هلمند کې یو شمېر کوچیان د مرستو غوښتنه کوي
هلمند کې مېشت یو شمېر کوچیان د ژمي رارسېدو ته اندېښمن دي او وايي چې د وروستیو وچکالیو له امله يې خپله ډېره برخه مالداري له لاسه ورکړې او اوس د دې توان نه لري چې د خپلو کورنیو اړتیاوې پوره کړي.
هلمند کې مېشت یو شمېر کوچیان د ژمي رارسېدو ته اندېښمن دي او وايي چې د وروستیو وچکالیو له امله يې خپله ډېره برخه مالداري له لاسه ورکړې او اوس د دې توان نه لري چې د خپلو کورنیو اړتیاوې پوره کړي.
د غزني اندړو ولسوالۍ یو شمېر اوسېدونکي په داسې حال کې د سردې بند پروژې بیا فعالېدو غوښتنه کوي چې د مسوولینو په وینا، د یادې پروژې شاوخوا ۷۶ زره جریب ځمکه غصب شوې ده.
د جوزجان د مردیان ولسوالۍ ځيني زدهکوونکي له حکومته غواړي چې د دې ولسوالۍ ښوونځیو ته مجهز لابراتوارونه جوړ کړي او د ساینسي نوښتونو لپاره دې وسایل ورکړي.
افغانستان کې له هرو پنځو ماشومانو یو یې کار کوي او د کارګرو ماشومانو شمېر تر نورو ولایتونو په خوست، بامیان او هلمند کې ډېر او په کابل، بدخشان او لغمان کې کم دی.
تخار کې د وچې مېوې یو شمېر پلورونکي او صادروونکي ګاونډیو هېوادونو ته د صادراتو له نشتوالي شکایت کوي او وایي چې له دوو کلونو راهیسې نورو هېوادونو ته د وچې مېوې صادراتو په برخه کې د هیڅ قرارداد شاهدان نه دي.
جوزجان کې یوې مېرمنې چې د خیاطي کارګاه جوړولو له لارې یې لسګونه ښځو ته د کار زمینه برابر کړې، له کورنیو وغوښتل چې د خپلو لوڼو د وړتیاوو پر وړاندې خنډ ونه ګرځي.
هرات کې د زعفران ګل له اتمې کلنۍ جشنوارې وروسته د دغه محصول یو شمېر پلورونکي وايي چې حکومت دې سوداګرو ته د ویزو اخیستو او زعفرانو د صادراتو برخو کې لا ډېرې اسانتیاوې برابرې کړي.
د فراه ګلستان، پرچمن او خاکسفېد ولسوالیو یو شمېر خلک وايي، دوی له فراه ښاره له ۲۵۰ تر ۳۸۰ کیلومتره لرې دي، نو په دغو ولسوالیو کې د برېښنايي تذکرو د وېش مرکزونو جوړېدو غوښتنه کوي.
د سمنګان یو شمېر اوسېدونکي د دغه ولایت په بازارونو کې د لومړنیو توکو د بیو له لوړالي شکایت کوي او وايي چې د افغانۍ پر وړاندې د ډالر ارزښت په ټیټېدو سره هم د لومړنیو توکو بیو کې هیڅ بدلون نه دی راغلی.
د اروزګان مرکز ترینکوټ اړوند په بلوڅي سیمه کې د محمدیه په نوم د یوه لومړني ښوونځي زدهکوونکي د ځای او ودانۍ نه شتون له امله په هدیره کې زدهکړې کوي.
له ایرانه ځيني را ایستل شوي افغان کډوال چې د اسلامکلا بندر له لارې هېواد ته راستانه شوي، د ایران امنیتي ځواکونو له نامناسب چلنده شکایت کوي.
د پلازمېنې یو شمېر اوسېدونکي په داسې حال کې د انټرنېټي خدمتونو له لوړې بیې او ټیټ کیفیته شکایت کوي چې د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوجۍ وزارت په نږدې راتلونکي دې د هېواد په لرو پرتو سیمو کې د ۲۷۹ نوو مخابراتي سایټونو فعالولو خبر ورکوي.
د فاریاب په قیصار ولسوالۍ کې بڼوال د تېر کال په پرتله د ممیزو په تولید او بیه کې د پام وړ کمښت له امله اندېښنه څرګندوي، خو سیمهییز سوداګر وايي چې د افغانیو پر وړاندې د ډالرو ارزښت ټیټېدل د قیصار ممیزو د بیه ټیټېدو لامل هم شوی دی.
نیمروز کې کارګر ماشومان په داسې حال کې خپل راتلونکي ته اندېښمن دي او د ملاتړ غوښتنه کوي چې مسوولینو په دغه ولایت کې نږدې راتلونکي کې د یتیمو نجونو لپاره د یوه روزنتون جوړېدو او د کارګرو ماشومانو د ټولولو خبر ورکوي.
د سرپل د مرکز اړوند قوشتېپې سیمې ځیني اوسېدونکي د دې سیمې د کانال د سربند جوړولو چارو د پیل غوښتنه کوي او وايي چې د یاد سربند د جوړېدو چارې له پنځو کلونو راهیسې په ټپه ولاړې دي.
سمنګان کې یوه زړه ښځه چې خپله څه باندې یو جریب ځمکه یې روغتیايي مرکز ته وقف کړې وايي، د دغه روغتیايي مرکز په جوړېدو یې یوه ډېره لویه پخوانۍ هیله پوره شوه.
اجباري واده یوه داسې ستونزه ده چې له کلونو راهیسې په افغان کورنیو کې شته او ان د کورنیو د پاشل کېدو لامل شوې؛ ۳۵ کلنه شمسیه هم د دغه ناوړه دود له قربانیانو یوه ده چې اوس د ناروغۍ په بستر پرته ده او له کړاوونو ډک ژوند تېروي.
بدخشان کې مسوولین وايي، د ایله رنګ (یو طبي بوټی چې په بدخشان کې ډېر پیدا کېږي) نسل مخ په ورکېدو دی؛ ځکه ډېرو خلکو یې وهلو ته مخه کړې ده.
د هرات ځیني فرهنګیان او اوسېدونکي د دغه ولایت د تاریخي ابدو د ځینو برخو پر زیانمنېدو اندېښنه څرګندوي او وايي چې د ژمي په رانږدې کېدو ښايي دغه ابدې لا زیانمنې شي.
د بادغیس یو شمېر اوسېدونکي له سرپرست حکومته غواړي چې د لومړنیو توکو بیې کنټرول کړي او له هغو هټۍوالو او سوداګرو سره قانوني چلند وکړي چې توکي په لوړه بیه پلوري.
د غور ولايت د لعل او سرجنګل ولسوالۍ يو شمېر اوسېدونکي په داسې حال کې د دې ولسوالۍ په روغتيايي مرکزونو کې د ښځينه ډاکټرانو له نشتوالي شکايت کوي چې د عامې روغتيا رياست چارواکي وايي، د دې ستونزې د حل لپاره هڅې روانې دي.
د بامیان ځايي مسوولین په دغه ولایت کې د لاسي صنایعو له تولید او پلور سره د ښځو لېوالتیا له ډېرېدو خبر ورکوي، خو سوداګرې ښځې وايي چې اړوند بنسټونه دې د پلور او بازارموندنې برخه کې ورسره مرسته وکړي.
د لوګر د پوهنې ریاست وایي، یوه کس په خپل شخصي لګښت یو مرکز پرانیستی چې ۸۰۰ یتیم او بېوزله ماشومان په کې په وړیا توګه زدهکړې کوي.
یو شمېر کابل ښاریان په تېره بیا ښځې د منظم ښاري ترانسپورټي سیسټم له نشتوالي شکایت کوي او له مسوولینو غواړي چې د دغه ښار په ټولو ناحیو کې د ښاري ملي بسونو سیسټم بېرته فعال کړي.