشرف غني په مشرۍ (دولت جوړونکی)، د ډاکتر عبدالله په ګډون د «ثبات او همپالنې»، د رحمت الله نبیل په مشرۍ د «امنیت او عدالت» او د فرامرز تمنا په مشرۍ د «تدبیر او پراختیا» د ټاکنیزو سیالیو تر رسمي پیلېدو مخکې سرغړونې کړې دي.
یاد کمېسیون ویلي و، کندهار او زابل ولایتونو ته له دولتي امکاناتو په ګټې اخيستو د محمد اشرف غني سفر او د پروژو پرانیستل، له دولتي امکاناتو څخه په استفاده مزار او شبرغان ښارونو ته د ډاکتر عبدالله سفر، د ټاکنیزو سیالیو لپاره بلخ ولایت ته د رحمت الله نبیل سفر او هرات ته د فرامرز تمنا سفر له ټاکلي وخت وړاندې ټاکنیزې سیالۍ وې.
دغه راز د یوه راپور له مخې، د دغه کمېسیون ارزونې ښيي چې غني په خپلو ټاکنیزو سیالیو کې له دولتي امکاناتو لکه ځایونو، تجهیزاتو او لېږد له وسایلو استفاده کړې او ځینو دولتي کارکوونکو یې هم په ټاکنیزو سیالیو کې ګډون کړی دی. د دغه کمېسیون مسوولینو د صدراعظمۍ او درېیم مرستیال بستونو د ژمنې له امله د «ثبات او همپالنې ټېم »په ټاکنیزو سرغړونو کې شامل ګڼلي دي.
دغه راز هېڅ ټاکنیز ټکټ تر اوسه خپل اړوند مالي راپور نه دی وړاندې کړی.
د یو بل خبر له مخې، د ټاکنو د څار بنسټونو د چنګاښ په ۱۳ مه د یوې خبري ناستې پر مهال د ولسمشرۍ ټاکنو نوماندانو له ټاکلي وخت پر مخکې مبارزو، د یو او بل په سپکاوي او رټلو تورن کړل خو په دې اړه یې جزيیات نه دي ورکړي.
د راپورونو له مخې، د ټاکنو د څار بنسټونو ویلي چې د ولسمشرۍ ټاکنو یو شمېر نوماندان د خپلو پروګرامونو د تشريح پر ځای کنایو ویلو ته مخه کړې.
عبدالله عبدالله د مولانا د شعر د دکلمې پر مهال د ولسمشر غني تېروتنې ته په اشاره ویلي: ((اوس خبره تر شاعرانو هم ورسېده، ځان د مولانا او بیدل میراث دار معرفي کوي. هغو کسانو ته کم احترام دا دی چې شعر یې سم ووايي.))
دغه راز ولسمشر غني تېرو ولسمشرۍ ټاکنو ته په اشاره چې عبدالله یې پایلې نه منلې او پلویان یې واټونو ته راووتل له خپلو سیالانو وغوښتل چې د دولت جوړوونکي ټيم د بریالیتوب په صورت کې واټونو ته راونه وځي او د ټاکنو پایلې ومني.
عکس:
دغه راز د ټاکنیزو سیالیو په لړ کې د هېواد په ځينو سیمو کې د نوماندانو انځورونه هم تخریب شوي دي.
دا په داسې حال کې ده چې د ولسمشرۍ ټاکنو د ټاکنیزو سیالیو د لایحې له مخې، د نوماندانو او د دوی د پلویانو له خوا د نورو نوماندانو په ټاکنیزو چارو کې لاسوهنه، د نوماندانو او پلویانو له خوا یې د نورو نوماندانو د پوسټرو تخریب، له ټاکلي وخت مخکې او وروسته یا د سکوت په دوره کې د ټاکنیزو سیالیو ترسره کول، د ټاکنیزو سیالیو په پروګرامونو کې د دولت کارکوونکو ته د ګډون زمینه برابرول ټاکنیزې سرغړونې بلل کېږي.
دغه راز د لایحې د موادو له مخې، سیاسي ګوندونه او ايتلافونه د ټاکنیزو سیالیو پر مهال له عامه ملکیتونو او شتمنيو استفاده نه شي کولی، مګر داسې مهال چې ټولو نوماندانو ته یو ډول امکانات او اسانتیاوې برابرې شي.
پر ټاکنیزو سرغړونو سترګې پټول او د هغې بدې پایلې:
سیاسي شنونکي او پر ټاکنو د څار بنسټونه وايي چې سرغړونو ته د نه رسېدو په صورت کې د ټاکنو مشروعیت تر پوښتنې لاندې راځي او پایلې به یې د منلو وړ نه وي.
په افغانستان کې د ازادو او عادلانه ټاکنو د موسسې (فیفا) اجرايیوې رییس محمد یوسف رشید وايي، کله چې د نوماندانو سرغړونې نادیده وګڼل شي او پر ټولو یو ډول قانون پلی نه شي او د ټاکنیزو شکایتونو کمېسیون د سرغړونو په برخه کې له خپلو صلاحیتونو استفاده ونه کړي د ټاکنو مشروعیت تر پوښتنې لاندې راځي او پایلې به یې پر ټاکنو د څار بنسټونو او خلکو ته د منلو وړ نه وي.
حقوق پوه ګل الرحمن قاضي هم د ټاکنیزو سرغړونو د ارزونې او هغه ته پر رسېدو د ټینګار ترڅنګ وویل: ((هر څه چې پر باطل پیل شي باطل دي، د دغه وضعیت دوام به د ټاکنو د پایلو د بحراني کېدو لامل شي.))
هغه زیاته کړه، ټاکنیزې سرغړونې په افغانستان کې ډېر مخنیه لري او ترسره شوې سرغړونې د ټاکنو بهیر تر پوښتنې لاندې راولي او هر څوک چې له درغلیو او سرغړونو په ډکو ټاکنو کې بریالی شي، نور نوماندان به یې پایلې ونه مني.
نوموړي دې ته په اشاره چې په اوسنیو شرایطو کې د عمومي، خپلواکو او مستقیمو ټاکنو ترسره کېدو ته زمینه نه ده برابره ټاکنیز کمېسیونونه د قانون د تطبیق په برخه کې په ناغېړۍ تورن کړل.
د افغانستان د حقوق پوهانو د ټولنې مرستیال عبدالسبحان مصباح ورته نظر درلود او ویې ویل: ((که اصول او قانون په ټولیز ډول مراعات نه شي د ټاکنو پایلې به خپل مشروعیت له لاسه ورکړي او د افغانستان خلکو او نړیوالې ټولنې ته به د منلو وړ نه وي.))
غړي
You need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.










