کابل (پژواک، ۹ لړم ۹۸): د پژواک موندنې ښیي چې تېرو اتو میاشتو ته په کتو د اوړو بیه نږدې ۲۷ سلنه لوړه شوې ده؛ ځکه د دې ترڅنګ چې افغانستان ته د پاکستاني اوړو صادرات بند شوي، افغان حکومت د هغو پر وارداتو مالیه لوړه کړې ده.
د پژواک خبري اژانس د خپرو شوو راپورونو له مخې د راون کال په وري میاشت کې، د ۲۹ کیلو عمده قزاقي اوړو بیه ۱۳۶۰ افغانۍ او د ۴۹ کیلو ګرامه پاکستاني اوړو بیه ۱۳۲۰ افغانۍ وه.
دا په داسې حال کې ده چې د کابل ښار د منډوی د بازار له عمده پلورونکو یو تن حاجي ننګیال محمدي وایي، نن د لړم په اتمه د ۴۹ کیلو ګرامه عمده قزاقي اوړو بیه ۱۶۲۰ افغانۍ او د ۴۹ کیلو ګرامه پاکستاني اوړو بیه ۱۸۰۰ افغانۍ ده.
د پلورونکو او سوداګرو له خولې د اوړو د بیې د لوړوالي لاملونه
د کابل ښار د تایمنیو د ديارلسم سړک یوه تن خوراکه پلورونکی محمد صمیم د روان کال تېرو اتو میاشتو ته په کتو د اوړو د بیې ډېر لوړوالي ته اندېښنه وښوده.
هغه وویل چې نن ورځ د ۴۹ کیلو ګرامه عمده قزاقي اوړو بیه ۱۶۸۰ افغانۍ او د ۴۹ کیلو ګرامه پاکستاني اوړو بیه ۱۸۵۰ افغانۍ ده.
د دغې سرچینې په وینا، د افغانستان د حکومت له خوا د اوړو بیه ځکه لوړه شوې چې له پاکستانه د اوړو واردات درېدلي او مالیه پرې ډېره شوې ده.
د خوراکي توکو د ټولنې مرستیال او د افغانستان د صنعت او سوداګرۍ خونې غړي زمري صافي پژواک خبري اژانس ته وویل چې پر یادو دوو لاملو سربېره، په قزاقستان کې د اوړو د بیې لوړوالی هم په افغانستان کې د اوړو د بیې د لوړوالي سبب شوی دی.
دغې مسوولې سرچینې تایید کړه چې د افغانستان حکومت، په هر کس شپږ نور ډالره مالیه ډېره کړې ده.
صافي د خپلو خبرو په دوام کې وویل، ترڅو چې د پاکستان حکومت افغانستان ته د خپلو اوړو د صادرېدو اجازه ورنه کړي او همداراز افغان حکومت د اوړو پر وارداتو مالیه کمه نه کړي، نو بیه به یې ټیټه نه شي.
دا په داسې حال کې ده چې د اوړو د بیې لوړوالي د هغه په وزن منفي تاثیر کړی دى.
یو شمېر ښاریان د اوړو د بیې له لوړوالي او د وچې ډوډۍ د وزن له کموالي شکایت کوي.
د کابل ښار د قلعه زمانخان سیمې اوسېدونکي محمدالله وویل،ې له څه مودې راهیسې د اوړو بیه ورځ په ورځ لوړیږي او د ډوډۍ وزن کمېږي، مسوولین باید په دې اړه جدي اقدام وکړي او دا ستونزه حل کړي.
همدا راز د کابل ښار د قلعه موسی سیمې اوسېدونکې مریم وویل، د اوړو بیه ډېره لوړه شوې او د دولت د یوه مامور لپاره ډېره ستونزمنه ده چې په لس زره افغانۍ تنخوا د میاشتې یوه بوجۍ اوړه واخلي.
دواړې یادې سرچینې له حکومته غواړي څو د اوړو د بیې د لوړوالي مخه ونیسي.
د چارواکو ځوابونه
په همدې حال کې په دې اړه د مالیې وزارت د ګمرکونو د عایداتو مرستیال ولید تمیم پژواک ته وویل چې د غنمو د وارداتو تعرفه په هغه کچه چې د افغانستان په مارکېټونو کې د اوړو بیه لوړه شوې ده، زیاته نه ده.
نوموړي زیاته کړه، افغانستان ته د غنمو په وارداتو د تعرفې د لوړولو پرېکړه یې د سوداګرو د استازو او صنعت او سوداګرۍ خونې سره په توافق کړې ده.
بلخوا د ګمرکاتو د عوایدو مرستیال پر خپله فيسبوک پاڼه لیکلي چې د اوړو او غلې یوشمېر واردوونکو سوداګرو سره يې په ګمرکاتي سیستم کې د اوړو د بیې د ټاکلو په موخه خبرې کړې دي.
هغه لیکلي و: «د اوړو په ټي سي کوډ کې تعدیل!... د مارکېټ د بیې مطابق، د سوداګر په مالونو کې د روڼوالی ایجاد، په دې هوکړه وشوه چې د یوه ټن قزاقي اړو بیه ۳۱۰$، د ازبکستاني اوړو ۳۰۰$، د ترکمنستاني ۳۰۰$ او د یو ټن پاکستاني اوړو بیه ۳۲۰$، په سیستم کې ثبت شوه چې په مقابل کې یې د هېواد ملي سوادګر وعده وکړه چې د ګمرکاتو قوانین به په جدي ډول مرعاتوي.»
د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند سمیر رسا پژواک ته وویل: «دا موضوع تر ډېره په مالیې وزارت پورې تړاو لري او تعرفه هغزى وضع کوي او د ټکس په لوړوالي بیې هم لوړیږي.»
هغه د دې پوښتنې په اړه چې پاکستان ولې افغانستان ته د اوړو صادرات بند کړي او په دې اړه د هغوی د وزارت پرېکړه څه ده؟ وویل چې اوس په دې اړه څه نه وایي، خو وروسته به په دې اړه خبرې وکړي.
غړيYou need to subscribe to view the full article. Please login or register a new account.
