زرنج (پژواک، ۲۸ لېندۍ ۱۴۰۲): ځيني راستانه شوي کډوال چې د سرپرست حکومت له خوا د نیمروز په بېلابېلو سیمو کې ځای پر ځای شوي له مسوولینو او مرستندویه موسسو غواړي چې دوی دایمي سرپناوې برابرې شي.
پاکستان د نومبر میاشتې په لومړۍ نېټه له دغه هېواده د افغان کډوالو د جبري ایستنې لړۍ پیل کړه او تر اوسه یې له ۵۰۰ زرو ډېر افغانان په جبري ډول را ایستلي دي.
د یوه خبر له مخې، د دې پروسې له پیله مخکې د اسلامي امارت مشرتابه د کابینې په ناسته کې ټولو وزیرانو ته سپارښتنه کړې وه چې د کډوالو خدمت ته لومړیتوب ورکړي.
د یادونې ده، په تورخم کې د کډوالو لپاره خېمې جوړې شوي او ټولې اسانتیاوې ورته په نظر کې نیول شوې دي او دغه کډوال د حکومت له خوا خپلو اصلي سیمو ته لېږدول کېږي.
دغه کډوال د نیمروز په څو ځایونو کې هم ځای پرځای شوي دي.
۴۵ کلنه زهرا چې د ۵ اولادونو مور ده، له یو شمېر نورو کورنیو سره د زرنج ښار د «زراعت کوڅې» سیمه کې په یوه نیمهکاره کور کې ځای پرځای شوې، د کډوالو ستونزو ته د سرپرست حکومت او مرستندویه بنسټونو د رسېدنه له امله مننه کوي.
نوموړې چې شاوخوا یوه میاشت مخکې له خپلې کورنۍ سره له پاکستانه راستنه شوې، وایي: «له پاکستانه را بېځایه شوې کډواله یم، له ډېرو ستونزو سره مخ یم، ماشومان مې وږي او ناروغان دي په یوه بې دروازې او بې کړکیو کور کې اوسېږو، ژمی دی، خپل کور کې کمپلې نه لرو، د سون توکي نه لرو، حیرانه یم چې څه وکړم.»
هغه له سرپرست حکومته غواړي چې په ژمي کې دوی ته یوه مناسبه سرپناه او د کار زمینه برابره کړي.
په ورته وخت کې ۵۵ کلنه فاطمه چې له خپلې سره کورنۍ په دې سیمه کې اوسېږي، وایي: «د پاکستان حکومت زموږ کورونه ډېره په بېرحمۍ چپه کړل او زموږ د کور وسایل یې وګرځول، په تش لاس یې اخراج کړو.»
نوموړې هم له خراب اقتصادي وضعیته شکایت لري او په نیمهکاره خونو کې ژوند سخت بولي، له سرپرست حکومته غواړي چې دوی ته د سرپناه د توزیع په برخه کې پاملرنه ولري.
دغه راز، د زرنج ښار په یوه بله سیمې کې ځای پر ځای شوی حیاتالله وایي: «د پاکستان حکومت افغان کډوال وهل او ټکول هغوی به یې نیول او په زور به یې ایستل.»
هغه له اسلامي امارته غواړي چې دوی ته د کار موندنې برخه کې جدي پاملرنه وکړي څو هیڅ افغان د یوې ګولې ډوډۍ پیداکولو لپاره ګاونډيو هېوادونو ته لاړ نه شي.
نوموړی هم له اسلامي امارته مننه کوي چې ورته یې موقتي سرپناه ورکړې، خو وایي دا کورونه د اوسېدو لپاره مناسب نه دي او باید حکومت ورته دایمي سرپناه برابره کړي.
د نیمروز د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو ریاست سرحدي امر غلام رضا خلیلي پژواک ته وویل، دغه ولایت کې له پاکستانه د اجباري را ایستل شوو کډوالو ملاتړ کېږي.
نوموړي وویل چې دغه ریاست له ملي او نړۍوالو موسسو، سوداګرو او صنعتکارانو سره ناستې کړې چې یادو کډوالو ته د حکومت په همکارۍ سرپناوې برابرې کړي.
د هغه په خبره، د کډوالو ریاست هغو هېوادوالو ته چې له ګاونډیو هېوادونو راځي، د خوراکي او غیرخوراکي توکو د ورکړې ترڅنګ هغوی ته موقتي سرپناوې برابروي او دوی ته د همکارو موسسو او حکومت په همغږۍ د کار زمینه هم برابروي.
هغه زیاته کړه: «دا چې نیمروز سرحدي ولایت دی او ډېر کډوال لري، د کډوالو لپاره د یوه ښارګوټي جوړول اړین دي، نو بناً د کډوالو ریاست د کډوالو لپاره د زرنج ښار په سیاه دک سیمه کې ۱۵۰۰ جریبه ځمکه سروې کړې او په پام کې لري چې کډوالو ته ښارګوټی جوړ کړي.»
هغه وویل: «د ځمکې کارونه او اسناد جوړ شوي د امیرالمومنین امر ته منتظر یو چې د هغه د توزیع امر ورکړي، موږ هڅه کوو چې د موسسو په همکارۍ کډوالو ته د کار زمینه هم برابره کړو او د هغوی لپاره اوږدمهاله پروژې ولرو.»
د سرچینې د معلوماتو له مخې، تېره یوه میاشت کې ۷۱۹۱۳ کسان په انفرادي ډول او ۱۱۹۶ کورنۍ له پاکستانه راغلي او د نیمروز په بېلابېلو سیمو کې ځای پر ځای شوي چې له هغوی سره د نغدي مرستو ترڅنګ د خوراکي او غیر خوراکي توکو مرسته هم شوې ده.
