تاجکستان د قاچاق او جعلي اسنادو په اړه د اندېښنې له امله د افغانانو په ګډون د ناقانونه کډوالو ایستلو لړۍ پيل کړې او د کډوالۍ نړۍوال سازمان هم له دغه بهیره د څارنې لپاره شېرخان بندر ته ځیني ټیمونه لېږلي دي.
له ایرانه د افغان کډوالو د بېمخینې ایستلو په دوام زرګونه کورنۍ تش لاس هېواد ته راستنې شوې دي؛ هغوی له حکومته د سرپناه او کاري زمینې برابرولو غوښتنه کوي. بلخوا، د چارو پوهان د کډوالو جبري ایستل د بشري حقونو نقض بولي او له ملګرو ملتونو غواړي چې د دغه بهیر مخنیوي برخه کې اقدام وکړي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ مسوول د ریاستالوزرا له اداري مرستیال سره په لیدنه کې ویلي چې د دغه سازمان له خوا راستنېدونکو افغان کډوالو ته لس میلیونه ډالر نغدي مرسته ځانګړې شوې او هڅې کوي څو نورې مرستې هم راجلب کړي.
له ایرانه د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ تر پیلېدو وروسته، د هرات سلګونه اوسېدونکي «د همدردۍ او همکارۍ کاروان» په نوم د کمپاین په پیلولو سره د هرات اسلامکلا بندر ته ولاړل څو په یوه بېساري اقدام کې راستانه شوي کډوال په داوطلبانه او وړیا ډول تر هرات ښاره ولېږدوي.
رییسالوزرا ویلی، له ایرانه د افغان کډوالو د راایستلو پرمهال دې د هغوی د حقونو له نقض او سپکاوي ډډه وشي او اجازه دې ورکړل شي څو خپل منقول توکي له ځان سره هېواد ته ولېږدوي او خپلې غیرمنقولې شمتنۍ او حسابونه په مناسبه توګه راغونډ کړي.
د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنري وایي چې افغانستان ته د کډوالو د ستنېدو بهیر له پراخېدو سره سم اړتیاوې مخ پر ډېرېدو دي او له نړۍوالې ټولنې یې غوښتي چې د تمویل کچه لوړه کړي.
د کډوالۍ نړۍوال سازمان (IOM) اعلان کړی چې د روان کال په جون میاشت کې څه باندې ۲۵۶ زره افغان کډوال له ایرانه افغانستان ته ستانه شوي او د بودجې کمښت د مرستو رسولو برخه کې د دغه سازمان او شریکانو خدمات له ستونزو سره مخ کړي دي.
ناروې، د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو له عالي کمېشنرۍ (UNHCR) سره د افغان کډوالو د ملاتړ په موخه لس میلیونه نارویژي کرون (نږدې یو میلیون امریکايي ډالر) مرسته اعلان کړې ده.
هرات کې ځايي مسوولین وايي چې تېره ورځ څه باندې ۳۰ زره افغان کډوال له ایرانه د اسلامکلا بندر له لارې هېواد ته راستانه شوي دي.
د بښنې نړۍوال سازمان وايي چې په پاکستان کې د افغان کډوالو د (پياوار) کارتونو د اعتیار نېټې پای ته رسېدو ته یوازې لس ورځې پاتې دي او د تمدید ځنډول یې کولای شي د په پاکستان کې د زرګونه افغان کورنیو لپاره ناوړه پایلې ولري.
له ایرانه د افغان کډوالو د را ایستلو لړۍ په چټکېدو سره، یو شمېر راستانه شوي هېوادوال وايي چې په دغه هېواد کې له افغانانو سره ناسم چلند کېږي او ایراني پولیس ترې د را ایستلو پر مهال اضافي پیسې اخلي.
یواېناېچسيار وایي، مخکې به یې هېواد ته راستنېدونکو افغان کورنیو سره دوه زره ډالر مرسته کوله، خو د نړۍوالو مرستو په کمېدو سره دغه کچه ۱۵۰ ډالرو ته راکمه شوې چې بسنه نه ورته کوي.
د احصایې او معلوماتو ملي اداره وایي، په ایران کې د افغان کډوالو د هویت د تثبیت په موخه د کاري ټیمونو د استولو لومړنۍ چارې بشپړې شوې او ډېر ژر به یاد هېواد ته واستول شي.
کابل کې د چین سفیر له ګاونډیو هېوادونو راستنېدونکو افغان کډوالو ته د ۱۶۰ کورونو جوړولو او له هغوی سره د ۳۰ میلیونه ینه نغدي مرستې خبر ورکړی دی.
د کډوالۍ نړۍوال سازمان له پاکستانه د راستنېدونکو وضعیت ته د رسېدنې لپاره د بېړنۍ مرستې او د مناسبو شرایطو تر برابرېدو پورې د هغوی د ایستلو لړۍ درېدو غوښتنه کړې ده.
کابل کې د اسلامي همکاریو سازمان سفیر د افغان کډوالو پر جبري ایستلو او له هغوی سره پر ناسم چلند اندېښنه ښودلې او ویلي یې دي چې دغه سازمان به د کډوالو لپاره د مرستو په راجلبولو کې هڅه وکړي.
د یوناما مشرې د کډوالو وزارت له سرپرست سره په لیدنه کې ویلي، هڅه کوي څو له اسلامي امارت سره په ګډه د کډوالو ستونزو ته د رسېدو برخه کې اغېزناک کار وکړي.
ایران ته له افغانستانه تللي پلاوي د هغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت د سوېلي اسیا چارو له مشر سره د اقتصادي همکاریو او افغان کډوالو د ستونزو د حل په اړه خبرې کړې دي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو له ماشومانو د ملاتړ صندوق د دفتر (یونیسف) رییس وايي چې له پاکستانه د ایستل شوو افغان کډوالو دوه پر درېیمه ماشومان دي.
د سره صلیب او سرې میاشتې نړۍوال فدراسیون له پاکستانه د افغان کډوالو د ایستلو څپې په غبرګون کې د رامنځتهکېدونکو شرایطو په اړه د اندېښنې په څرګندولو اعلان کړی چې د دغو کډوالو له ډلې ۵۰ زره کسانو ته د لومړنیو خدمتونو وړاندې کولو لپاره د افغاني سرې میاشتې له ټولنې سره مرسته کوي.
د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي له پاکستانه د افغان کډوالو د جبري ایستلو او له هغوی سره د ناوړه چلند په اړه خواشيني څرګنده کړې او ټينګار یې کړی چې دغه هېواد دې له افغانانو سره د ښه ګاونډيتوب او نړۍوالو اصولو پر بنسټ چلند وکړي.
د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت سرپرست له پاکستانه د افغان کډوالو پر جبري را ایستلو او هلته له هغوی سره پر ناسم چلند خواشیني ښودلې او د دغه وضعیت د بدلون غوښتنه یې کړې ده.
د اقتصاد وزارت سرپرست د پاکستان له لوري د افغان کډوالو جبري ایستل د اسلامي ورورګلوۍ او د کډوالۍ د ټولو نړۍوالو اصولو او قوانینو خلاف وبلل او له نړۍوالو سازمانونو او خلکو یې وغوښتي څو له راستنېدونکو سره بېړنۍ او اغېزناکې مرستې وکړي.
د رياستالوزرا اداري مرستيال مولوي عبدالسلام حنفي له پاکستانه په جبري ډول د را ایستلکېدونکو افغان کډوالو د وضعيت ارزونې په موخه تورخم ته د سفر پر مهال د هغوی د ستونزو پر حل ټينګار کړی دی.
