ژبه

متقي: ګاونډي هېوادونه دې د کډوالو په ایستلو کې له حوصلې کار واخلي

<p style="text-align: justify;">کابل (پژواک، ۲۷ وږی ۱۴۰۳): د افغانستان بهرنیو چارو وزارت په داسې حال کې له ګاونډیو هېوادونو له افغان کډوالو سره د نېک چلند غوښتنه کړې چې په ایران کې مېشت یو شمېر افغانان د دغه هېواد د پولیسو له ناسم چلنده شکایت لري او ایراني چارواکو ویلي چې بې‌اسناده افغانان وباسي.</p>

<p style="text-align: justify;">دا په داسې حال کې ده چې د ایران نوي ولسمشر مسعود پزشکیان په خپلې لومړۍ بیانیه کې ویلي، هڅه کېږي هغه ناقانونه افغانان چې په دغه هېواد کې ژوند کوي، په احترام خپل هېواد ته وګرځول شي.</p>

<p style="text-align: justify;">بي‌بي‌سي فارسي د روان کال د وږي په ۲۳مه د ایران د انتظامي ځواکونو عمومي قوماندان احمدرضا رادان له قوله په یوه راپور کې لیکلي وو چې د روان کال تر پایه به له دغه هېواده نږدې دوه میلیونه ناقانوني بهرني وګړي وایستل شي.</p>

<p style="text-align: justify;">د بي‌بي‌سي په دغه راپور کې چې «په ایران کې پر کډوالو د فشار ډېرېدل؛ د څارنوال په حکم د ډوډۍ پېرلو بندیز» تر نوم لاندې نشر شوی، د ایران د بهرنیو چارو وزارت د مرستیال رسول موسوي له قوله راغلي: «د څارنوالۍ په حکم پر اتباعو د ډوډۍ پر پېرلو بندیز دی.»</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>«ایران کې له افغان کډوالو سره انساني چلند نه کېږي»</strong></p>

<p style="text-align: justify;">د کابل د څرخي پله سیمې اوسېدونکي ولي‌الله سلیماني پژواک خبري اژانس ته وویل، شپږ میاشتې مخکې د کار په موخه ایران ته تللی و او هلته یې د شېراز ښار په یوه ودانۍ کې کار کاوه.</p>

<p style="text-align: justify;">نوموړی وايي، که څه هم قانوني سند یې درلود خو بیا هم یوه میاشت مخکې د هغه هېواد د پولیسو له لوري ونیول شو او راواړول شو.</p>

<p style="text-align: justify;">هغه د یاد هېواد د پولیسو له لوري د ده را اړولو په اړه وویل: «مازدیګر و، د ډوډۍ اخیستو لپاره تلم؛ ځکه چې یوازې مې ژوند کاوه، کورنۍ مې په افغانستان کې وه، بیا پولیس راغلل، زه یې ونیولم، پاسپورټ چې مې ورته وښود، سره له دې چې زما پاسپورټ یې وکوت چې د ویزې دوه میاشتې مې پاتې دي، بیا یې هم وویل چې موږ ته شل میلیون تومان راکړه، کنه اخراجوو دي.»</p>

<p style="text-align: justify;">هغه وایي: «ما ډېر وویل چې زما د ویزې وخت پاتې دی، خوشی مې کړئ، پولیسو باسپورت رانه واخیست چې ویې <strong><a href="https://pajhwok.com/wp-content/uploads/2024/09/%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D9%BE%D9%88%D8%B1%D8%AA.pdf">سوځوي</a></strong>، نیم سوخېدلی یې پر ځمکه واچاوه، زه او څو نور کسان یې حوزې ته بوتلو، ښه یې ووهلو، بیا یې زه راواړولم.»</p>

<p style="text-align: justify;">یو بل افغان کډوال سحر محمدي وایي، له درېیو کلونو راهیسې له خپلې کورنۍ سره د ایران په تهران کې په قانوني ډول اوسېږي، خو تر اوسه له کومې ستونزې سره مخ شوی نه دی.</p>

<p style="text-align: justify;">نوموړی زیاتوي: «په تهران کې نانوایانو کې موږ افغانانو ته ډوډۍ راکوي، خو په لرو ځایونو کې چې له مرکزه لرې دي، دغه کار په ولایتونو کې ډېر دی، لکه مشهد کې، هلته افغانانو ته ډوډۍ نه ورکوي، دا خبره رښتیا ده، بد چلند کوي، په میټروګانو کې عام ایرانیان افغانان کوزوي او ملنډې پرې وهي، ډېر بد چلند ورسره کېږي.»</p>

<p style="text-align: justify;">دغه‌راز، د کاپیسا یوه اوسېدونکي نوید کوچي چې له درېیو کلونو راهیسې د ایران په مشهد کې اوسېږي، وویل: «ما په ملي پولیسو کې کار کاوه، کله چې جمهوریت سقوط وکړ، له قانوني اسنادو پرته ایران ته ولاړم، له څو نورو ملګرو سره په یوه باغ کې کار کوو.»</p>

<p style="text-align: justify;">نوموړي چې ویل یې په ایران کې له افغانانو سره انساني چلند نه کېږي، زیاته کړه: «پولیسو یو ځل زه او زما ملګري ونیولو، ډېر په بې‌رحمۍ یې ووهلو، ټولو نیول شوو ته یې سپکاوی کاوه، ویل یې تاسې خپل هېواد خراب کړ، اوس ایران خرابوئ، ان دوه ورځې یې هیڅ خواړه را نه‌کړل خو د باغ مالک ډېر یو ښه انسان دی، راغی موږ یې ترې خوشي کړو.»</p>

<p style="text-align: justify;">د هغه په خبره، له مجبوریته دغه هېواد ته راغلی؛ ځکه چې د خپلې شپږ کسیزې کورنۍ یوازېنی نفقه راوړونکی دی، هغه له اسلامي امارته غواړي چې په دغه هېواد کې د کډوالو ستونزو د حل لپاره اقدامات وکړي.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>د افغانستان بهرنیو چارو وزارت: ګاونډي هېوادونه دې د کډوالو په ایستلو کې له زغمه کار واخلي</strong></p>

<p style="text-align: justify;">د بهرنیو چارو سرپرست وزیر مولوي امیرخان متقي په کابل کې هغې ناسته کې چې د ځینو هېوادونو سفیرانو او د نړۍوالو سازمانونو استازو په کې ګډون کړی و، وویل: «د افغانستان ثبات د ټولو په ګټه دی، څو چې افغانستان د ۴۵ کلونو جګړو له اغېزو راوځي او پر خپلو پښو دریږي، موږ له ټولو هېوادونو غواړو چې د کډوالو په ایستلو کې له حوصلې او احتیاطه کار واخلي، ښه چلند دې ورسره وکړي او د کډوالو ښه مېلمه‌پالنه دې وکړي.»</p>

<p style="text-align: justify;">هغه زیاتوي: «په ځانګړي توګه زموږ غوښتنه له ایران او پاکستانه چې څلوېښت کاله یې د میلیونونو افغانانو مېلمه‌پالنه وکړه، دا ده چې په ښه نیت او حوصلې له کډوالو سره چلند وکړي، کډوال ونه ځوروي تر دې چې کډوال په خپله خوښه خپل هېواد ته راوګرځي.»</p>

<p style="text-align: justify;">نوموړي له نړۍوالو سازمانونو چې له کډوالو سره مرستې کوي، ستاینه وکړه او ویې ویل چې یاد سازمانونه دې له افغانانو سره، په ځانګړې توګه هغو کډوالو سره چې د ګاونډیو هېوادونو په کمپونو کې ژوند کوي، خپلو مرستو ته دوام ورکړي.</p>

<p style="text-align: justify;">متقي د خپلو خبرو په بله برخه کې وویل: «موږ ترجیح ورکوو چې د بشري مرستو ترڅنګ په انکشافي برخو کې هم مرستې وشي څو په راتلونکي کې افغانان پر خپلو پښو ودرېږي.»</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>مسعود پزشکیان: هڅه کېږي هغه افغانان چې اسناد نه لري، په درناوي سره وګرځول شي</strong></p>

<p style="text-align: justify;">د ایران نوي ولسمشر مسعود پزشکیان په خپله لومړۍ خبري ناسته کې په دغه هېواد کې د افغانانو د وضعیت په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل: «هغه کسان چې په ناقانونه توګه راغلي، هڅه کېږي په احترام بېرته وګرځول شي.»</p>

<p style="text-align: justify;">هغه ویلي: «د افغانانو په اړه مو درې غونډې د امنیت په عالي شورا کې ترسره کړې، یو شمېر پاسپورټ لري، له هغوی سره یو ډول چلند کېږي، یو شمېر چې په ناقانونه توګه راغلي، له هغوی سره باید د قانون په چوکاټ کې چلند وشي.»</p>

<p style="text-align: justify;">پزشکیان زیاته کړې: «موږ وروڼه یو، خو د دولتونو ترمنځ د قوانینو راعایتول لازم دي، موږ د قانوني چوکاټ د تنظیمولو په حال کې یو.»</p>