کابل (پژواک، ٢۵ مرغومی ٩٧): د پژواک خبري اژانس معلومات ښيي چې سولې د عالي شورا د ۷۲ کسانو د دسترخوان، د کارکوونکو معاش او د تېلو میاشتنى لګښت په ټولیز ډول شاوخوا ۲۶ میلیون افغانیو ته رسېږي.
د سولې شاوخوا ۷۰ کسیزه عالي شورا په ۱۳۸۹ کال کې د مخکيني ولسمشر حامد کرزي له خوا له طالبانو سره د خبرو لپاره جوړ شوې ده. دغه شورا ډېر لګښت کړی، خو تر اوسه هم سوله نه ده راغلې او جنګ د پخوا په پرتله څو برابر خونړی شوی دی.
د دغې شورا ډېر زیات لګښتونه تر اوسه هم دوام لري او یادو میاشتنیو لګښتونو ته په پام د دې شورا یواځې د یادو درېیو برخو کلنی لګښت له ۳۰۰ میلیون افغانیو ډېر دی.
د دسترخوان پیسې
د سولې عالي شورا د روان کال د تلې میاشتې د استحقاق د لګښت جدول چې پژواک خبري اژانس هم ترلاسه کړی، ښيي چې د سولې د عالي شورا د رییس، مرستیالانو، د دارالانشاء رییس، غړو او اجرائیه پلاوي په ګډون د دې شورا ۷۲ غړو ته هره میاشت له ۷.۱ میلیون ډېرې افغانۍ د دسترخوان په نوم ورکول کېږي.
په یاده میاشت کې د دسترخوان په نوم تر ټولو زیاتې پیسې د سولې د عالي شورا رییس محمد کریم خلیلي او د دغې شورا د دارالانشاء رییس مخکيني مشر محمد اکرم خپلواک ترلاسه کړې دي.
د یادونې وړه ده چې د روان کال د لیندۍ په ۱۸مه محمد عمر داوودزی د خپلواک پر ځای د سولې د عالي شورا د دارالانشاء د مشر په توګه وټاکل شو.
د شورا د رییس د دسترخوان پیسې ۴۷۸زره او د دارالانشاء د مخکيني مشر نږدې ۴۵۸زره افغانۍ کېږي.
د دسترخوان په نوم تر ټولو کمې پيسې (٤١٠٠٠) افغانۍ د دغه شورا ۴۳ غړي اخلي.
د اقتصادي چارو کارپوه او د پوهنتون استاد سیف الدین سیحون د دسترخوان په نوم د سولې عالي شورا غړو په ځانګړې توګه د دې شورا رییس او د دارالانشاء رییس ته دومره ډېرې پيسې ورکول بې انصافي ګڼي او وايي، د نظام دننه د دا ډول امتیازونو ورکول د بنسټ جوړېدو لپاره ډېره خطرناک او مضر تمامېږي.
د هغه په خبره، د سولې عالي شورا ته د دغه ډول امتیازاتو ورکول په هغو بنسټونو پورې تړاو لري چې د شورا بودیجه ورکوي.
دى زياتوي، د پیسو دغه ورکوونکی بنسټ باید ځواب ورکړي چې د کوم معیار له مخې یې دومره ډېر لګښت د سولې عالي شورا ته ځانګړی کړی دی.
د سولې د عالي شورا لګښت د بهرنیو ملاتړ کوونکو له خوا ورکول کېږي.
«د دا ډول پیسو اخیستل شرم دی»
د کابل د کارته نو اوسېدونکي محمد مسیح د یادې شورا د چارواکو د دسترخوان د لګښت په اړه وویل: "د افغانستان زیاتره وګړې د بېوزلۍ له کرښې ټيټ ژوند کوي، د دغو چارواکو لپاره شرم دی چې هره میاشت د دسترخوان د لګښت په نوم شاوخوا نیم میلیون افغانۍ اخلي، په داسې حال کې چې زیاتره هېوادوال یې د خوراک لپاره وچه ډوډۍ نه لري."
د یوه راپور په اساس، ۴۰ سلنه افغانان د بېوزلې له کرښې لاندې ژوند کوي.
د هغه په خبره، کله چې د سولې د عالي شورا یواځې رییس شاوخوا ۵۰۰زره افغانۍ د دسترخوان په نوم اخلي، دغه خلک او هېواد به هېڅکله سوله و نه ګوري.
هغه د شورا غړو ته د دسترخوان په نوم د دومره ډېرو پیسو په ورکولو د سختې نیوکې تر څنګ زیاته کړه، په افغانستان کې ټول امکانات او امتیازونه یواځې یوې مشخصې کړۍ ته ځانګړي شوي او حکومت له نورو خلکو څخه د وچو لرګیو په ډول استفاده کوي.
د کارکوونکو میاشتنۍ تنخوا
د میاشتني معاشونو د سند کاپي چې پژواک ترلاسه کړې، ښيي چې له رییس، پنځو مرستیالانو، د اجرائیه پلاوي له اتو غړو پرته د دې شورا د نږدې ۵۰۰ کارکوونکو کلني معاشونه له ۲۶۱ میلیون افغانیو ډېرېږي.
دا په داسې حال کې ده چې د یادې شورا د یوې سرچینې د معلوماتو له مخې، د سولې د عالي شورا رییس، پنځه مرستیالان، د شورا د اجرائیه پلاوي ۱۸ غړي او د شورا دوه مهم غړي د دسترخوان پر پیسو سربېره معاش هم لري، خو د شورا نورو غړو ته معاش نه ورکول کېږي.
یاده سرچینه د رییس، پنځو مرستیالانو، د اجرائیه پلاوي ۱۸ غړي او د دې شورا د دوو مهمو غړو د معاشونو په اړه کره معلومات نه لري، خو ویې ویل، د وزیرانو او معینانو معادل معاشونه لري.
هغه زیاته کړه، د سولې شورا د اجرائیه پلاوي ځينې غړي د شورا پر معاش او امتیازاتو سربېره له شورا بهر د دولت په چوکاټ کې نورې دندې هم لري او له هغې لارې هم معاش ترلاسه کوي.
د پژواک د ترلاسه شوو معلوماتو له مخې، د شورا د شاوخوا ۵۰۰ غړو تر ټولو لوړ معاش ۲۱۳ زره افغانۍ او تر ټولو کم یې نږدې ۱۸۰۰۰ افغانۍ دی. د یادونې وړ ده چې یواځې یو کس په شورا کې شاوخوا ۱۴۰۰۰ افغانۍ معاش لري.
دا په داسې حال کې ده چې د معلوماتو له مخې، د دولت د شپږمې رتبې د مامور تر ټولو کم معاش له ۶۴۰۰ څخه تر ۷۵۰۰ افغانۍ دی، خو د سولې د عالي شورا د صفاکار معاش ۱۸ زره افغانۍ دی.
د دا ډول زیاتو معاشونو ورکول او د شاوخوا زر ټيټ رتبه مامورینو د معاش معادل پیسې په داسې حال کې د سولې د عالي شورا د دسترخوان لګښت کېږي چې په افغانستان کې همدا اوس د لوستو کسانو په ګډون شاوخوا ۴۰ سلنه خلک بېکاره دي او که د دا ډول ډېرو لګښتونو مخنیوی وشي، په همدې پیسو ډېرو بېکاره او پر شرایطو برابرو کسانو ته د کار زمینه برابريږي.
د اقتصادي چارو کارپوه سیف الدین جیحون دې مسایلو ته په اشارې وویل، ډېر زیات او ناعادلانه معاشونه نه یواځې د سولې عالي شورا کارکوونکو ته ورکول کېږي، بلکې په ولسمشری مقام، اجرائیه ریاست او څو نورو دولتي بنسټونو کې د مشاورینو او نورو په نوم ورکول کېږي.
هغه وویل، د معاشونو وېش ډېر ناعادلانه دی او حکومت نه دی توانېدلی چې د معاشونو د ورکړې لپاره ټاکلی معیار وټاکي.
د ده په خبره، د لوړپوړو چارواکو د معاشونو او امتیازاتو د وېش لپاره معیارونه نشته او هر کس ته له ولسمشر او بهرنیانو سره د روابطو په اساس امتیازات ورکول کېږي.
هغه زیاته کړه، حکومت او ملاتړ کوونکي اړ دي چې یو ځل د سولې په نوم کېدونکي لګښتونه وارزوي چې ایا دا لګښتونه ګټور دي کنه؟
سیحون وویل، په هغه صورت کې چې په دې شورا کې لګښتونه هېڅ اغېز نه لري، باید د سولې عالي شورا دروازه وتړل شي او له دغو امکاناتو په نورو برخو کې استفاده شي.
د ده په باور، په هېواد کې د سولې راتلو ته د دې شورا د نه لېوالتیا او کمزورۍ له امله د سولې کيلي د ګاونډیو، د سیمې او نړۍ د هېوادونو لاس ته لوېدلې او د دغه بنسټ رول سمبوليک شوی دی.
غړيYou need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.
