د ډېټا ژورنالېزم راپورونه

تېره اونۍ، کابل او تاشکند د «ترجیحي سوداګرۍ» هوکړه وکړه، له مرستندویانو وغوښتل شول چې له بهره راستنېدونکو افغانانو ته د سرپناه جوړولو برخه کې مرستې وکړي او یوه روسي چارواکي په افغانستان کې د داعش فعالیت د ډېرېدو ادعا وکړه، خو اسلامي امارت رد کړه.

تېره اونۍ، د ترک دولتونو سازمان په افغانستان کې د ټولګډون حکومت د جوړېدو غوښتنه وکړه، ایران د څلور میلیون افغان کډوالو ایستلو ته ضرب‌الاجل وټاکه، مسکو وویل، افغانستان کې «ترهګرې ډلې» ګواښ دي خو ا.ا وايي، هيڅوک دې له افغانستانه د خطر تشویش نه کوي.

تېره اونۍ، افغان چارواکو په روسیه، چین، ایران او ازبکستان کې په شپږو نړۍوالو ناستو کې برخه واخیسته، نړۍوال بانک په افغانستان کې د خپلو پاتې پورونو د ورکړې لړۍ پیل کړه، د کړکېچ نړۍوالې ډلې د افغان کډوالو په زور ایستل او یواېن‌اېچ‌سي‌ار په دې برخه کې د نړۍوالو مرستو کمښت اندېښمنوونکي وبلل.

تېره اونۍ، یو شمېر پخوانیو بریتانوي سرتېرو افغانستان کې پر جنګي جرمونو اعتراف وکړ، افغان چارواکو د کازان ۱۶م نړۍوال اقتصادي فورم کې د ګډون ترڅنګ، تاجیکستان او اوزبېکستان ته سفرونه وکړل او مسکو وویل چې کابل ورته سفیر معرفي کړی او دوی یې پر ارزونه لګیا دي.

تېره اونۍ، اوای‌سي د افغان کډوالو پر جبري ایستلو اندېښنه وښوده، افغان چارواکو وویل چې د افغانستان او روسیې ترمنځ د اقتصادي همکاریو د پراختیا طرحه جوړېږي او یوناما د افغانستان د رسنیو د ملاتړ غوښتنه وکړه.

تېره اونۍ، درېیو هېوادونو له افغانستان سره نږدې ۴.۴ میلیون ډالره مرسته اعلان کړه، افغان چارواکو قطر، ایران او اوزبېکستان ته سفرونه لرل او ملګرو ملتونو د یوې نظرپوښتنې له مخې وویل چې افغانستان کې بېلابېلو برخو ته د ښځو لاسرسی محدود شوی، خو ا.ا دا څرګندونی بې‌بنسټه وبللې.

تېره اونۍ، روسیې د افغانستان استازي ته د کازان په اقتصادي فورم کې د ګډون بلنه ورکړه، قزاقستان د تورغونډۍ – هرات اوسپنې پټلۍ پروژه کې د ۵۰۰ میلیون ډالرو پانګونې خبر ورکړی او کابل وویل چې مسکو ته د سفیر په کچه ډیپلومات معرفي کوي.

تېره اونۍ، روسیې ا.ا د ممنوعه ډلو له نوملړه وایست او په داسې حال کې د اسلام‌اباد پلاوی کابل ته راغی او له کابله یو پلاوی اسلام‌اباد ته ولاړ چې پاکستان په زور د افغان کډوالو ایستل پیل کړي او بېلابېلو لوریو پر دې چاره نیوکې کړې دي.

تېره اونۍ، بريتانیا ویلي‌ چې هڅه کوي افغانستان یو ځل بیا د م.م اجنډا په سر کې ځای ومومي، بېلابېلو سرچینو له پاکستانه وغوښتل چې د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ ودروي او دغه راز ا.ا د یوناما د څرګندونو په غبرګون کې ویلي، ځيني استخباراتي سازمانونه د عامه ذهنونو د مغشوشولو هڅه کوي.

تېره اونۍ، د روسیې لویې څارنوالۍ له سترې محکمې وغوښتل چې د «طالبانو» نوم له تور نوملړه لرې کړي، تاشکند د افغانستان د پرمختګ لپاره د ګاونډیو پر همکارۍ ټینګار وکړ او افغان چارواکو وویل چې نړۍ دې له ا.ا سره د مثبتو سیاسي او اقتصادي تعاملاتو لپاره لار هواره کړي.

تېره اونۍ، د کورنیو چارو وزارت سرپرست او نورو امنیتي چارواکو د ا.ا له مشرتابه سره وکتل، امریکا د خلیفه سراج‌الدین حقاني په ګډون ا.ا پر درېیو چارواکو اېښودل شوې جایزې لغوه کړې او بېلابېلو نړۍوالو بنسټو افغانستان کې تر شپږم ټولګي پورته د نجونو زده‌کړو ځنډېدو پر دوام اندېښنه وښوده.  

تېره اونۍ، ځینو نړۍوالو بنسټونو په افغانستان کې د ښځو د حقونو په اړه اندېښنه څرګنده کړه خو اسلامي امارت دا ادعاوې ناسمې وبللې، د یوناما مشرې ویلي، دا په اسلامي امارت پورې اړه لري چې له نړۍوالې ټولنې سره د تعامل پر لور ګامونه اخلي که نه؟ خو کابل ټینګار کړی چې له نړۍوالې ټولنې سره د تعامل په برخه کې یې خپل مسوولیت ادا کړی دی.