کرونا په فاریاب کې د ښځینه لاسي پلورونکو کار زیانمن کړی

ميمنه(پژواک،۱۱لړم ٩٩): په میمنه ښار کې لاسي پلورونکې وايي چې په هېواد کې د کرونا ناروغۍ له خپرېدو وروسته یې کار او عایدات ډېر کم شوي او ان ځينې ورځې د توکو له پلور پرته کورونو ته ځي، دوی له مسوولینو غواړي چې د یادې ستونزې د حل لپاره اقدام وکړي.

په میمنه ښار کې لسګونه بې سرپرسته او بې وزله ښځې پر واټونو پر لاسي پلور او دوکاندارۍ بوختې دي او له دې لارې ځان او خپلو اولادونو ته یوه مړۍ ډوډۍ پیداکوي.

یادو ښځو له پژواک سره د مرکې پر مهال وویل، د کرونا ویروس له خپرېدو وروسته له ګڼو ستونزو سره مخ شوې، د پلور کچه یې ډېره کمه شوې او ان ځينې شپې په وږې ګېډه ویدې کېږي.

دوی چې هره یوه د پنځه تر لس کسیزې کورنۍ نفقه برابروي وايي، که کرونا ویروس بیا خپور او ښار قرنطین شي دوی به له لوږې مړه شي.

د میمنې ښار اوسېدونکې لیلا وویل، په اووه کسیزه کورنۍ کې دا یوازینی کس دی چې کور ته ګټه راوړي او د خپلو اولادونو د نفقې د پیداکولو لپاره په اوونۍ کې دوه ځله په میمنه ښار کې د کورونو مستعمل توکي پلوري.

هغې زیاته کړه، د کرونا ویروس تر خپرېدو مخکې یې د بازار په هره ورځ تر ۲۰۰ افغانۍ ګټه کوله چې یوه اندازه کچالو، ډوډۍ او بوره یې اخیستل، خو د کرونا له ناروغۍ وروسته یې ډېری ورځې هېڅ توکي نه پلورل کېږي.

نوموړې وویل: (( له کرونا وروسته چې کله قرنطین پای ته ورسېد خلک بې پیسو شول او د پېر پر ځای تر اوسه مستعمل توکي پلوري.))

هغې زیاته کړه، حکومت او موسسې بې سرپرسته او اړمنو کسانو ته توجه نه لري، ټولې مرستې د وکیلانو او ملکانو په واک کې دي چې خپلو دوستانو ته یې ورکوي.

د پنځمې ناحیې اوسېدونکې شاه بي بي چې په میمنه ښار کې لاسي توکي پلوري وویل، مېړه یې ناروغ دی او د کورنۍ د ګټې کس یوازې زه یم.

نوموړې چې د خلکو د کورونو مستعمل توکي پېري او د میمنې ښار په بازار کې یې پلوري وویل، له کرونا ناروغۍ مخکې یې ښه عاید درلود، خو اوس یې ډېری ورځې هېڅ توکي نه پلورل کېږي ځکه د خلکو اقتصاد خراب شوی.

 هغې چې د غرمې ۱۲ بجې له پژواک سره مرکه کوله او د تنګ لاسۍ او کار د نه موجودیت له امله یې ستونی ډک و وویل: ((له سهار راهیسې دې راته حرامه وي چې یوه روپۍ کار مې نه دی کړی، وږې وم هغې ښځې لږ ډوډۍ راکړه ومې خوړله، حیرانه یم نن شپه څه وکړم؟ که د چا کور ته لاړه شم لومړی خو څه نه راکوي او وروسته وايي کرونا یې او کور ته د ننوتلو اجازه نه راکوي.))

دغه سپین سرې مېرمن هم د نورو لاسي پلورونکو ښځو په څېر د حکومت له نه پاملرنې شکایت کوي او وايي، د دولت مرستې تل د زورواکو په واک کې دي او هغوی يې خپل دوستان او د کورنۍ غړي په لېست کې شاملوي، که حکومت په عادلانه توګه مرستې وکړي اړتیا نشته چې په دغه عمر په سړه او ګرمه هوا کې مستعمل توکي وپلورم.

حمیرا چې مستعملې جامې پلوري زیاته کړه، ډېری لاسي پلورنکې کونډې دي، مېړونه یې په جګړو کې وژل شوي او هرې یوې ته له پنځه تر ۱۰ کسیزې کورنۍ سرپرستي ور په غاړه ده او دوی هڅه کوي خپلو اولادونو ته یوه مړۍ حلاله روزي پیدا کړي.

هغې زیاته کړه: ((که دې مېرمنو مېړه یا ملاتړی درلودلای نو هېڅکله به نه وای مجبورې په دې کرونايي شرایطو کې د سړک پر سر مستعمل توکي وپلوري.))

نوموړې له حکومته وغوښتل چې د بې کسه او بې دفاع ښځو لپاره دې لږ تر لږه یو مناسب ځای جوړ کړي څو په دوبي کې د لمر له وړانګو او په ژمي کې د واورې او باران له څاڅکو خوندي وي؛ له دې زیاته هیله نه لري.

د فاریاب ولایت د جنډر مسوولې عزیزې جویا د ښځینه لاسي پلورونکې پر وړاندې شته ستونزې او ننګونې تایید کړې او پژواک ته یې وویل، د کرونا ویروس خپرېدو د هغو ښځو کارونه زیانمن کړي چې پر خیاطۍ، ګلدوزۍ او غالیو اوبدلو بوختې دي.

هغې زیاته کړه، د ښځو وضعیت ډېر خراب دی، د کرونا ویروس د خپرېدو او قرنطین له امله یې ونشو کړای له کورونو بهر شي، خپل تولیدات وپلوري او د تولیداتو لپاره خام مواد برابر کړي.

نوموړې زیاته کړه چې کرونا وژونکې ناروغي ده، بېکاري او بې وزلي یې رامنځته کړې، ډېری خلک د خپل کور یو شمېر وسایل پلوري او خپل ورځيني ضرورتونه پرې پورې کوي، په ورته وخت کې په بازار کې د لاسي پلورنکو ښځو شمېر هم دوه برابره شوی دی.

د ولایت مقام د جنډر مسوولې تایید کړه چې لاسي پلورنکې مارکېټ او مناسب ځای نه لري او د واټونو پر سر په سختو شرایطو کې کار کوي، که څه هم ښاروالۍ د ښځو لپاره مارکېټ جوړ کړی خو په دې اړه چې ولې دغه لاسي پلورنکې هلته نه دي ځای پر ځای شوې معلومات نه لري.

هغې وویل، د جنډر برخه ځانګړې بودیجه نه لري چې د ښځو په ملاتړ یې مصرف کړي. خو دې د کرونا ناروغۍ پر مهال په خپل شخصي لګښت سلګونه ښځو ته پوهاوی ورکړ، ماسک او صابونونه یې پرې ووېشل.

د جنډر مسوولې وویل، د دوی د ستونزو د حل په موخه به له مسوولینو سره خبرې وکړي.

دغه څېړنیز راپور د اروپايي ټولنې په مالي مرسته چمتو شوی دی؛ یوازې پژواک یې د منځپانګې مسوولیت لري او د یادې ټولنې نظر نه څرګندوي.

غړي

You need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.