<p>کابل (پژواک، ۱۸ لړم ۹۹): د مالیې وزارت د راتلونکي کال ۴۵۲ میلیارده افغانۍ بودجه مشرانو جرګې ته وړاندې کړه او ویلي یې دي چې د هغې له نیمایي لږ برخه په داسې حال کې له کورنیو عوایدو تمویلیږي چې د ګمرکونو ۴۰ سلنه عواید د فساد له امله ضایع کېږي.</p>
<p>د قانون له مخې، د بودجې مسوده لومړی د مشورې او تایید لپاره مشرانو جرګې ته او وروسته د تصویب لپاره ولسي جرګې ته استول کېږي. د افغانستان مالي کال د مرغومي میاشتې له لومړۍ نېتې پیلیږي.</p>
<p>د مالیې وزارت سرپرست عبدالهادي ارغندیوال نن د مشرانو جرګې په ناسته کې د ۱۴۰۰ هجري لمریز کال د بودجې د مسودې په اړه د معلوماتو وړاندې کولو پر مهال وویل چې په یاده مسوده کې ۲۹۶ میلیارده افغانۍ عادي او ۱۵۶ میلیارده افغانۍ پراختیایي بودجه شامله ده.</p>
<p>د ارغندیوال د معلوماتو له مخې، د راتلونکي کال ټوله (عادي او پراختیایي) بودجه له داخلي عوایدو او پاتې نوره د پیسو د نړیوال صندوق د پور په ګډون له بهرنیو سرچینو تمویلیږي.</p>
<p>هغه زیاته کړه چې ۷۳ سلنه عادي او لس سلنه پراختیایی بودجه له کورنیو عوایدو او پاتې نوره د نړیوالې ټولنې له مرستو تمویلیږي؛ خو که کورني عواید په سم ډول مدیریت شي، افغانستان کولای شي تر څو نورو کلونو خپله عادي بودجه له داخلي عواید تمویل کړي.</p>
<p>هغه وویل چې د هېواد څلوېښت سلنه ګمرکي عواید د فساد له امله ضایع کېږي؛ خو د فساد مخنیوي لپاره هڅې روانې دي.</p>
<p>نوموړي زیاته کړه چې د ډېرو عوایدو د راټولولو او فساد څخه د مخنیوي په موخه، د ګمرګونو لپاره پنځه کاله مخکې تلې پېرل شوې وې؛ خو تر دې دمه دا تلې چې کولای شي د عوایدو په لوړوالي کې له حکومت سره مرسته وکړي، نه دي لګول شوې؛ خو دا مهال د هغو پر نصبولو کار روان دی. دغه راز هغه زیاته کړه چې د فساد د مخنیوي لپاره به په ګمرکونو کې سکېنر هم ولګول شي.</p>
<p>ارغندیوال د خپلو خبرو په لړ کې یادونه وکړه: «که د عوایدو د راټولولو په برخه کې هڅه وشي، موږ به اړه نه شو څو د خپلې عادي بودجې د تمویل لپاره بل ته لاس اوږد کړو، موږ یوازې د کانونو په ایستلو سره کولای شو خپله ملي بودیجه تمویل کړو.»</p>
<p>د ارغندیوال په وینا، د بودجې مسوده چې د کابینې له خوا هم تصویب شوې، د مالي اړتیاوو له مخې جوړه شوې ده.</p>
<p>د مالیې سرپرست وزیر وویل چې د راتلونکي کال لپاره د بودجې په طرحه کې؛ د هېواد د اوبو د سرچینو مدیریت، په ۴۳ بندونو، کانونو، په عدلي او قضایي برخو کې د کارکوونکو او د هغو په ساختماني چارو کې د ظرفیت پر لوړولو کار کول لومړيتوبونه دي، په کال کې لس میلیونه وګړو ته د برېښنایي پېژندپاڼو وېش، د زیربناوو، چاپېریال، کرنې او مالدارۍ او د نورم او ستندرد لپاره د اړتیا وړ وسايل ورکړل شوي دي.</p>
<p>هغه د جزيیاتو له وړاندې کولو وروسته په رسمي ډول د بودجې سند د مشرانو جرګې رییس فضل هادي مسلم یار ته وسپاره او د جرګې له غړو یې وغوښتل چې یاده مسوده وڅېړي او په هغه صورت کې چې نورو جزيیاتو ته اړتیا وي، د مالیې وزارت رهبري باید ځواب ووایي.</p>
<p>د مشرانو جرګې رییس وویل چې دغه جرګه به په اساسي قانون کې د ټاکل شوي (پنځلس ورځني) وخت په پام کې نیولو سره د بویجې سند څېړي او په هغه کې د نظریاتو له ځای پر ځای کولو وروسته به یې تایید کړي.</p>
