کابل (پژواک، ۱۳ سلواغه ۹۹): د «سولې طرحه یا موقت حکومت» اړوند د ولسي جرګې د رییس په پرونیو خبرو د جرګې په نننې ناسته کې بحث وشو، خو د جرګې رییس وویل چې نوموړی د اوسني نظام او ملي شورا د ساتنې ملاتړ کړی دی.
د ولسي جرګې رییس میر رحمان رحماني تېره ورځ د ولسي جرګې د سولې د ۲۱ کسیز پلاوي د موجودیت پر مهال ویلي: ((هغه طرحه چې ویل ګېږي امریکایانو او طالبانو یې د سولې حکومت یا موقت حکومت لپاره وړاندیز کړی او موږ تر لاسه کړې، دا چې د اوسني نظام او ملي شورا د بقا په اړه په هغه طرحه کې یادونه شوې نو موږ یې ملاتړ کوو. خو په وړاندیز شوې طرحه کې ډېرې ستونزې شته چې په اړه یې باید خبرې وشي او پر یوه جامع طرحه چې د ټولو خلکو، ملي شورا او نړیوالې ټولنې لپاره د منلو وړ وي باید کار وشي.))
امریکا تر اوسه د دغه ډول طرحې په اړه څه نه دي ویلي، خو له دې مخکې یې ویلي چې د حکومت د څرنګوالي اړوند مسایل د افغانستان په خلکو پورې اړه لري.
د افغان دولت او طالبانو مرکچي پلاوو هم ویلي چې تر اوسه یې د موقت حکومت په تړاو خبرې نه دي کړې.
د رحماني پرونۍ څرګندونې د جرګې په نننۍ ناسته کې له مثبت او منفي غبرګونونو سره مخ شوې.
په ولسي جرګه کې د پکتیا د خکلو استازي نصیب مقبل رحماني ته په خطاب وویل: ((دا ستاسو شخصي نظر دی، د موقت حکومت جوړېدل د افغانانو درد نه دوا کوي.))
نوموړي د موقت حکومت ملاتړ د قانون خلاف او د ټولو اصولو تر پښو لاندې کول وبلل او زیاته یې کړه، د ولسي جرګې د سولې پلاوی باید لغوه شي، ځکه دغه پلاوی د طرحې د جوړېدو لپاره جوړ شوی و نه د تصمیم نیونې لپاره.
په جرګه کې د کندهار د خلکو استازي ګل احمد کمین وویل: ((موږ ځکه د سولې پلاوي جوړېدو ته رایه ورکړه چې په طرحه کار وکړي، نه دا چې د تالار له مشورې پرته د سولې بهیر په اړه تصمیم ونیول شي.))
هغه زیاته کړه، د ولسي جرګې له ادرسه چې د اوسني نظام یوه برخه ده د موقت حکومت د جوړېدو طرحې چې یوه بهرنۍ برنامه ده په تړاو بیا غږ پورته نه شي.
په جرګه کې د سمنګان د خلکو استازي ضیاءالدین ضیاء د جرګې د ځینو غړو څرګندونو ته په اشاره ادعا وکړه چې د ملي امنیت شورا ځینو وکیلانو ته د پیسو ژمنې ورکړې چې د طرحې په اړه د رحماني له څرګندونو سره مخالفت وکړي.
هغه زیاته کړه، دغې جرګې له جمهوریت دفاع کړې او کوي یې، خو هېڅکله له «غني، بي بي ګل، فضلي او محب» څخه ملاتړ نه کوي.
په ولسي جرګه کې د کونړ د خلکو استازې وږمې صافۍ چې د جرګې د سولې پلاوي غړیتوب هم لري د جرګې غړو ته په خطاب وویل: ((احساساتي کېږی مه! زه تېره ورځ د جرګې په ناسته کې حاضره وم، زه له هېڅ اړخه له رحماني سره مشترک لید نه لرم خو نوموړي له موقت حکومت ملاتړ نه دی کړی، احساسات موږ هېڅ ځای ته نه رسوي، موږ وطن پلورونکي نه یو او نه غواړو چې اوسنی نظام او لاسته راوړنې قرباني شي.))
په ولسي جرګه کې د کابل د خلکو استازي خان اغا رضايي د جرګې غړو ته په خطاب وویل: ((د مهربانۍ له مخې د خپلو خلکو لپاره غږ پورته کړئ نه د کسانو لپاره، هره روځ له ۵۰ تر ۷۰ نظامي منسوبین وژل کېږي، هېڅوک د سولې بهیر د سبوتاژ حق نه لري، د سولې بهیر یو ملي بهیر دی.))
د ولسي جرګې رییس میر رحمان رحماني وویل: ((تېره ورځ نه کنفرانس و او نه هم کمېسیون جوړ شوی، د سولې بهیر په اړه له دوو ورځو خبرو وروسته یو لېست راته راغی چې ځینو وړاندیز کړی و چې د جرګې د سولې پلاوی جوړ شي، هغه مې رایو ته کېښود او تالار رایه ورکړه.))
هغه زیاته کړه: ((ما د هغې طرحې ملاتړ وکړ چې د نظام او ملي شورا د بقا سبب کېږي، ان ومې ویل چې دغه طرحه ستونزې لري او باید داسې طرحه جوړه شي چې د ټولو قشرونو قناعت ترلاسه کړي.))
د رحماني په خبره، ده د نظام او ملي شورا د بقا ملاتړ کړی او هېڅکله یې د موقت حکومت هرکلی نه دی کړی.
نوموړي د جرګې غړو ته په خطاب وویل: ((که تاسو د ولسي جرګې د سولې پلاوي په ترکیب کې د ځينو کسانو د شمولیت غوښتونکي وئ، مجلس مخکې هم تصمیم نیولی او یو ځل بیا به هم تصمیم ونیسي چې د پلاوي په ترکیب کې بدلون رامنځته شي.))
د رحماني له څرګندونو وروسته ځینو وکیلانو شور ماشور وکړ او ناسته له ۱۵ دقیقو ډېره سري شوه، خو بیا وروسته بېرته پیل شوه.
وروسته د جرګې ځینو غړو د یاد پلاوي د لغوه کېدو غوښتنه وکړه ځو ځينو وویل، د یاد پلاوي د جوړېدو په اړه جرګې پرېکړه کړې او د لغوه کېدو لپاره یې باید د جرګې دوه ثلثه غړي رایه ورکړي.
د جرګې رییس د وکیلانو له څرګندونو وروسته وویل، پلاوی خپل کار ته دوام ورکوي او د ولایتونو استازي دې په خپل منځ کې خبرې وکړې او له هر ولایته دې د پلاوي غړیتوب ته یو کس معرفي کړي.
د جرګې له نننۍ ناستې وروسته شاوخوا ۲۰ وکیلانو د ملي شورا په انګړ کې له خبریالانو سره خبرې وکړې.
په ولسي جرګه کې د خوست د خلکو استازي کمال ناصر اصولي د نورو وکیلانو په استازیتوب وویل، هغه څه چې تېره ورځ رحماني وویل د ولسي جرګې د رییس شخصي نظر دی او نوموړی نه شي کولای د ټولو وکیلانو استازیتوب وکړي.
هغه د دې جرګې د سولې پلاوي جوړښت ته د بیاکتنې غوښتنه وکړه او ويې ویل، د ولسي جرګې د سولې پلاوي د جوړېدو موخه د پایداره سولې د تامین لپاره د طرحې جوړول دي او دغه پلاوی باید په همغه مورد کار وکړي.
هغه په دې اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې چې ګواکې ځینې وکیلانو ته د رحماني له څرګندونو سره د مخالفت په خاطر ملي امنیت شورا پیسې ورکړې وویل: ((دا خبرې حقیقت نه لري، موږ نه غواړو چې د ولسي جرګې له ادرسه د سیمې د استخباراتو غږ پورته شي.))
په ورته وخت کې د ولسمشر سلاکار وحید عمر په خپله توېټرپاڼه لیکلي: ((له نظام او د افغان دولت او خلکو له۲۰ کلنو لاسته راوړنو څخه د ملاتړ په برخه کې د ولسي جرګې د ډېر شمېر وکیلانو له دریځ څخه منندوی یو. اوس مهال تر بل هر وخت ډېر یووالي، د جمهوری نظام د قوي کېدو او لاسته راوړو د ساتنې لپاره پیوستون ته اړتیا لرو.))
