<p style="text-align: justify;">شبرغان (پژواک، ۲۸ کب ۱۴۰۴): عبدالخالق حقیار په جوزجان کې یو له قومي مشرانو دی چې نږدې ۱۳ کاله کېږي د خلکو د شخړو په هواري او ټولنیزې سولې په ټینګښت کې فعاله ونډه لري. هغه وایي، د اسلامي اصولو، دودیزو جرګو او د خلکو د باور پر مټ یې لسګونه پېچلې ټولنیزې او کورنۍ قضیې په سولهییز ډول حل کړې دي.</p>
<p style="text-align: justify;">۵۲ کلن عبدالخالق حقیار د شبرغان ښار د «جګدلک» کلي اوسېدونکی دی. هغه خپلې زدهکړې د کډوالۍ پر مهال په پاکستان کې تر دوولسم ټولګي پورې بشپړې کړې او ترڅنګ یې په مدرسو کې دیني زدهکړې هم کړې دي. د هغه په باور، د عصري او دیني علومو دغه ګډه پېژندنه د دې لامل شوې چې د خلکو ترمنځ د باور وړ شخص وګرځي.</p>
<p style="text-align: justify;">هغه د خپل ژوند له ستونزمنو ورځو یادونه کوي او وایي: «زموږ ژوند له ستونزو ډک و او خلک هم ستړي او بېوسه وو؛ کله مې چې د خلکو ستونزې ولیدې، احساس مې وکړ چې باید د خلکو خدمتګار واوسم او د هغوی د ستونزو په حل کې برخه واخلم.»</p>
<p style="text-align: justify;">د هغه په خبره، شاوخوا لس کاله کېږي چې د اقوامو او قبایلو ریاست له لارې، که د پخواني نظام پر مهال وي او که د اوسني نظام پر مهال، د جوزجان د بېلابېلو قومونو په استازیتوب فعالیت کوي او د خلکو او نظامي، ملکي او جزایي محکمو ترمنځ د شخړو د حل او د سوءتفاهمونو د له منځه وړلو لپاره د منځګړي رول ترسره کوي.</p>
<p style="text-align: justify;">حقیار باور لري چې یو رښتینی مسوول باید درې اساسي اصول ولري: عدالت، رښتینولي او صداقت.</p>
<p style="text-align: justify;">هغه په دې اړه وایي: «هغه یوازېنی اصل چې یو مسوول یا مشر یې باید ولري، عدالت دی؛ باید رښتینی وي، صداقت ولري او هره موضوع د اسلام د قوانینو په چوکاټ کې حل کړي.»</p>
<p style="text-align: justify;">د دې قومي مشر په باور، افغانستان بېلابېل سیمهییز دودونه او رواجونه لري، خو خلک تر هر څه ډېر اسلامي ارزښتونو ته درناوی کوي؛ له همدې امله هغه پرېکړې چې د قران، حدیث، اجماع او قیاس پر بنسټ ترسره شي، د خلکو لپاره د منلو وړ وي.</p>
<p style="text-align: justify;">هغه د رسمي محکمو او جرګو له لارې د شخړو د حل ترمنځ د توپیر په اړه وایي چې په رسمي محکمو کې ډېری پرېکړې د اسنادو او قانوني پړاوونو له مخې کېږي چې له یوه اړخه مثبت کار دی، خو له بلې خوا دغه پروسه د ډېرو خلکو لپاره اوږده او ستړېکوونکې وي.</p>
<p style="text-align: justify;">حقیار وایي: «خلک د دې پروسې د دوام مالي او رواني توان نه لري؛ له همدې امله موږ هڅه کوو چې ستونزې د جرګې له لارې حل کړو، د دواړو لورو رضایت ترلاسه کړو او تلپاتې سوله رامنځته کړو.»</p>
<p style="text-align: justify;">د هغه په خبره، تر اوسه یې شاوخوا ۱۱۵ شخړې د جرګې له لارې پر سوله بدلې کړې دي.</p>
<p style="text-align: justify;">هغه د خلکو باور خپله تر ټولو ستره پانګه بولي او وایي: «زه ویاړم چې د جوزجان د ولایت خلکو پر ما باور کړی او ډېر درناوی راته لري. دا باور زما تر ټولو لویه پانګه ده. خدای دې زموږ خلکو ته لا ډېر عزت او احترام ورکړي.»</p>
<p style="text-align: justify;">هغه چې وایي د خلکو خدمت قومي او ژبني سرحدونه نه پېژني، زیاتوي: «زما خدمت هیڅ ژبه او قوم په نظر کې نه نیسي؛ هر څوک چې ستونزه ولري، هڅه کوم حل یې کړم، دا زما انساني مکلفیت دی.»</p>
<p style="text-align: justify;">دغه قومي مشر په هېواد کې یوه له مهمو ستونزو تعصب بولي او وایي: «زموږ په ځینو خلکو کې تعصب شته، حال دا چې په اسلام کې تعصب ځای نه لري. کله ناکله حتا د دوو وروڼو ترمنځ هم اختلاف او دښمني پیدا کېږي؛ خو د دې ستونزو کمولو لپاره د جرګو، د دیني علماوو، د جوماتونو امامانو او د ټولنې د نېکنامه کسانو رول ډېر مهم دی.»</p>
<p style="text-align: justify;">حقیار د خلکو د پوهاوي برخه کې د رسنیو رول ته هم اشاره کوي او وایي، په ټول هېواد کې د رسنیو حضور په ټولنه کې د پوهاوي او روڼتیا زیاتېدو لامل ګرځي. د هغه په باور، یو منځګړی باید هم د جرګو له دودونو، هم له اسلامي اصولو او هم د وخت له شرایطو سره بلد وي.</p>
<p style="text-align: justify;">هغه د اوسني نظام په چوکاټ کې د جرګې د ځای په اړه هم وایي چې اوس د پخوا په پرتله پر دې طریقې ډېر باور رامنځته شوی دی.</p>
<p style="text-align: justify;">ده زیاته کړه، پخوا جرګو دومره ځای ځایګی نه درلود، خو اوس چې کومه ستونزه رامنځته شي، ډېری وخت سپارښتنه کېږي چې د جرګې له لارې حل شي.</p>
<p style="text-align: justify;">د حقیار په باور، په اوسنیو شرایطو کې د جرګو او منځګړو رول تر بل هر وخت ډېر مهم دی؛ ځکه هم کولای شي د محکمو بار کم کړي او هم د ټولنیز سولې په ټینګښت کې مرسته وکړي.</p>
<p style="text-align: justify;">عبدالخالق حقیار ځان د خلکو خادم بولي او وایي چې په جوزجان ولایت کې د شاوخوا ۶۴ کلیو په استازیتوب فعالیت کوي او له هېڅ ادارې څخه هېڅ ډول مالي امتیاز نه لري.</p>
<p style="text-align: justify;">د هغه په خبره، یوازېنۍ پانګه یې د خلکو باور دی او تر هغه چې توان ولري، د دښمنیو، تعصب او تفرقې د کمولو لپاره به هڅه وکړي.</p>
<p style="text-align: justify;">له بلې خوا، حاجي محمدعالم، حقیار د خلکو د خواخوږي او بااحساسه شخصیت په توګه یادوي او وایي: «حقیار نه یوازې د قومي، کورنیو او ټولنیزو شخړو په حل کې یو تکړه منځګړی دی، بلکې په صبر او بېطرفۍ سره تل هڅه کوي چې د خبرو اترو او د دواړو لورو د باور د ترلاسه کولو له لارې عادلانه او دوامدارې حللارې پیدا کړي.»</p>
<p style="text-align: justify;">هغه وایي، حقیار تر هرې پرېکړې مخکې د ټولو لورو خبرې په دقت اوري او بیا د خپلې تجربې او عقلانیت پر بنسټ ورته مناسب حل وړاندې کوي.</p>
<p style="text-align: justify;">د حاجي محمدعالم له نظره، د حقیار تر ټولو ستره ځانګړنه دا ده چې خپل کار د خلکو د خدمت لپاره کوي، نه د مقام او شهرت لپاره؛ او د ټولنې ارامي او یووالی د راتلونکو نسلونو لپاره یوه مهمه پانګه ګڼي.</p>
