تېره اونۍ افغانستان کې په بېلابېلو پېښو کې څلور کسان وژل شوي او دوه نور ټپیان وو

<p style="text-align: justify;">کابل (پژواک، ۲۲ مرغومی ۱۴۰۳): تېره اونۍ، بېلابېلو بنسټونو له پاکستانه وغوښتل چې د افغان کډوالو د نیولو او ځورولو لړۍ ودروي، پاکستان د کونړ پر ځینو سیمو راکټي بريدونه وکړل او ټرمپ ادعا وکړه چې د بایډن حکومت ا.ا ته میلیاردونه ډالر ورکړي، خو ا.ا او د امریکا حکومت دغه ادعا رد کړه.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>د تېرې اونۍ مهم خبرونه:</strong></p>

<ul style="text-align: justify;">

<li>بېلابېل بنسټونه: پاکستان دې د افغان کډوالو په زور ایستلو په اړه خپله پرېکړه لغوه کړي.</li>

<li>د نجونو زده‌کړو په اړه د اوای‌سي غونډه؛ خلیلزاد: اسلام‌اباد کې د نجونو زده‌کړو غونډه د ا.ا پر وړاندې تبلیغاتي هڅه ده.</li>

<li>پاکستان د کونړ پر ځینو سیمو راکټي بريدونه وکړل؛ ا.ا دغه توغندیز بریدونه غندلي دي.</li>

<li>ټرمپ: د باور وړ نه ده چې امریکا افغانستان ته میلیاردونه ډالر ورکوي او دغه پیسې بایډن ورکړي.</li>

<li>د ټرمپ څرګندونو ته د ا.ا غبرګون: امریکا ا.ا ته پیسې نه دي ورکړې، زموږ پیسې یې ګنګل او غصب کړې دي.</li>

<li>د ټرمپ څرګندونو ته د سپینې ماڼۍ غبرګون: د امریکا مرستې د افغانستان خلکو ته استول کېږي.</li>

<li>تهران: کابل کې زموږ سفارت د حق‌ابې موضوع تعقیبوي؛ کابل: د حقابې مسئله په تفاهم سره حل شوې.</li>

<li>لوکزامبورګ او اسپانیا له افغانستان سره نږدې درې میلیون ډالر مرسته اعلان کړه.</li>

</ul>

<p style="text-align: justify;"><strong>مرګ‌ژوبله</strong><strong>:</strong></p>

<p style="text-align: justify;">تېره اونۍ په افغانستان کې په بېلابېلو پېښو کې څلور کسان وژل شوي او دوه نور ټپيان دي.</p>

<p style="text-align: justify;">ځايي چارواکي وايي، خوست کې یوه کس د نشې په حالت کې خپل دوه وروڼه په ډزو وژلي او ورېندار یې ټپي کړې او بدخشان کې بیا یو کس خپله مور په ډزو وژلې ده.</p>

<p style="text-align: justify;">دغه راز، د بغلان امنیه قومانداني وایي، د دغه ولایت په مرکزي بغلان ولسوالۍ کې ‎د ناپېژاندو کسانو له خوا پر دوو دیني عالمانو برید کې یوه ژوند له لاسه ورکړی او بل ټپي شوی دی.</p>

<p style="text-align: center;"><img class="aligncenter wp-image-658915 size-full" src="https://pajhwok.com/wp-content/uploads/2025/01/P-1.jpg" alt="" width="621" height="550" /></p>

<p style="text-align: justify;">یادونه: د مرګ‌ژوبلې یادې شمېرې پژواک ته د رسېدلو راپورونو له مخې ښودل شوې، خو کېدای شي د ځینو پېښو په اړه یې راپورونه نه وي ترلاسه کړي او یا سرچینو د مرګ‌ژوبلې کره شمېرې نه وي ښودلې.</p>

<p style="text-align: justify;">وړمه اونۍ په افغانستان کې په بېلابېلو پېښو کې یو کس وژل شوی او څلور نور ټپيان شوي وو.</p>

<p style="text-align: center;"><iframe src="https://docs.google.com/spreadsheets/d/e/2PACX-1vQMouvmdpYbvEJc6oM8xxBYog544Y__2QyWjBuZSxzKpM2cHZ4Oas2gPlo_C4IEipnCknck4CS5OGMF/pubchart?oid=1290925890&format=interactive" width="600" height="371" frameborder="0" scrolling="no" seamless=""></iframe></p>

<p style="text-align: justify;">دا په داسې حال کې ده چې په هېواد کې د ۱۴۰۰ لمریز کال د زمري میاشتې له بدلون مخکې د جنایي پېښو ترڅنګ په جګړو کې هره اونۍ سلګونو ملکي وګړو او د ښکېلو غاړو کسانو ته مرګ‌‌ژوبله اوښته.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>پاکستان کې د افغان کډوالو نیول او ځورول او په تړاو یې غبرګونونه</strong></p>

<p style="text-align: justify;">د راپورونو له مخې، د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي شاوخوا یوه میاشت مخکې اعلان کړی و چې د ۲۰۲۴ کال د ډسمبر له ۳۱مې وروسته به د اعتراض نه لرونکي سند (No Objection Certificate) پرته هيڅ افغان کډوال په اسلام‌اباد کې د پاتې کېدو حق ونه لري.</p>

<p style="text-align: justify;">د پاکستان امنیتي ادارو د اسلام‌اباد په بېلابېلو سیمو کې کور په کور پلټنې پیل کړې؛ اسلام اباد کې د افغانستان سفارت تېره اونۍ وویل چې ۸۰۰ افغان کډوال یې نیولي، یو شمېر یې افغانستان ته اړولي او هغه کسان هم په کې شامل دي معتبر اسناد یې لرل.</p>

<p style="text-align: justify;">افغان چارواکو، د بښنې نړۍوال سازمان او د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ له پاکستانه غوښتي چې د افغان کډوالو د نیولو او ځورولو لړۍ ودروي.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>پاکستان کې د اوای‌سي ناسته</strong></p>

<p style="text-align: justify;">د اسلامي همکاریو سازمان نن او سبا په اسلام‌اباد کې د «په مسلمانو ټولنو کې د نجونو زده‌کړې، چلېنجونه او فرصتونه» تر سرلیک لاندې غونډه جوړوي او د پاکستان د پوهنې او روزنې وزیر خالد مقبول صدیقي تېره ورځ ویلي وو چې اسلامي امارت ته یې هم په دې غونده کې د ګډون بلنه ورکړې ده.</p>

<p style="text-align: justify;">د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې، یاده غونډه کې د ګډون په موخه ٥٧ هېوادونو ته بلنې لېږل شوې او په دې غونډه کې به «په اسلام کې د ښځو د زده‌کړو پر مقام او ځای ځایګي» بحث وشي.</p>

<p style="text-align: justify;">خو اسلامي امارت تر اوسه په یاده غونډه د ګډون او نه ګډون په اړه څه نه دي ویلي.</p>

<p style="text-align: justify;">د افغانستان د سولې لپاره د امریکا پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد <a href="https://pajhwok.com/ps/2025/01/11/khalilzad-calls-islamabad-meeting-on-girls-education-a-propaganda-effort-against-the-us/">پر</a> خپله اېکس‌پاڼه په اسلام اباد کې د یادې غونډې په اړه لیکلي: «څرګنده ده چې دا د افغان ښځو لپاره د رښتینې اندېښنې له مخې نه، بلکې له طالبانو سره د روانې جګړې برخه ده، خو ځیني وختونه حتی ستا دښمن کولای شي چې تاته یوه ګټه ورسوي.»</p>

<p style="text-align: justify;">هغه په افغانستان کې د نجونو د زده‌کړو پر ځنډولو نیوکه کړې، خو وایي چې دا پر افغانانو پورې اړه لري چې دغه ستونزه حل کړي.</p>

<p style="text-align: justify;">دا په داسې حال کې ده چې څه باندې درې کاله مخکې د اسلامي امارت له بیا واکمنېدو وروسته له شپږم ټولګي پورته ښوونځیو کې او له هغه یو کال وروسته پوهنتونونو کې د نجونو زده‌کړې وځنډول شوې.</p>

<p style="text-align: justify;">په کور دننه او بهر له اسلامي امارته غوښتل شوي چې د نجونو پر زده‌کړو لګول شوی بندیز لرې کړي، خو چارواکو ویلي، هڅې روانې دي چې د مناسب چاپېریال په رامنځته کېدو سره د نجونو زده‌کړو ته اجازه ورکړل شي.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>پر کونړ د پاکستان توغندیز برید</strong></p>

<p style="text-align: justify;">د کونړ ځينو اوسېدونکو <a href="https://pajhwok.com/ps/2025/01/10/pakistan-launched-rocket-attacks-on-some-areas-of-kunar/">ويلي</a>، وړمه شپه پاکستان د دغه ولایت د سرکاڼو او شلتن ولسوالیو پر ځینو سیمو راکټي بريدونه کړي چې له امله یې ډېرې کورنۍ د خپلو کورونو پرېښودو ته اړې شوې او افغان ځواکونو هم ځوابي بريدونه کړي دي.</p>

<p style="text-align: justify;">د اسلامي امارت ویاند ذبیح‌الله مجاهد <a href="https://tolonews.com/pa/afghanistan-192553">وایي</a>: «د کونړ پر ځينو سیمو توغندي لګېدلي چې تلفات یې هم درلودل، په ځانګړې توګه څاروي په کې تلف شوي دي. د پاکستان له لوري د توغندیو توغول موږ هم غندو او غواړو چې په بېړنۍ توګه دغه ډول اقدامات ودریږي.»</p>

<p style="text-align: justify;">هغه زیاته کړې، دا ډول بریدونه د افغانستان او پاکستان ترمنځ اړیکو ته زیان اړوي او د هيڅ لوري په ګټه نه دي.</p>

<p style="text-align: justify;">دا په داسې حال کې ده چې پاکستان د روانې مرغومي میاشتې په څلورمه د پکتیکا پر برمل ولسوالۍ هوایي بریدونه وکړل؛ افغان چارواکو ویلي چې په دغو بریدونو کې ۵۲ ملکي وګړو ژوند له لاسه ورکړی او ۴۰ نور ټپیان شوي دي.</p>

<p style="text-align: justify;">د افغانستان دفاع وزارت د مرغومي میاشتې په اتمه وویل چې د هېواد د جنوب‌ختيځ له استقامته د فرضي کرښې بلې خوا ته پر ځینو هغو پټنځایونو او مرکزونو انتقامي بریدونه شوي له کومو چې په افغانستان کې بریدونه تنظيمېدل.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>د ټرمپ ادعا او په تړاو یې د ا.ا او سپینې ماڼۍ غبرګون</strong></p>

<p style="text-align: justify;">تېره اونۍ، د امریکا متحده ایالتونو منتخب ولسمشر ډونالډ ټرمپ فلوریډا ایالت کې یوه خبري ناسته کې ادعا وکړه، ویې ویل، د باور وړ نه ده چې امریکا د افغانستان سرپرست حکومت ته میلیونونه نه، بلکې میلیاردونه ډالر ورکوي او دغه پیسې بایډن ورکړې دي.</p>

<p style="text-align: justify;">خو د اسلامي امارت مرستیال ویاند حمدالله فطرت دغه ادعا رد کړه، ویې ویل چې د امریکا له لوري له اسلامي امارت سره د میلیاردونو او میلیونونو ډالرو د مرستو ادعا په بشپړ ډول ناسمه ده.</p>

<p style="text-align: justify;">هغه دغه راز زیاته کړه چې امریکا نه یوازې دا چې اسلامي امارت سره نغذي مرسته نه ده کړې، بلکې د افغانستان د خلکو میلیاردونه ډالر یې غصب او کنګل کړي دي.</p>

<p style="text-align: justify;">دغه راز، سپینه ماڼۍ <a href="https://pajhwok.com/ps/2025/01/09/white-house-response-to-trumps-remarks-us-aid-is-being-sent-to-the-people-of-afghanistan/">وايي</a>، له ۲۰۲۱ کال وروسته چې افغانستان ته کومې بشري مرستې استول کېږي، ګټه یې د افغانستان خلکو ته رسېږي، نه د افغانستان سرپرست حکومت ته او دا مرستې په میخانيکي ډول په همدې بڼه تنظیم شوې دي.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>له ایران سره د حق‌ابې موضوع</strong></p>

<p style="text-align: justify;">تېره اونۍ، د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویاند اسماعیل بقایي <a href="https://tolonews.com/pa/afghanistan-192512">ویلي</a>، تهران به د ایران حق‌ابې د تعقیب لپاره له ټولو امکاناتو کار واخلي او دا مسئله په افغانستان کې د دغه هېواد د سفارت د کاري لومړیتوبونو په سر کې ده.</p>

<p style="text-align: justify;">خو د افغانستان د ریاست‌الوزراء سیاسي مرستیال مولوي عبدالکبیر په کابل کې د ایران له سفیر علي رضا بیګدلي سره په لیدنه کې <a href="https://pajhwok.com/ps/2025/01/08/%d9%85%d9%88%d9%84%d9%88%d9%8a-%d8%b9%d8%a8%d8%af%d8%a7%d9%84%da%a9%d8%a8%db%8c%d8%b1-%d8%af-%d8%a7%db%8c%d8%b1%d8%a7%d9%86-%d8%a7%d9%88-%d8%a7%d9%81%d8%ba%d8%a7%d9%86%d8%b3%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d8%aa/">ویلي</a>، د افغانستان او ایران ترمنځ د حقابې مسئله په تفاهم سره حل شوې او په دې برخه کې غیرمسوولانه څرګندونې د دواړو هېوادونو پر اړیکو منفي اغېز کولای شي.</p>

<p style="text-align: justify;">د افغانستان او ایران ترمنځ د اوبو تړون په ۱۳۵۱ لمریز کال کې د افغانستان د وخت د لومړي وزیر موسی شفیق او د ایران د پخواني لومړي وزیر امیرعباس هویدا ترمنځ لاسلیک شو.</p>

<p style="text-align: justify;"><strong>د مرستو دوام</strong></p>

<p style="text-align: justify;">تېره اونۍ، لوکزامبورګ له افغانستان سره  ۱.۵۶ میلیون امریکایي ډالر او اسپانیا یو میلیون یورو مرسته اعلان کړه.</p>