ایبک (پژواک، ۲۴ غویی ۱۴۰۰): په سمنګان کې وچکالۍ ځمکوال او مالداران له ستونزو سره مخ کړي؛ ځکه په للمي ځمکو کې د غنمو څلوېښت سلنه کښت له منځه تللی او د څرځایونو وچېدو له امله د وښو بیه هم ۳۰ سلنه لوړه شوې ده.
د سمنګان د کرنې، مالدارۍ او اوبو لګونې رییس محمد رحمان وویل چې کروندګرو سږ کال د دغه ولایت په مرکز او ولسوالیو کې پر لس زره هکتاره اوبیزې او ۸۰زره هکتاره للمي ځمکه غنم کرلي دي.
خو څرګنده یې کړه چې د لازمو بارانونو نه اورېدو له امله په للمي ځمکو کې د غنمو کښت ۴۰ سلنه له منځه تللی دی.
په ورته مهال، د دغه ولایت د کرنې ریاست د مالدارۍ عمومي مدیر اکرام الدین محمودي وویل چې په سمنګان کې د وچکالۍ له امله شاوخوا دوه اعشاریه دوه میلیونه څاروي اغېزمن شوي او د وښو له کمښت سره مخ دي؛ ځکه د کب او وري په میاشتو کې د بارانونو نه اورېدو له امله څلوېښت سلنه څرځایونه له منځه تللي دي.
هغه په دغه ولایت کې د څرځایونو مساحت له ۸۷۹ هکتاره ډېر وښود او زیاته یې کړه چې د بوټو او څرځایونو د وچېدو له امله په یاد ولایت کې د وښو بیه شاوخوا ۳۰ سلنه لوړه شوې ده.
محمودي د بېلګې په توګه زیاته کړه یو پسه چې مخکې به په لس زره افغانۍ پلورل کېده، دا مهال په اووه زره افغانۍ پلورل کېږي.
څاروي لرونکي او کروندګر هم د اوبو له کمښت او څارویو لپاره یې د وښو له نه شتونه شکایت کوي.
د یاد ولایت په حضرت سلطان ولسوالۍ کې څاروي لرونکي حاجي عبدالرحمن وویل چې سمنګان د کال په مختلفو فصلونو کې د مناسبو او ګرمو او سړو ځایونو په لرلو سره د څارویو د ودې لپاره یو مناسب ولایت دی چې خلک یې له همدې امله له پخوا څخه د څارویو ساتنه کوي.
هغه زیاته کړه: «شپږ سوه وزې او پسونه لرم، خو د حضرت سلطان په څرځایونو کې واښه لږ دي او پسونه ښه نه مړېږي، هغه ځایونه چې د باران اوبه په کې راټولېږي، د باران نه اورېدو له امله اوبه نه لري چې له امله یې له یوې ماشتې راهیسې خپلو څارویو ته په ټانکرونو کې د څښاک اوبه راوړو.»
د سمنګان د مرکز ایبک د قره شباق د بزکشي کلي اوسېدونکي معلم عبدالجبار وویل: «لازم بارانونه ونه شول، د دښتو واښه ژېړ شول، کښت هم له منځه لاړ، د څارویو بیه هم د تېر کال په پرتله ټیټه شوې او هېڅوک یې نه اخلي، څاروي چاغ شوي هم نه دي.»
د حضرت سلطان ولسوالۍ د فقلاني کلي اوسېدونکي روزي قل په ۳۰ جریبه للمه ځمکه کې ۶۰ منه غنم کرلي وو؛ خو ډېری یې د باران نه اورېدو له امله وچ شوي دي.
دغه راز د فاریاب ولایت د قیصار ولسوالۍ اوسېدونکي حبیب الله چې یو شمېر څاروي یې د پلور لپاره د ایبک ښار مالبازار منډوي ته راوستلي، وویل: «باران ونه شو، څرځایونه وچ دي، پسونه نه مړېږي، اړ شوم او نن مې خپلې ۹۰ وزې له فاریابه د سمنګان منډوي ته راوستې چې خرڅې یې کړم، خو دلته هم څوک څاروي نه اخلي.»
حبیب د خپلو څارویو وضعیت ته اندېښمن دی او له دولت او مرسته کوونکو موسسو غواړي چې له څاروي لرونکو سره د هغوی د وښو په برخه کې مرسته وکړي.
د سږ کال وچکالۍ، د سمنګان سربېره د هېواد ډېری ولایتونه اغېزمن کړي دي.
