<p style="text-align: justify;">فېروزکوه (پژواک، ۲۷ غبرګولی ۱۴۰۴): په داسې حال کې چې د نسايي ولادي برخې متخصصین د مېندوارۍ پر مهال مراقبتونه د مور او ماشومام د روغتیا لپاره مهم بولي، خو د غور په دولتیار ولسوالۍ کې ځینې ښځې وايي، له روغتیايي مرکزونو د لرېوالي، د پوهاوي کچې ټیټوالي او ځینو کورنیو ستونزو له امله د مېندوارۍ دورې خدماتو ته کم لاسرسی لري.</p>
<p style="text-align: justify;">ډاکټران وايي، د مېندوارۍ مهال مراقبتونه د مور او ماشوم د روغتیا لپاره ډېر مهم دي؛ په دې موده کې د مور په بدن کې ډېر بدلونونه راځي او د ماشوم وده جدي مراقبتونو ته اړتیا لري.</p>
<p style="text-align: justify;">د هغوی په خبره، کله چې یوه مور د مېندوارۍ مهال تر مراقبت لاندې وي، د مور فشار او وینه او د مور او ماشوم روغتیايي وضعیت ارزول کېږي. د همدغو معایناتو په پام کې نیولو سره مور ته لازمې سپارښتنې کېږي څو د جنین د سقط، له وخت مخکې د زېږون او نورو خطرونو مخنیوی وشي.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>د مېندوارۍ مهال د خطرناکو نښو په اړه د یوې مور نه پوهاوی او پایلې یې</strong></p>
<p style="text-align: justify;">د غور د دولتیار ولسوالۍ د «تیلک» کلي اوسېدونکې زرګل په دې ولسوالۍ کې د مجهز کلینیک له نشتوالي شکایت کوي او وايي، پنځه میاشتې مېندواره وه، خو د مېندوارۍ پر مهال د خطرناکو نښو په اړه د نه پوهاوي له امله یې جنین څو ورځې مخکې سقط شو.</p>
<p style="text-align: justify;">هغې پژواک خبري اژانس ته وویل: «موږ له کلینیک څخه لرې یو، چا نه دي راته ویلي چې د مېندوارۍ پر مهال څه وکړو او څه ونه کړو، یو ماشوم مې سقط شو؛ ځکه د اوبو درنه بوشکه مې پورته کړه، لومړی مې لږ وینه ولیده، وروسته زیاته شوه، ان تر دې چې شدیده خونریزي راته پیدا شوه.»</p>
<p style="text-align: justify;">هغې د مېندوارۍ مهال د خطر رامنځته کوونکو نښو په اړه د پوهاوي کچې لوړېدو او په لرو پرتو سیمو کې د مجهزو کلینیکونو جوړېدو غوښتنه وکړه.</p>
<p style="text-align: justify;">هغه مور چې د ځينو ستونزو له امله یې روغتیايي مرکز ته مراجعه نه ده کړې</p>
<p style="text-align: justify;">د دولتیار ولسوالۍ د «سومک» کلي اوسېدونکې انیسه هم یوه له هغو ښځو ده چې د مېندوارۍ پر مهال د خطرناکو نښو په اړه د پوهاوي نه درلودو او روغتیايي مرکز ته د مراجعې نه کولو له امله یې جنین سقط شوی دی.</p>
<p style="text-align: justify;">هغه وايي: «په هغه کلي کې چې موږ ژوند کوو، کلینیک نشته او که وي هم زموږ نارینه اجازه نه راکوي چې لاړې شو، وايي ځايي دایې او قابلې د څه لپاره دي او موږ هم مجبور یو چې د کورنیو قابلو پر وړاندې زېږون وکړو.»</p>
<p style="text-align: justify;">هغه له دې امله چې د مېندوارۍ پر مهال د خطرناکو نښو په اړه پر څه نه پوهېږي وايي، د لومړني حمل په شپږمه میاشت یې جنین سقط شو او درې نور ماشومان یې هم د ځايي قابلې پر وړاندې زېږولي دي.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>د نسایي ولادي برخې متخصصین</strong></p>
<p style="text-align: justify;">په غور کې د نسایي ولادي برخې متخصصه نوشآفرین شهاب پژواک خبري اژانس ته وویل، د مېندوارۍ پر مهال د مېرمنو د مړینې له عمده لاملونو یو د مېندوارۍ پر مهال د خطرونو د نښو نښانو په اړه د مېرمنو د پوهاوي کچې کموالی، روغتیايي مرکزونو ته د میندو نه مراجعه او په کور کې د غیرمسلکي کسانو له خوا د زېږون ترسره کېدل دي.</p>
<p style="text-align: justify;">نوموړې پژواک خبري اژانس ته وویل، ښځې باید د مېندوارۍ د دورې د ګواښوونکو نښو په اړه کافي معلومات ولري او په دې وخت کې دې هرومرو ډاکټر ته مراجعه وکړي او تر مراقبت لاندې دې پاتې شي.</p>
<p style="text-align: justify;">هغې زیاته کړه: «که چېرې مېندوارې میندې په لومړیو ورځو کې لږه وینه بهېدنه یا د وینې لکه وویني، باید اندېښنه ونه کړي خو که چېرې وینه بهېدنه ډېره یا غیرطبیعي وي نو باید ژر تر ژره ډاکټر ته ولاړې شي. که نه نو ښايي د جنین سقط، له رحم څخه بهر مېندوارۍ یا مخکې له وخته زېږون او داسې نورو ستونزو سره مخ شي.»</p>
<p style="text-align: justify;">نوموړې همدارنګه ټینګار وکړ، مېندوارې ميندې چې کله دا ډول نښې نښانې ویني، باید ډاکټر ته مراجعه وکړي؛ ځکه ډاکټر ورته لازمې سپارښتنې لکه استراحت او ځیني درمل ورکوي.</p>
<p style="text-align: justify;">دغهراز، ډاکټر حکیمه کاظمي چې په غور ولایت کې د نسایي ولادي یوه بله متخصصه ده هم اړینه ګڼي چې ميندې باید د مېندوارۍ په موده کې د ډاکټرانو تر مراقبت لاندې وي.</p>
<p style="text-align: justify;">هغې زیاته کړه: «کله چې ميندې له شدیدې وینې بهېدنې، د لاسونو، پښو او مخ پړسوب، د جنین د حرکتونو کمښت، شدید نس درد یا د لید ستونزې ولري، باید روغتیايي مرکزونو او یا هم د نسایي ولادي یوې متخصصې یا قابلې ته ولاړې شي څو هم خپله او هم یې ماشوم خوندي وي.»</p>
<p style="text-align: justify;">نوموړې زیاتوي، په لرو پرتو سیمو کې د ښځو د پوهاوي کچې لوړول، روغتیايي مرکزونو ته ښه لاسرسی او همدارنګه له مېندوارو مېرمنو ټولنیز ملاتړ د مېندوارۍ د دورې د خطرونو په کمولو او د میندو او د هغوی د جنینونو د روغتیا برخه کې اساسي رول لوبولای شي.</p>
<p style="text-align: justify;"><strong>د عامې روغتیا رییس: د روغتیايي خدمتونو پراختیا لپاره هڅې روانې دي</strong></p>
<p style="text-align: justify;">شیخ عبدالواحد حماس، د غور د عامې روغتیا رییس د جزئیاتو له ورکولو پرته پژواک ته وویل، د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د ميندو او ماشومانو د روغتیايي وضعیت ښهوالي لپاره بېلابېل پروګرامونه لري.</p>
<p style="text-align: justify;">هغه زیاته کړه: «الحمدلله، اسلامي امارت د مور او ماشوم مراقبت ته جدي پاملرنه لري، په ټولو ولسوالیو کې خدمتونه وړاندې کېږي او موږ هڅه کوو چې په سپینو ساحو کې چې خلک یې د ډېر واټن او د لارې سختوالي له امله روغتیايي مرکزونو ته لاسرسی نه لري، روغتیايي مرکزونه جوړ کړو، څو غوره خدمتونه وړاندې شي.»</p>
<p style="text-align: justify;">د غور د عامې روغتیا ریاست د معلوماتو پر بنسټ، دا مهال په دغه ولایت کې ۹۱ روغتیايي مرکزونه او څه باندې ۵۰ روغتیايي ځالې شته چې دغه ځالې ميندو ته روغتیايي خدمتونه وړاندې کوي.</p>
