کابل (پژواک، ٢٦ لړم ٩٧): په کابل کې سمنټ پلورونکي وايي، له تېرو پنځو ورځو راهیسې د سمنټو پر وارداتو د ټکس زیاتېدو له امله په دغه ښار کې د سمنټو بیه نږدې ۸۵ سلنه زیاته شوې ده.
د افغانستان د سودګرۍ او صنایعو خونې د معلوماتو له مخې، سره له دې چې له پاکستان، ایران او تاجکستان څخه هره ورځ ۴۰زره ټنه سمنټ هېواد ته واردېږي او دغه راز د هرات د غوري سمنټو فابریکه ۷۰۰ ټنه سمنټ تولیدوي، خو د هېواد اړتیا پرې نه رفع کېږي.
د کابل ښار د بالاحصار سیمې سمنټ پلورونکي حاجي عبدالعزیز پژواک خبري اژانس ته وویل، نن د تېرو پنځو ورځو په پرتله د یوې بوجۍ «چراټ» پاکستانیو سمنټو بیه له ۳۷۰ څخه ۶۲۰ افغانیو ته لوړه شوې، د یوې بوجۍ «سیستان» ایراني سمنټو بیه له ۲۸۰ څخه ۵۲۰ افغانیو ته او دغه راز د یوې بوجۍ «دهن غوري» سمنټو بیه له ۲۶۰ څخه ۴۲۰ افغانیو ته پورته شوې ده.
نوموړی د سمنټو د بیې د زیاتېدو لامل د حکومت له خوا پر سمنټو د ټکس لوړېدل وبلل او ویې ویل، همدا اوس د هېواد په ګمرکاتو کې د سوداګرو د سمنټو لسګونه موټر درېدلي دي.
د کابل ښار د شاه شهید سیمې سمنټ پلورونکي خالق الدین د سمنټو د بیې د زیاتېدو په تړاو د اندېښنې په څرګندولو پژواک خبري اژانس ته وویل، مالیې وزارت له دې مخکې د هرو ۷۴۰ بوجیو سمنټو پر سر ۲۷ زره مالیه اخیسته، خو اوس یادې اندازې سمنټو پر سر ۴۴ زره افغانۍ مالیه اخلي.
نوموړي زیاته کړه، سوداګر دغه اندازه ټکس ورکولو ته تیار نه دي او د ولایاتو د ګمرکونو مسوولان هم دوی ته د تېرېدو اجازه نه ورکوي.
د خالق الدین د معلوماتو له مخي، له دې امله د سمنټو سلګونه بار وړونکي موټر د هېواد په بندرونو کې درېدلي دي.
بلخوا، د سمنټو سوداګر حاجي ګل احمد په داسې حال کې چې د سمنټو د بیې زیاتېدل د اندېښنې وړ بولي، پژواک خبري اژانس ته وویل، ټاکل شوې چې تر راتلونکو دوه ورځو به د سمنټو سوداګر په دې اړه خپل غږ پورته کړي.
دا په داسې حال کې ده چې د کابل ښار ځينې هغه اوسېدونکي چې په ساختماني کارونو بوخت دي، په لوړه کچه د سمنټو د بیو زیاتېدل د اندېښنې وړ بولي او وايي، که حکومت د یادې ستونزې حل ته پاملرنه ونه کړي، مجبور دي چې خپل ساختماني کارونه بند کړي.
د کابل ښار د خیرخانې سیمې اوسېدونکي احمد جاوېد پژواک ته وویل: ((د سمنټو بیې ناڅاپه نږدې دوه چنده زیاتې شوې دي، ما خپل ساختماني کارونه بند کړل.))
هغه له حکومته وغوښتل چې ژر تر ژره دې د یادې ستونزې مخه ونیسي.
دغه راز د کابل د قلعه زمان خان سیمې اوسېدونکي چې د یوې درې پوړه ودانۍ کار يې په اجاره نیولی، پژواک ته وویل: ((د سمنټو بیې پورته شوې، نه شم کولای خپل کار ته دوام ورکړم، مجبوره یم خپل کار بند کړم.))
ده زیاته کړه، که کار ته دوام ورکړي، نه یواځې ټوله د مخکې میاشتې ګټه به له لاسه ورکړي، بلکې ښايي تاوان هم وکړي.
حامد پژواک ته وویل، تر هغې د کار د بندېدو پلان لري چې د سمنټو بیې خپل عادي حالت ته راونه ګرځي.
په ورته وخت کې د افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو خونو مرستیال محمد یونس مومند وویل چې له تېرې دوشنبې راهیسې د سوداګرو د سمنټو بار موټرو ته د داخلېدو اجازه نه ورکېږي او همدا اوس له ۱۰۰۰ ډېر د سمنټو موټر په ګمرک کې بند دي.
خو ده وویل، هغه د سوداګرو او سوداګرو خونو په استازیتوب له مالیې وزارت سره په دې اړه خبرې کړې دي او د مالیې وزارت ورته ویلي، په دې اړه غلط فهمي شوې ده.
د مومند په خبره، تر راتلونکو دوو ورځو به یاده ستونزه حل او د سوداګرو موټرو ته به د دننه کېدو اجازه ورکړل شي.
بلخوا د سوداګرو او صنایعو خونې یوه چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط وویل: ((دا څه حالت دی؟ ولې باید غلط فهمي وشي؟ په یوه غلط فهمۍ سوداګر هره ورځ سلګونه ډالر تاواني شو، د سمنټو بیې لوړې شوې او خلک هم زیانمن شول.))
هغه زیاته کړه، حکومت باید په مالي او سوداګریزو مسایلو کې احتیاط وکړي، که نه په یوه تېروتنه شاید خلکو ته سخته اقتصادي ضربه ورکړي.
پژواک خبري اژانس هڅه وکړه چې په دې برخه کې د مالیې، صنعت او سوداګرۍ وزارتونو نظر هم واخلي، خو بریالۍ نه شو.
غړيYou need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.
