د ملګرو ملتونو له ماشومانو د ملاتړ صندوق/ UNICEF په غزني کې له ۱۰۰ روغتیايي مرکزونو سره د ۲۰ میلیونه افغانیو په ارزښت او د زابل له ۴۷ روغتیايي مرکزونو سره د ۶ میلیونه افغانیو په ارزښت د طبي او غېر طبي وسایلو مرسته وکړه.
په افغانستان کې د کرونا پېښې ډېرې شوې او په تېرو شلو ورځو کې یې له امله ۲۶ کسان مړه شوي، خو په خلکو کې له دې ناروغۍ وېره کمه شوې او د مخنیوي لپاره یې اړینې لارښوونې په پام کې نه نیسي.
د لوګر په مرکز او ولسوالیو کې د دولتي روغتونونو مسوولین وايي، دغو روغتونونو ته د ناروغانو ورتګ د پخوا په پرتله دوه برابره ډېر شوی دی.
ترکيې د افغانستان د خوړو او درملو له ملي ادارې سره د ظرفیت جوړونې، لابراتوارونو، تخنیکي او ماليزيا ورسره په تخنيکي برخو کې د مرستو ژمنه کړې ده. د افغانستان د خوړو او درملو ملي…
په بلخ کې د سویډن کمېټې مسوولین وایي، سږ کال په دغه ولایت کې د دوی د اورتوپيدي او معلولینو د درملنې مرکز ته ۹زره کسانو مراجعه کړې چې د تېرو کلونو په پرتله ډېروالی ښيي.
د فراه د عامې روغتيا ریاست وايي، په تېره یوه میاشت کې په دغه ولایت کې ۵۴۰ پر خوارځواکۍ اخته ماشومان په روغتونونو کې بستر شوي دي.
د اروزګان د دهراوود ولسوالۍ په جوی نو سیمه کې د متحده عربي اماراتو له خوا د ۱۲ میلیون افغانیو په لګښت د یوه روغتیايي مرکز جوړولو چارې بشپړې شوې.
د ننګرهار د عامې روغتيا رياست وايي، د دغه ولايت اړوند تورخم ښارګوټي کې هېواد ته د ساري ناروغيو له راتلو د مخنيوي لپاره د سکرينینګ مرکز جوړوي.
په کندهار کې د غواګانو د پوستکي ویروسي ناروغي (لمپي سکن) په چټکۍ د خپرېدو په حال کې ده او تر دې مهاله ۱۵زره غواګانې پر دې ناروغۍ اخته شوې چې له ۱۲۰۰ ډېرې ورڅخه مړې شوې دي.
په غور کې یو شمېر روږدي کسان په داسې حال کې د درملنې غوښتنه کوي چې د دغه ولایت د روږدو د درملنې روغتون د بستر څانګه غېرفعاله ده؛ خو مسوولین د دغې څانګې د فعالولو لپاره د هڅو د پيل خبر ورکوي.
په غزني کې د څارویو د پوستکي ویروسي ناروغۍ (لمپي سکن) سلګونه غواګانې مړې کړې او زرګونه نورې پر دغې ناروغۍ د اخته کېدو له ګواښ سره مخ دي.
د هرات یو شمېر اوسېدونکي ادعا کوي چې په ښار کې ځیني درملتونونه بېکیفیته او تاریختېر درمل پلوري چې نه یوازې د ناروغانو لپاره کومه ګټه نه لري بلکې برعکس جانبي عوارض هم لري.
په افغانستان کې د ايران سفارت مرستيال ننګرهار ته د سفر پر مهال ژمنه کړې چې په دغه ولایت کې د «شکرې» ناروغۍ درملنې معياري روغتون جوړوي. چارواکي وايي، د ايران سفارت مرستيال سيد حسن…
د بغلان روغتیايي چارواکي وايي، په دغه ولایت کې د نسناستې ناروغي ډېره شوې او په تېرو دوو میاشتو کې پر دې ناروغۍ اخته ۲۲۰۰ کسان د درملنې لپاره ولایتي روغتون ته ور وړل شوي دي.
د ننګرهار روغتیایي مسوولين وایي، په دغه ولايت کې يې د شري ناروغۍ د مخنيوي او کنټرول په موخه د واکسين کمپاين پيل کړى دی.
د ننګرهار ولايت د امنيه قوماندانۍ او عامې روغتيا رياست له لوري په جلال اباد ښار کې د روږدو کسانو د راټولولو او درملنې کمپاين پيل شو.
د اروزګان روغتیايي چارواکو نن هغه څلور ټڼه تاریخ تېر او بېکیفیته درمل وسوځول.
په غور ولایت کې یو شمېر ناروغان او ناروغ لرونکي په داسې حال کې په ولایتي روغتون کې د ښځينه ډاکټرانو له کمښته شکایت کوي چې مسوولین د دې ستونزې د منلو ترڅنګ وايي، هڅې روانې دي څو په دغه روغتون کې ډېرې ښځينه متخصصینې وګومارل شي.
ځینو رسنیو خبر ورکړی چې د «بایونټیک» واکسین نورو ته د کرونا ویروس د لېږد ۹۰ سلنه او د دې ناروغۍ له امله د مړینې ۹۸ سلنه مخنیوی کړی دی؛ خو د طب برخې پوهانو د دغو څېړنو پایلې رد کړې او ویلي یې دي چې د واکسین اغېزې مختلفو سیمو ته په کتو، توپیر لري.
د افغانستان طبی شورا وایي، تېر یو کال کې یې د طب پوهنځیو له نویو فارغ شویو ۴۷۹۸ ډاکټرانو د (Exit Exam) ازموینه اخیستې چې له همدې درکه یې ۲،۳ میلیونه افغانۍ عواید ترلاسه کړي دي.
د عامې روغتیا وزارت وایي، له دې وروسته هیڅوک حق نه لري چې په خپل سر خپل یا د نورو د بدن غړي وپلوري.
د فاریاب روغتیايي مسوولین په داسې حال کې چې د کرونا مثبتو پېښو له زیاتوالي خبر ورکوي، د دغه ولایت ځیني اوسېدونکي دا ناروغي جدي نه ګڼي او یو تبلیغ یې بولي.
د افغانستان د عامې روغتیا وزارت په داسې حال کې د «بیزو تڼاکې» له ناروغۍ سره د مبارزې لپاره د لازم چمتووالي خبره کوي چې د روغتیا نړۍوال سازمان، په بېلابېلو هېوادونو کې د دغې ناروغۍ د مثبتو پېښو د ثبتېدو له امله، بېړنی روغتیايي حالت اعلان کړی دی.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ اداره/ UNICEF په اروزګان کې لسګونه قابلې په عصري بڼه روزي او وروسته یې په روغتیايي مرکزونو کې د مور او ماشوم د ژوند خوندیتوب په موخه پر دندو ګوماري.
